Plac Konstytucji 3 Maja w Radomiu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
plac Konstytucji 3 Maja
Śródmieście
Ilustracja
Widok placu w kierunku zachodnim.
Państwo  Polska
Miejscowość Radom
Położenie na mapie Radomia
Mapa konturowa Radomia, blisko centrum na dole znajduje się punkt z opisem „plac Konstytucji 3 Maja”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „plac Konstytucji 3 Maja”
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa konturowa województwa mazowieckiego, na dole znajduje się punkt z opisem „plac Konstytucji 3 Maja”
Ziemia51°24′03,2″N 21°09′11,9″E/51,400889 21,153316

Plac Konstytucji 3 Maja – centralny plac Radomia, położony w dzielnicy Śródmieście. Usytuowany u zbiegu ulicy Żeromskiego z ulicami Piłsudskiego i Focha.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Plac zaprojektowany w 1846 wytyczono w 1875 przy okazji budowy cerkwi św. Mikołaja (po przebudowie w latach 1925–1930 kościół garnizonowy św. Stanisława). Powstał on zamiast przewidzianego w planie regulacyjnym Radomia z 1822 roku placu, usytuowanego na skrzyżowaniu ulic Sienkiewicza i Piłsudskiego[1].

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Kościół garnizonowy pw. św. Stanisława Biskupa.
Kamienica z lat 30. XX wieku, usytuowany we wschodniej pierzei placu.

Nazwa placu wielokrotnie ulegała zmianom[2]:

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Dominującym typem zabudowy są reprezentacyjne kamienice mieszczańskie z XIX i I połowy XX wieku. Charakterystyczny elementem placu jest neobarokowa bryła[3] kościoła garnizonowego św. Stanisława, przebudowanego w latach 1925–1930 z cerkwi pw. św. Mikołaja[4] wraz z Grobem Nieznanego Żołnierza, usytuowanym przed frontonem świątyni od strony ulicy Żeromskiego.

Spośród pozostałej zabudowy wyróżniają się:

Północną pierzeję placu tworzą budynki usytuowane przy ulicy Żeromskiego:

Zabytki

W rejestrze zabytków Narodowego Instytutu Dziedzictwa wpisane są poniższe obiekty, których adresem jest plac Konstytucji 3 Maja[16]:

  • nr 1 – dom, 1890
  • nr 3 – dom, 1890
  • nr 5 – dom, 1881–82
  • nr 6 – dom, po 1930
  • nr 8 – dom, 1890

Pomniki[edytuj | edytuj kod]

Przed kościołem garnizonowym znajduje się Grób Nieznanego Żołnierza – pomnik w kształcie płyty zbudowany w 1925 roku, zniszczony w czasie okupacji niemieckiej, odbudowany w 1995 roku. We wschodniej części placu, w pobliżu ulicy Żeromskiego, znajduje się pomnik Leszka Kołakowskiego, zaś w zachodniej pomnik Witolda Gombrowicza.

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Pałac Karschów i Wickenhagenów[edytuj | edytuj kod]

Kościół garnizonowy św. Stanisława Biskupa[edytuj | edytuj kod]

Budynki przy ul. Żeromskiego[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. J. Sekulski, Encyklopedia Radomia, Radom 2009, s. 124.
  2. J. Sekulski, Encyklopedia Radomia, Radom 2009, s. 184.
  3. Red. W. Kalinowski, Urbanistyka i architektura Radomia, Lublin 1975, s. 195.
  4. A. Sawicki, Radom: Zabytki architektury, Radom 2009, s. 62.
  5. J. Sekulski, Encyklopedia Radomia, Radom 2009, s. 84–85.
  6. a b R. Metzger, Radom między wojnami: opowieść o życiu miasta 1918–1939, s. 103, 106.
  7. Stanisław Bochyński: Dziedzictwo przemysłowe Radomia cz. II (pol.). Cozadzien.pl, 2015-02-08. [dostęp 2015-02-11].
  8. J. Sekulski, Encyklopedia Radomia, Radom 2009, s. 48.
  9. a b c R. Metzger, Radom między wojnami: opowieść o życiu miasta 1918–1939, Łódź – Radom 2012, s. 106.
  10. J. Sekulski, Encyklopedia Radomia, Radom 2009, s. 50.
  11. J. Sekulski, Encyklopedia Radomia, Radom 2009, s. 49.
  12. Fontanny trysnęły. Muzyka, światło, kąpiel (pol.). gazeta.pl/radom. [dostęp 2013-07-19].
  13. J. Sekulski, Encyklopedia Radomia, Radom 2009, s. 29.
  14. A. Sawicki, Radom: Zabytki architektury, s. 50.
  15. A. Sawicki, Radom: Zabytki architektury, s. 93.
  16. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo mazowieckie. 2020-09-30. [dostęp 2019-09-27].