Operacja Frankton

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Operacja Frankton
II wojna światowa, front zachodni
Ilustracja
Brytyjscy komandosi zbliżają się do brzegów Francji w kajakach
Czas

7–12 grudnia 1942

Miejsce

okolice Bordeaux

Terytorium

Francja

Wynik

sukces Brytyjczyków

Strony konfliktu
 III Rzesza  Wielka Brytania
Dowódcy
Julius Bachmann Herbert Hasler
Siły
2 uzbrojone trawlery,
12 Schnell-bottów,
6 trałowców
13 komandosów,
6 kajaków
Straty
6 okrętów zniszczonych 6 komandosów pojmanych i straconych,
2 zmarłych z ran
brak współrzędnych

Operacja Frankton – tajna operacja wojskowa brytyjskich komandosów, przeprowadzona na terenie okupowanej Francji w dniach 7–12 grudnia 1942[1].

Przebieg misji[edytuj | edytuj kod]

Misja miała swój początek u wybrzeży Szkocji, w miejscowości Holy Loch, skąd 30 listopada 1942 wypłynął okręt podwodny HMS „Tuna” (N94, dowódca Lt Cdr Dick Raikes). Na pokładzie okrętu znajdowało się 13 komandosów i sześć kajaków Mark II (każdy o długości 4,6 metra). Zadaniem HMS „Tuna” było przetransportowanie drogą podwodną komandosów wraz z kajakami w pobliże wybrzeża Francji. Ze względu na słabą pogodę i napotkane pole minowe do wyznaczonego miejsca okręt dopłynął dzień później niż planowano, czyli 7 grudnia. Stamtąd pięć kajaków (gdyż jeden został uszkodzony w trakcie wyładowywania go na powierzchnię) wyruszyło w kierunku oddalonego o 16 kilometrów ujścia Żyrondy. Ze względu na bardzo trudne warunki pogodowe dotarły tam tylko trzy kajaki.

Po dopłynięciu do ujścia rzeki komandosi niepostrzeżenie wpłynęli na tereny kontrolowane przez Niemców i skierowali się ku Saint-Vivien-de-Médoc. W trakcie drogi załoga jednego z kajaków została schwytana przez wroga w okolicach Pointe de Grave, przez co w akcji pozostały już tylko dwa kajaki.

W nocy z 11 na 12 grudnia 1942 załoga dwóch kajaków Catfish i Crayfish, dotarła do portu w Bordeaux. Komandosi ruszyli do ataku o godzinie 21:00, zaminowując kilka okrętów, w tym przerywacz zagród minowych oraz mały okręt liniowy.

Po wykonaniu zadania komandosi wycofali się ku Isle de Caseau, skąd popłynęli do Saint-Genès-de-Blaye. Tam ukryli kajaki i ruszyli drogą lądową ku Hiszpanii. Załoga jednego z kajaków została schwytana w Montlieu-la-Garde, drugiej natomiast udało się przekroczyć granicę i dotrzeć ostatecznie na Gibraltar, skąd zostali zabrani do Wielkiej Brytanii[2].

Konsekwencje[edytuj | edytuj kod]

W wyniku przeprowadzonej akcji życie straciło ośmiu komandosów. Czterem udało się wykonać w pełni zadanie, jednak tylko dwóch przeżyło misję. Ostatecznie jednak udało się zniszczyć wiele niemieckich okrętów, co w ocenie Winstona Churchilla skróciło II wojnę światową o około 6 miesięcy[3].

Operacja Frankton w świadomości i kulturze[edytuj | edytuj kod]

W 1955 powstał film pod tytułem Cockleshell Heroes, który został oparty na wydarzeniach związanych z wykonywaniem misji[4].

W Bordeaux istnieje „Plac Frankton” upamiętniający bohaterów tej akcji. W okolicach miejscowości Le Verdon-sur-Mer oraz Saint-Georges-de-Didonne znajdują się również pomniki upamiętniające te wydarzenia[5].

Na terenie Francji wyznaczono także około 160-kilometrową ścieżkę „Frankton Trail” wyznaczającą trasę ucieczki jedynych dwóch komandosów, którzy przeżyli misję i powrócili do Wielkiej Brytanii.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Vanessa Barford: Remembering the secret mission of Cockleshell Heroes. BBC.com. [dostęp 2021-01-31].
  2. Tomasz Merwiński: Operacja Frankton. Merwinski.pl. [dostęp 2021-01-31].
  3. The Cockleshell Heroes of 1942. HistoryLearningSite.co.uk. [dostęp 2021-01-31].
  4. The Cockleshell Heroes. imdb.com. [dostęp 2021-01-31].
  5. Operation Frankton: The Cockleshell Heroes Aand Their 1942 Suicide Raid. invisiblebordeaux.blogspot.com. [dostęp 2021-01-31].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]