Ole Bull

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ole Bull
Ilustracja
Imię i nazwisko Ole Bornemann Bull
Data i miejsce urodzenia 5 lutego 1810
Bergen
Pochodzenie norweskie
Data i miejsce śmierci 17 sierpnia 1880
Lysøen k. Bergen
Instrumenty skrzypce
Gatunki muzyka poważna, muzyka romantyczna
Zawód kompozytor, skrzypek

Ole Bornemann Bull (ur. 5 lutego 1810 w Bergen, zm. 17 sierpnia 1880 w Lysøen k. Bergen[1][2]) – norweski skrzypek i kompozytor okresu romantyzmu.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Syn aptekarza[3]. Uzdolnienia muzyczne zaczął przejawiać już jako dziecko[4], od 9. roku życia występował publicznie[2], grając z miejscową orkiestrą w Bergen[5]. Uczył się gry na skrzypcach u Johana Henricha Poulsena i Carla Mathiasa Lundholma[2]. W 1828 roku wyjechał do Christiany (ob. Oslo), by studiować teologię na tamtejszym uniwersytecie, nie zdał jednak egzaminów wstępnych[5]. W tym samym roku został członkiem orkiestry Det musikalske Lyceum i po nagłej śmierci jej dyrygenta Waldemara Thrane zajął jego stanowisko[5]. W 1829 roku udał się w swoją pierwszą podróż zagraniczną, odbywając trasę koncertową od Kopenhagi do Kassel[5]. W 1831 roku ponownie opuścił Christianę, przez następne 7 lat koncertując we Francji, Szwajcarii, Włoszech, Wielkiej Brytanii, Niemczech i Rosji[5]. Podczas pobytu w Paryżu usłyszał Niccolò Paganiniego, zachwycając się jego grą[2][5]. W 1838 roku został członkiem szwedzkiej Królewskiej Akademii Muzycznej[2].

W latach 1843–1845 odbył swoją pierwszą podróż po Stanach Zjednoczonych, do których później wielokrotnie wracał[4][5]. W 1852 roku z jego inicjatywy założono w Pensylwanii osadę dla imigrantów norweskich o nazwie Oleona. Przedsięwzięcie to zakończyło się jednak fiaskiem[4]. W ostatnich latach życia skupił się na podróżach koncertowych, by spłacić liczne zaciągnięte długi[4].

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Dzięki wielu koncertom w Europie i Stanach Zjednoczonych zyskał sławę niemal równą sławie osiągniętej przez Paganiniego[1]. W 1850 roku z inicjatywy Bulla powstał pierwszy teatr narodowy w Norwegii, zbudowany w jego rodzinnym Bergen[2]. We współpracy z kompozytorem swoje sztuki wystawiali w nim Henrik Ibsen i Bjørnstjerne Bjørnson[4][5].

Rozwinął własną technikę gry na skrzypcach. Używał płaskiego podstawka zaczerpniętego z norweskich ludowych skrzypiec zwanych hardingfele i posługiwał się długim, cienkim smyczkiem[2]. Dążył do stworzenia norweskiej muzyki narodowej. Rozbudził zainteresowanie rodzimym folklorem, który później stał się stałym elementem wykorzystywanym przez muzyków młodszego pokolenia takich jak Edvard Grieg[2].

Komponował wirtuozowskie utwory na skrzypce, które w większości zostały zapomniane lub zaginęły[1]. Jedynie niewielka część z nich została wydana drukiem[4], a sam Bull grał je z pamięci[3]. Wśród zachowanych kompozycji znajdują się oparta na wierszu Bjørnsona Sæterjentens Søndag oraz I ensomme Stunde[3].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Encyklopedia muzyki. red. Andrzej Chodkowski. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2006, s. 127–128. ISBN 978-83-01-13410-5.
  2. a b c d e f g h Encyklopedia Muzyczna PWM. T. 1. Część biograficzna ab. Kraków: Polskie Wydawnictwo Muzyczne, 1979, s. 455. ISBN 83-224-0113-2.
  3. a b c Jan Sjåvik: Historical Dictionary of Norway. Lanham: Scarecrow Press, 2008, s. 43. ISBN 978-0-8108-5753-7.
  4. a b c d e f The Harvard Biographical Dictionary of Music. Cambridge: Harvard University Press, 1996, s. 117. ISBN 0-674-37299-9.
  5. a b c d e f g h John Michael Cooper: Historical Dictionary of Romantic Music. Lanham: Scarecrow Press, 2013, s. 86–87. ISBN 978-0-8108-7230-1.