Niewiadom

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Herb Rybnika Niewiadom
Dzielnica Rybnika
Ilustracja
Szyb Głowacki w zabytkowej kopalni "Ignacy" w Rybniku Niewiadomiu.
Herb
Herb
Państwo  Polska
Województwo  śląskie
Miasto Rybnik
W granicach Rybnika od 1975
Zarządzający Tadeusz Białous
Populacja 
• liczba ludności

ok. 5000[1]
Nr kierunkowy (+48) 032
Kod pocztowy 44-273
Położenie na mapie Rybnika
Mapa lokalizacyjna Rybnika
Niewiadom
Niewiadom
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Niewiadom
Niewiadom
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Niewiadom
Niewiadom
Ziemia 50°04′33″N 18°28′11″E/50,075800 18,469700
Portal Portal Polska

Niewiadom (śl. Niewiadům, niem. Birkenau, czes. Nevědomí, Górny Niewiadom zwyczajowo nazywany "Hoymą" lub "Ignacym" - nazwy te pochodzą od nazw kopalni), Dolny Niewiadom zwany Buzowicami - dzielnica Rybnika położona w południowo-zachodniej części miasta. Dzielnica ta jest objęta obecnie realizowanym projektem budowy systemu kanalizacji sanitarnej.

Nazwa[edytuj]

Według niemieckiego językoznawcy Heinricha Adamy nazwa miejscowości pochodzi od polskiej nazwy oznaczającej brak wiedzy - niewiedzy[2]. W swoim dziele o nazwach miejscowych na Śląsku wydanym w 1888 roku we Wrocławiu jako najstarszą zanotowaną nazwę miejscowości wymienia nazwę Niewiadom podając jej znaczenie "Unbekannter Ort" czyli po polsku "Nieznana, niewiadoma miejscowość"[2].

Topograficzny opis Górnego Śląska z 1865 roku notuje dwie miejscowości o tej nazwie Ober-Niewiadom oraz Nieder-Niewiadom[3].

Historia[edytuj]

Herb rodu Kropaczów z Niewiadomia
  • Zachowane dokumenty wskazują, iż Niewiadom (ówczesna pisownia: „Noviedomie”), istniał już w pierwszej połowie XIV wieku.

W owym czasie wieś stanowiła majątek rycerski[4]. Często zmieniała właścicieli, a jednym z nich był m.in. rycerz Wacław Kropacz z Niewiadomia ((czes.) Václav Kropáč z Nevědomí), który brał udział w kampanii węgiersko-śląskiej przeciwko Wacławowi III Rybnickiemu. Na mocy pokoju ziemskiego z 6 czerwca 1473 r. rycerz ten wszedł w posiadanie Rybnika. (Ród Kropaczów z Niewiadomia w latach 1503-1536 posiadał zamek w Iwanowicach (Jindřich Kropáč z Nevědomí, Albert Kropáč z Nevědomí oraz Bohuš Kropáč z Nevědomí)[5] Jan Kropáč z Nevědomí w latach 1533-1572 był panem na Hranicach)[6]

  • W 1792 roku, na granicy Niewiadomia i Radlina otworzono jedną z pierwszych na Śląsku kopalni węgla kamiennego „Hoym” (później „Ignacy”). Wydobycie prowadzono w tej kopalni do 1995 r.
  • W latach od 1859 - 1919 r. na terenie Niewiadoma działała kopalnia węgla kamiennego „Szczęście Beaty”
  • W 1955 Niewiadom włączono do miasta Niedobczyce.
  • W 1975 Niewiadom włączono do Rybnika.

Zabytki[edytuj]

W dzielnicy znajdują się m.in:

  • Zabytkowa Kopalnia "Ignacy". dawniej "Hoym"
  • Kościół Bożego Ciała i św. Barbary w Niewiadomiu Górnym
  • Kościół Miłosierdzia Bożego w Niewiadomiu Dolnym

Szlak architektury icon.svg Szlak Zabytków Techniki Województwa Śląskiego

Przypisy

  1. Rybnik.eu - Serwis Miejski - (13) Niewiadom
  2. a b Heinrich Adamy: Die Schlesischen Ortsnamen ihre entstechung und bedeutung. Breslau: Verlag von Priebotsch`s Buchhandlung, 1888, s. 82.
  3. Felix Triest 1865 ↓, s. 759.
  4. rybnik.pl
  5. www.ivanovicenahane.cz
  6. Muzeum i Galeria Miejska w Hranicach

Bibliografia[edytuj]

  1. Felix Triest: Topographisches handbuch von Oberschliesen. Breslau: Verlag von Wilh. Gottl. Korn, 1865.

Linki zewnętrzne[edytuj]