GERB

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Obywatele na rzecz Europejskiego Rozwoju Bułgarii
Skrót GERB
Lider Bojko Borisow
Data założenia 3 grudnia 2006
Adres siedziby Sofia
Deklarowana
ideologia polityczna
konserwatyzm
Członkostwo
międzynarodowe
Europejska Partia Ludowa
Europejska Grupa
Parlamentarna
Europejska Partia Ludowa
Barwy niebieska, szara
strona oficjalna

GERB lub Obywatele na rzecz Europejskiego Rozwoju Bułgarii (bułg. ГЕРБ lub Граждани за европейско развитие на България) – bułgarska partia polityczna o profilu konserwatywnym[1], powstała na bazie stowarzyszenia założonego przez burmistrza Sofii Bojka Borisowa. GERB należy do Europejskiej Partii Ludowej[2].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Stowarzyszenie GERB zostało zarejestrowane w sofijskim sądzie rejonowym pod koniec marca 2006 jako organizacja non-profit. Jego przewodniczącym została Duszana Zdrawkowa, a jej zastępcami Krasimir Wełczew i Cwetan Cwetanow. Ten ostatni był współpracownikiem Bojka Borisowa w okresie, gdy ten pracował w bułgarskim Ministerstwie Spraw Wewnętrznych, a także jego zastępcą w okresie kierowania stołecznym magistratem. Chociaż GERB został zarejestrowany jako stowarzyszenie, zarówno lider tego środowiska, jak i komentatorzy bułgarskiej sceny politycznej, widzieli w nim podstawę przyszłej partii prawicowej, zorientowanej na współpracę głównie ze Związkiem Sił Demokratycznych.

Partia GERB została założona już 3 grudnia 2006. Jej formalnym przewodniczącym został Cwetan Cwetanow (który wcześniej zrzekł się funkcji zastępcy burmistrza Sofii z uwagi na obowiązujący zakaz łączenia tych dwóch stanowisk). Bojko Borisow oficjalnie nie wszedł w skład zarządu partii, został jednak faktycznym liderem ugrupowania[3]. Formalne przewodnictwo w partii objął po kilku latach – 10 stycznia 2010[4].

W pierwszych w historii Bułgarii wyborach do Parlamentu Europejskiego przeprowadzonych 20 maja 2007 GERB wystartował samodzielnie, mając poparcie stowarzyszenia Europejska Droga Demokratyczna oraz stronnictwa BZNS-NS. Głosowanie zakończyło się zwycięstwem partii, która uzyskała ponad 21,4% głosów i zdobyła 5 mandatów[5] (tyle samo co Europejska Platforma Socjalistyczna).

W kolejnych wyborach europarlamentarnych w 2009 GERB powtórzył sukces wyborczy sprzed dwóch lat, zdobywając 29,4% głosów, co ponownie dało partii 5 mandatów[6]. Socjaliści zdobyli tym razem o jeden mandat mniej, w związku z czym partia Bojka Borisowa umocniła się jako pierwsza siła na bułgarskiej scenie politycznej.

Przeprowadzone miesiąc później wybory krajowe do Zgromadzenia Narodowego przyniosły zdecydowane zwycięstwo partii GERB. Ugrupowanie poparło 39,7% głosujących, co przełożyło się na 116 mandatów w 240-osobowym parlamencie[7]. Bojko Borisow ogłosił wkrótce po głosowaniu, iż stanie na czele nowego rządu[8].

27 lipca 2009 mniejszościowy i monopartyjny rząd Bojka Borisowa otrzymał wotum zaufania. Poza GERB-em gabinet poparli posłowie Niebieskiej Koalicji, Porządku, Prawa i Sprawiedliwości oraz Ataki[9].

W 2011 kandydat ugrupowania, Rosen Plewneliew, zwyciężył w drugiej turze wyborów prezydenckich – w głosowaniu z 30 października 2011 otrzymał 52,6% głosów, podczas gdy jego kontrkandydat Iwajło Kałfin dostał 47,4% głosów[10].

20 lutego 2013 Bojko Borisow podał się dymisji. Doszło do tego po kilkunastu dniach protestów w reakcji na podwyżki cen energii elektrycznej i po skrytykowanej przez premiera interwencji policji, w wyniku której kilkanaście osób zostało rannych[11]. 13 marca 2013 władzę przejął tymczasowy rząd Marina Rajkowa. GERB zwyciężył w przedterminowych wyborach parlamentarnych (30,5% głosów i 97 mandatów)[12]. Ugrupowanie znalazło się jednak w opozycji, a nowy rząd z Płamenem Oreszarskim na czele utworzyli socjaliści oraz Ruch na rzecz Praw i Wolności, co spotkało się z masowymi protestami.

W maju 2014 GERB po raz kolejny wygrał wybory europejskie – wynik 30,4% głosów przyniósł mu 6 spośród 17 przypadających Bułgarii mandatów[13]. W październiku tego samego roku partia zwyciężyła w przedterminowych wyborach krajowych, zdobywając blisko 32,7% głosów i 84 miejsca w Zgromadzeniu Narodowym[14]. Po kilku tygodniach rozmów koalicyjnych podpisano umowę koalicyjną z Blokiem Reformatorskim, a także porozumienia z Alternatywą na rzecz Bułgarskiego Odrodzenia (która delegowała jednego ministra) i Frontem Patriotycznym[15]. 7 listopada 2014 nowy gabinet Bojka Borisowa uzyskał w parlamencie wotum zaufania[16].

Wyniki wyborów[edytuj | edytuj kod]

Wybory do Zgromadzenia Narodowego
  • 2009 – 39,7% głosów i 117 mandatów[7]
  • 2013 – 30,5% głosów i 97 mandatów[12]
  • 2014 – 32,7% głosów i 84 mandaty[14]
Wybory do Parlamentu Europejskiego
  • 2007 – 21,4% głosów i 5 mandatów[5]
  • 2009 – 29,4% głosów i 5 mandatów[6]
  • 2014 – 30,4% głosów i 6 mandatów[13]

Program[edytuj | edytuj kod]

Stosownie do programu politycznego[17], zaprezentowanego przed wyborami parlamentarnymi w 2009, podstawowym zadaniem stało się wyprowadzenie kraju z kryzysu finansowego i gospodarczego. GERB postawił przed sobą za cel odzyskanie zaufania Komisji Europejskiej do Bułgarii, a także usprawnienie systemu wdrażania funduszy europejskich. Politycy GERB deklarowali działania na rzecz pobudzenia produkcji rolniczej przy pomocy unijnych subsydiów, rozwoju biznesu poprzez wprowadzenie ulg podatkowych oraz zmniejszenia bezrobocia wśród młodych Bułgarów poprzez ułatwianie przekwalifikowania się i stwarzanie warunków do współpracy między przedsiębiorcami i studentami.

Przypisy

  1. Parties and Elections in Europe – Bułgaria (ang.). [dostęp 2014-07-18].
  2. Member Parties (ang.). epp.eu. [dostęp 2014-07-17].
  3. Leaders of Bulgaria (ang.). zarate.eu. [dostęp 2014-07-18].
  4. Бойко Борисов е новият председател на ГЕРБ (bułg.). dariknews.bg, 10 stycznia 2014. [dostęp 2014-10-10].
  5. 5,0 5,1 Окончателни резултати от изборите за членове на Европейския парламент от Република България (bułg.). ep2007.cik.bg. [dostęp 2014-07-18].
  6. 6,0 6,1 Окончателни резултати за страната (bułg.). ep2009.cik.bg. [dostęp 2014-07-18].
  7. 7,0 7,1 Окончателни резултати за страната (bułg.). pi2009.cik.bg. [dostęp 2014-07-18].
  8. Борисов: Поемам отговорността на премиер (bułg.). dir.bg. [dostęp 2014-07-18].
  9. New Bulgarian Prime Minister Boiko Borissov's Cabinet takes office (ang.). sofiaecho.com. [dostęp 2014-07-18].
  10. Гласове за избиране на президент и вицепрезидент (bułg.). results.cik.bg. [dostęp 2014-07-18].
  11. Bulgaria government to resign, PM Boiko Borisov says (ang.). bbc.co.uk, 20 lutego 2013. [dostęp 2014-07-18].
  12. 12,0 12,1 Резултати от избори за народни представители 12.05.2013 г. (bułg.). results.cik.bg. [dostęp 2014-07-18].
  13. 13,0 13,1 Резултати от избори за Европейски парламент 25.05.2014 г. за страната (bułg.). results.cik.bg. [dostęp 2014-07-18].
  14. 14,0 14,1 100% протоколи: ГЕРБ-32.66%, а БСП-15.41% (bułg.). nobinite.bg, 6 października 2014. [dostęp 2014-10-06].
  15. Between West Hall and East Hall: Seven Reasons Why Bulgaria's New Cabinet Is Unprecedented (ang.). novinite.com, 6 listopada 2014. [dostęp 2014-11-07].
  16. Bulgarian MPs Approve New Cabinet, Ministers Sworn In (ang.). novinite.com, 7 listopada 2014. [dostęp 2014-11-07].
  17. Антикризисна програма на ПП ГЕРБ (bułg.). gerb.bg. [dostęp 2014-07-18].