Orszelinowate

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Orszelinowate
Ilustracja
Clethra alnifolia
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad astrowe
Rząd wrzosowce
Rodzina orszelinowate
Nazwa systematyczna
Clethraceae Klotzsch
Linnaea 24: 12. Mai 1851[2]
Typ nomenklatoryczny
Clethra L. (1753)[2]
Clethra barbinervis
Purdiaea cubensis

Orszelinowate (Clethraceae) – rodzina krzewów i drzew z rzędu wrzosowców. Należy do niej 75 gatunków z dwóch rodzajów. Rośliny te występują we wschodniej i południowej części Ameryki Północnej, w Ameryce Środkowej, w północnej części Ameryki Południowej, na Maderze oraz we wschodniej i południowo-wschodniej Azji[1][3]. Znaczenie użytkowe ma kilka gatunków drzewiastych z tropików kontynentów amerykańskich dostarczających drewna. Liście występującej w Chinach orszeliny szarej Clethra barbinervis są tam jadane. Uprawiane jako ozdobne są głównie dwa gatunki ze względu na wonne kwiaty – orszelina olcholistna Clethra alnifolia i Clethra arborea[4].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Krzewy, rzadziej drzewa, zrzucające liście lub zimozielone[4].
Liście
Skrętoległe, pojedyncze, ogonkowe, bez przylistków, o brzegach blaszki ząbkowanych lub piłkowanych, czasem z gruczołkami[4].
Kwiaty
Zebrane w grona (także zebranych w kwiatostany złożone wiechowatych i baldachowych) lub pojedyncze. Kwiaty są zwykle promieniste i obupłciowe. Działek i płatków jest po 5 (rzadko 6)[4]. Pręcików 10 w dwóch okółkach po 5. Słupek pojedynczy z trzech do pięciu owocolistków, z zalążnią górną, trój- lub pięciokomorową. Pojedyncza szyjka słupka zwieńczona jest trzema lub pięcioma równowąskimi znamionami[4][3].
Owoce
Torebki zawierające liczne nasiona[1][3], zamknięte w trwałych działkach kielicha[4].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Pozycja systematyczna rodziny według APweb (aktualizowany system APG IV z 2018)

Orszelinowate są grupą siostrzaną dla kladu obejmującego zwichrotowate i wrzosowate w obrębie rzędu wrzosowców wchodzącego w skład grupy astrowych (asterids) w obrębie dwuliściennych właściwych (eudicots)[1]. Dawniej do rodziny należał tylko rodzaj orszelina Clethra, ale okazał się on być siostrzanym dla rodzaju Purdiaea dawniej umieszczanym w rodzinie zwichrotowatych Cyrillaceae[4].

wrzosowce


Marcgraviaceae




Balsaminaceaeniecierpkowate



Tetrameristaceae







Polemoniaceaewielosiłowate



Fouquieriaceaeokotijowate




Lecythidaceaeczaszniowate





Sladeniaceae



Pentaphylacaceae





Sapotaceaesączyńcowate




Ebenaceaehebankowate



Primulaceaepierwiosnkowate





?

Mitrastemonaceae



Theaceaeherbatowate




Symplocaceaesymplokowate




Styracaceaestyrakowate



Diapensiaceaezimnicowate







Sarraceniaceaekapturnicowate




Actinidiaceaeaktinidiowate



Roridulaceaetuliłezkowate






Clethraceaeorszelinowate




Cyrillaceaezwichrotowate



Ericaceaewrzosowate









Wykaz rodzajów[1][3]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2018-12-15].
  2. a b James L. Reveal: Indices Nominum Supragenericorum Plantarum Vascularium – C (ang.). [dostęp 2013-09-10].
  3. a b c d Gordon C. Tucker, Sean C. Jones: Clethraceae Klotzsch (ang.). W: Flora of North America [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2013-09-10].
  4. a b c d e f g Maarten J.M. Christenhusz, Michael F. Fay, Mark W. Chase: Plants of the World. Richmond UK, Chicago USA: Kew Publishing, Royal Botanic Gardens, The University of Chicago Press, 2017, s. 504–505. ISBN 978-1-842466346.