Nikoła Gruewski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Nikoła Gruewski
Никола Груевски
C5E 0815 (16864370215).jpg
Data i miejsce urodzenia 31 sierpnia 1970
Skopje
Premier Macedonii
Okres od 27 sierpnia 2006
do 18 stycznia 2016
Przynależność polityczna WMRO-DPMNE
Poprzednik Włado Buczkowski
Następca Emił Dimitriew

Nikoła Gruewski (lub Gruevski, cyryl. Никола Груевски; wym. [ˈnikɔla ˈɡruɛfski]; ur. 31 sierpnia 1970 w Skopje) – macedoński polityk, premier Macedonii od 28 sierpnia 2006 do 18 stycznia 2016, od 2003 przewodniczący macedońskiej partii WMRO-DPMNE (Wewnętrzna Macedońska Organizacja Rewolucyjna - Demokratyczna Partia na rzecz Macedońskiej Jedności Narodowej).

Życiorys[edytuj]

Rodzice Nikoły Gruewskiego, matka etniczna Macedonka i ojciec greckiego pochodzenia, rozwiedli się gdy ten był dzieckiem, dlatego Gruewski dorastał tylko u boku matki. W 1994 Nikoła Gruewski ukończył studia ekonomiczne w Priłep.

Kariera polityczna[edytuj]

Po studiach, w latach 1995-1998 był dyrektorem Departamentu Bezpieczeństwa, Planów i Analiz Banku Bałkańskiego w Skopje. Od stycznia do grudnia 1999 zajmował stanowisko ministra handlu w rządzie premiera Lubczo Georgiewskiego. Następnie od grudnia 1999 do września 2002 był ministrem finansów w jego gabinecie. Do osiągnięć Gruewskiego jako ministra finansów można zaliczyć udane procesy prywatyzacyjne, które objęły m.in. państwową telekomunikację. Gruewski wprowadził szereg reform podatkowych, wprowadzając jako pierwszy w Macedonii podatek VAT, w wysokości 18%. Jego najbardziej znaną inicjatywą była akcja "Kupuwajte makedonski proizwodi" – "Kupujcie macedońskie produkty", która promowała zakupy macedońskich towarów, opatrzonych w logo z uśmiechniętym słońcem, co w zamyśle miało się przyczynić do wzmocnienia i rozwoju narodowego biznesu.

Po tym, jak partia WMRO-DPMNE w 2002 przegrała wybory parlamentarne, rozpoczął się w jej szeregach proces wewnętrznych zmian i reform. Gruewski w maju 2003 został liderem partii, odsuwając z tego stanowiska Lubczo Georgiewskiego. Wzrost znaczenia swojej pozycji zawdzięczał m.in. przybraniu europejskiego kursu i popieraniu macedońskich aspiracji w kierunku integracji z Unią Europejską.

Premier[edytuj]

Po czterech latach bycia w opozycji, partia WMRO-DPMNE wygrała wybory 5 lipca 2006, zdobywając 38 miejsc w parlamencie[1]. 25 sierpnia 2006 Gruewski przedstawił skład swego gabinetu. W jego szeregach znalazły się osoby, działające do tej pory w organizacjach pozarządowych bądź międzynarodowych stowarzyszeniach.

Konflikt grecko-macedoński i zawetowanie przez Grecję wejścia Macedonii do NATO na szczycie bukareszteńskim w (2-4 kwietnia 2008) było jedną z przyczyn samorozwiązania parlamentu 12 kwietnia 2008 i rozpisania nowych wyborów[2].

Nikoła Gruewski (od lewej) z prezydentem George'em W. Bushem, prezydentem Branko Crwenkowskiim i MSZ Antonio Miloszoskim, kwiecień 2008

W wyborach parlamentarnych 1 czerwca 2008 partia WMRO-DPMNE wygrała ponownie, zdobywając w koalicji 63 miejsca w 120-osobowym parlamencie[3], a Gruewski zachował stanowisko szefa rządu.

W wyborach parlamentarnych w roku 2011 i 2014 partia WMRO-DPMNE ponownie odniosła zwycięstwa. W grudniu 2015 roku rząd Gruewskiego, jak i on sam zostali oskarżenie przez opozycję o sfałszowanie wyników wyborów oraz o nielegalną inwigilacje 20 tys. obywateli. W związku z tymi oskarżeniami złożył dymisję, przyjętą dnia 18 stycznia 2016 roku, a także polecił rozpisanie nowych wyborów parlamentarnych[4].

Przypisy

  1. "Macedonia PM admits poll defeat", BC News, 6 lipca 2006.
  2. "Macedonia to hold early election", BBC News, 12 kwietnia 2008.
  3. "PM claims win in Macedonian poll", BBC News, 2 czerwca 2008.
  4. Premier podał się do dymisji, Macedonia z rządem tymczasowym, TVN24.pl [dostęp 2016-06-04].

Linki zewnętrzne[edytuj]