Obrona ratusza w Kargowej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Obrona ratusza w Kargowej
II rozbiór Polski
Ilustracja
Ratusz w Kargowej z XVII w., przebudowany w 1856 roku
Czas 27 stycznia 1793
Miejsce Kargowa
Terytorium Rzeczpospolita Obojga Narodów
Wynik zwycięstwo Prusaków
Strony konfliktu
Polska Królestwo Prus
Dowódcy
kpt. Kazimierz Więckowski mjr von Milkau
Siły
ok. 40-60 żołnierzy ok. 600 żołnierzy
Straty
kilkudziesięciu zabitych[1]
kilku rannych i wziętych do niewoli[1]
nieznane, niewielkie
brak współrzędnych

Obrona ratusza w Kargowej – incydent zbrojny mający miejsce 27 stycznia 1793 w Kargowej pomiędzy wojskiem Rzeczypospolitej a wojskami pruskimi, zakończony porażką niesubordynowanych żołnierzy polskich[1].

Przebieg walk[edytuj | edytuj kod]

Po ogłoszeniu rozbioru władze polskie wydały oddziałom znajdującym się na utraconych terenach rozkaz wycofania się. Oddziały z Wielkopolski miały wycofać się do Łowicza. Liczący około 40[1] lub 60 żołnierzy[2] garnizon z Kargowej, dowodzony przez kapitana Kazimierza Więckowskiego nie wykonał jednak rozkazu odwrotu, lecz dowódca nakazał przygotować do obrony miejscowy ratusz[1].

27 stycznia 1793 do Kargowej wkroczyły 600-osobowe siły pruskie majora von Milkau. Prusacy zażądali złożenia broni i wydania odwachu. W czasie rozmowy z Prusakami kpt. Więckowski upadł od ciosów szabel i bagnetów – jego zachowanie omyłkowo wzięto za próbę ataku na pruskiego dowódcę[1]. Sporna jest kwestia śmierci Więckowskiego. Według najczęściej spotykanej wersji zdarzeń Więckowski w chwili rozmów z pruskim dowódcą zginął, jednak część źródeł wojskowych wymienia go później jako uczestnika powstania kościuszkowskiego, a źródła genealogiczne podają 1820 rok jako datę śmierci[3]. Według pierwszej wersji, po śmierci swojego dowódcy Polacy otworzyli do Prusaków ogień. Siły pruskie otoczyły ratusz i wykorzystując przewagę ognia przeprowadziły szturm budynku[1].

Walka w budynku zakończyła się porażką obrońców, rannych dobito i zebrano łupy. Nieliczni ocalali polscy jeńcy zostali poprowadzeni w triumfalnym wkroczeniu oddziałów gen. Friedricha von der Trencka do Poznania (31 stycznia)[1].

Upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

Pamięć o obrońcach ratusza przetrwała wśród mieszkańców miasta. Przez wiele lat ludność broniła ratusza przed remontem, który mógłby usunąć ze ścian ślady po kulach[1] – było one widoczne do ok. 1830 roku[2]. Obecnie na ratuszu znajduje się tablica pamiątkowa[1].

Drugim miejscem upamiętnienia jest kościół parafialny p.w. Najświętszej Marii Panny w Kopanicy, gdzie umieszczona jest na lewej ścianie nawy głównej tablica marmurowa o wymiarach 60x50 cm z nazwiskami obrońców[4].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h i j Obrona ratusza w Kargowej (pol.). W: Region Wielkopolska [on-line]. Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego. [dostęp 2013-04-17].
  2. a b 220 rocznica bitwy kargowskiej i obrony granic Polski ku chwale oręża polskiego przez oddział kpt. Kazimierza Więckowskiego (pol.). Portal Kargowej. [dostęp 2013-04-17].
  3. Fotografie Unruhstadt. (pol.). [dostęp 2013-04-17].
  4. http://www.siedlec.pl/obrazki/pamnar/16.jpg

Dodatkowa literatura[edytuj | edytuj kod]