Paweł Huelle

Paweł Huelle

Data i miejsce urodzenia	10 września 1957 Gdańsk
Data i miejsce śmierci	27 listopada 2023 Gdańsk
Miejsce spoczynku	cmentarz Srebrzysko
Zawód, zajęcie	pisarz
Alma Mater	Uniwersytet Gdański
Małżeństwo	Anna Huelle, Ida Łotocka-Huelle
Odznaczenia

Grób Pawła Huellego na cmentarzu Srebrzysko w Gdańsku

Paweł Marek Huelle (ur. 10 września 1957 w Gdańsku, zm. 27 listopada 2023 tamże) – polski pisarz; prozaik, poeta i dramaturg.

Życiorys

Paweł Huelle był synem inżyniera Tadeusza Huellego i Ireny z domu Korcz, historyczki. Rodzina Huelle wywodziła się z Austrii, spolonizowała się wraz z emigracją do Lwowa. Pisarz deklarował również pochodzenie ukraińskie, szwedzkie, węgierskie i żydowskie.

Uczęszczał do X Liceum Ogólnokształcącego w Gdańsku. Ukończył filologię polską na Uniwersytecie Gdańskim. W trakcie wydarzeń sierpniowych w 1980 był jednym z inicjatorów apelu o powołanie niezależnej organizacji studenckiej. Zaangażowany następnie w działalność związaną z NSZZ „Solidarność”, był m.in. członkiem redakcji „Głosu Wolnego” wydawanego w czasie I Krajowego Zjazdu Delegatów związku. Po wprowadzeniu stanu wojennego współpracował z wydawnictwami podziemnymi.

W latach 1983–1986 uczył języka polskiego w szkołach podstawowych, zawodowych i średnich. Pracował też w spółdzielni Świetlik. Następnie wykładał filozofię na Akademii Medycznej w Gdańsku. W latach 1994–1999 zajmował stanowisko dyrektora TVP3 Gdańsk. W 2010 został wykładowcą na kierunku reżysersko-operatorskim Gdyńskiej Szkoły Filmowej, a w 2011 kierownikiem literackim Teatru Miejskiego w Gdyni.

Twórczość poświęcił w większości Gdańskowi jako rodzinnemu miastu. Popularność przyniosła mu debiutancka powieść Weiser Dawidek (wydana w 1987), zekranizowana przez Wojciecha Marczewskiego w 2000 pod tytułem Weiser. Był członkiem polskiego PEN Clubu, objął funkcję wiceprezesa tej organizacji.

Na podstawie jego twórczości powstały spektakle teatralne: w Teatrze Telewizji Stół (2000) i Srebrny deszcz (2000), a także Kąpielisko ostrów (2001) w Teatrze im. Juliusza Osterwy w Lublinie.

Krytykował wypowiedzi księdza Henryka Jankowskiego, które oceniał, podobnie jak gdańska kuria metropolitalna, jako antysemickie. Stwierdził, że przemawia on jak gauleiter, gensek, a nie jak kapłan, za co duchowny wytoczył mu proces, który zakończył się korzystnie dla pisarza.

Zasiadał w konwencie Ruchu Stu. W 1998 z listy Unii Wolności bez powodzenia kandydował na radnego Gdańska. W 2010 był członkiem komitetu poparcia Bronisława Komorowskiego przed przedterminowymi wyborami prezydenckimi. Od 2019 wchodził w skład Rady Kultury Gdańskiej.

Pochowany 7 grudnia 2023 na cmentarzu Srebrzysko w Gdańsku (rejon IV, kwatera TAR I/2a/8).

Życie prywatne

Dwukrotnie żonaty. Był mężem Anny, z którą miał syna Juliusza. Jego drugą żoną była malarka Ida Łotocka-Huelle.

Twórczość

Paweł Huelle był autorem następujących książek:

• Weiser Dawidek (1987),
• Opowiadania na czas przeprowadzki (1991),
• Wiersze (1994),
• Pierwsza miłość i inne opowiadania (1996),
• Inne historie (1999),
• Mercedes-Benz. Z listów do Hrabala (2001), tłum. na język litewski (Mercedes-Benz. Iš laiškų Hrabalui, tłum. Vytautas Dekšnys, 2011),
• Byłem samotny i szczęśliwy (2002),
• Castorp (2004),
• Ostatnia Wieczerza (2007),
• Opowieści chłodnego morza (2008),
• Śpiewaj ogrody (2014),
• Ulica świętego Ducha i inne historie (2016),
• Talita (2020).

Paweł Huelle był również współautorem scenariuszy do filmów O dwóch takich, co nic nie ukradli (1999), Wróżby kumaka (2005), NZS. Tak się zaczęło… (2005).

Odznaczenia, wyróżnienia i upamiętnienie

Ordery i odznaczenia

• Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (za wybitne zasługi w działalności na rzecz przemian demokratycznych w Polsce, za osiągnięcia w podejmowanej z pożytkiem dla kraju pracy zawodowej i społecznej, 2012)
• Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2014)

Nagrody i wyróżnienia

• Medal św. Wojciecha (2013)
• Nagroda Młodych w konkursie na Książkę Roku miesięcznika „Literatura” za powieść Weiser Dawidek (1987)
• Nagroda Artystyczna Gdańskiego Towarzystwa Przyjaciół Sztuki (1988, 2007)
• Nagroda Fundacji im. Kościelskich (1988)
• Nagroda Miasta Gdańska w Dziedzinie Kultury „Splendor Gedanensis” (1990, 2008, 2015)
• Nagroda polskiego PEN Clubu za twórczość prozatorską (1994)
• Paszport „Polityki” za powieść Mercedes-Benz. Z listów do Hrabala (2001)
• „Gryf Pomorski” – Pomorska Nagroda Artystyczna (2002, 2007)
• Nagroda Miast Partnerskich Torunia i Getyngi im. Samuela Bogumiła Lindego (2005)
• Nagroda Prezydenta Miasta Gdańska w Dziedzinie Kultury (2007, 2022)
• „Sztorm Roku 2007” w kategorii literatura za powieść Ostatnia wieczerza (2008)
• Nominacja do Nagrody Literackiej Nike za powieść Ostatnia Wieczerza (2008)
• Nagroda Prezydenta Miasta Gdańska „Neptuny” (2010)
• Wielka Pomorska Nagroda Artystyczna (2016)
• „Galion Gdyński” w kategorii kreacja artystyczna (2018)
• Pomorska Nagroda Literacka „Wiatr od morza” za całokształt pracy literackiej (2021)
• Nagroda Fundacji Alfreda Jurzykowskiego
• Nagroda im. Andreasa Gryfiusa

Upamiętnienie

Został uwieczniony jako jeden z apostołów na obrazie Ostatnia wieczerza Macieja Świeszewskiego, który umieszczono w hali przylotów gdańskiego lotniska. Obraz stanowił inspirację dla powieści pisarza pt. Ostatnia Wieczerza z 2007.

W 2024 na jednym z filarów przystanku PKM Gdańsk Niedźwiednik powstał mural upamiętniający pisarza.