Plac Konstytucji 3 Maja w Radomiu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
 Polska, Radom
plac Konstytucji 3 Maja
Śródmieście
Kościół garnizonowy pw. św. Stanisława Biskupa
Kościół garnizonowy pw. św. Stanisława Biskupa
Położenie na mapie Radomia
Mapa lokalizacyjna Radomia
plac Konstytucji 3 Maja
plac Konstytucji 3 Maja
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
plac Konstytucji 3 Maja
plac Konstytucji 3 Maja
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
plac Konstytucji 3 Maja
plac Konstytucji 3 Maja
Ziemia51°24′03,2″N 21°09′11,9″E/51,400889 21,153316

Plac Konstytucji 3 Maja - centralny plac Radomia, położony w dzielnicy Śródmieście. Usytuowany u zbiegu ulicy Żeromskiego z ulicami Piłsudskiego i Focha.

Historia[edytuj]

Plac zaprojektowany w 1846 wytyczono w 1875 przy okazji budowy cerkwi św. Mikołaja (po przebudowie w latach 1925 - 1930 kościół garnizonowy św. Stanisława). Powstał on zamiast przewidzianego w planie regulacyjnym Radomia z 1822 roku placu, usytuowanego na skrzyżowaniu ulic Sienkiewicza i Piłsudskiego[1].

Nazwa[edytuj]

Kamienica z lat 30. XX wieku, usytuowany we wschodniej pierzei placu.

Nazwa placu wielokrotnie ulegała zmianom[2]:

Architektura[edytuj]

Dominującym typem zabudowy są reprezentacyjne kamienice mieszczańskie z XIX i I połowy XX wieku. Charakterystyczny elementem placu jest neobarokowa bryła[3] kościoła garnizonowego św. Stanisława, przebudowanego w latach 1925 – 1930 z cerkwi pw. św. Mikołaja[4] wraz z Grobem Nieznanego Żołnierza, usytuowanym przed frontonem świątyni od strony ulicy Żeromskiego. Spośród pozostałej zabudowy szczególnie wyróżniają się:

  • nr 3 - budynek dawnego hotelu Europejskiego, założonego w 1898 przez Ludwika Łagodzińskiego[5]. Na parterze budynku w okresie międzywojennym mieściły się znane kawiarnie - Łobzowianka i Bolesława Przybytniewskiego wraz z restauracją oraz sklep z artykułami kolonialnymi A. Borowskiej[6],
  • nr 5 - pałac Karschów i Wickenhagenów – monumentalna, eklektyczna kamienica mieszczańska o charakterze pałacowym, wzorowana na pałacu Kronenberga w Warszawie[7]. Wzniesiona w latach 1881 – 1882. W użytkowym parterze budynku mieściła się m.in. Apteka Łagodzińskich, cukiernia Przybytniewskiego, biura Sądu Okręgowego oraz rosyjska Resursa Obywatelska. W okresie okupacji niemieckiej w budynku umieszczono m.in. biura dyrekcji operacyjnej niemieckiej Kolei Wschodniej[8][9],
  • nr 6 - modernistyczna, pięciokondygnacyjna kamienica z lat 30. XX wieku,[6]
  • nr 8 - dom Staniszewskich z 1876. W okresie międzywojennym w budynku mieściła się m.in. kawiarnia Bombonierka i Kasa Spółdzielcza dla Handlu i Przemysłu. Po 1945 Miejska i Wojewódzka Biblioteka Publiczna[9][10].

Północną pierzeję placu tworzą budynki usytuowane przy ulicy Żeromskiego:

Pomniki[edytuj]

Przed kościołem garnizonowym znajduje się Grób Nieznanego Żołnierza - pomnik w kształcie płyty zbudowany w 1925 roku, zniszczony w czasie okupacji niemieckiej, odbudowany w 1995 roku. We wschodniej części placu, w pobliżu ulicy Żeromskiego, znajduje się pomnik Leszka Kołakowskiego.

Galeria[edytuj]

Pałac Karschów i Wickenhagenów[edytuj]


Kościół garnizonowy św. Stanisława Biskupa[edytuj]

Budynki przy ul. Żeromskiego[edytuj]

Przypisy

  1. J. Sekulski, Encyklopedia Radomia, Radom 2009, s. 124
  2. J. Sekulski, Encyklopedia Radomia, Radom 2009, s. 184
  3. red. W. Kalinowski, Urbanistyka i architektura Radomia, Lublin 1975, s. 195
  4. A. Sawicki, Radom: Zabytki architektury, Radom 2009, s. 62
  5. J. Sekulski, Encyklopedia Radomia, Radom 2009, s. 84 - 85
  6. a b R. Metzger, Radom między wojnami: opowieść o życiu miasta 1918 - 1939, s. 103, 106
  7. Stanisław Bochyński: Dziedzictwo przemysłowe Radomia cz. II (pol.). Cozadzien.pl, 8.02.2015. [dostęp 2015-02-11].
  8. J. Sekulski, Encyklopedia Radomia, Radom 2009, s. 48
  9. a b c R. Metzger, Radom między wojnami: opowieść o życiu miasta 1918 - 1939, Łódź – Radom 2012, s. 106
  10. J. Sekulski, Encyklopedia Radomia, Radom 2009, s. 50
  11. J. Sekulski, Encyklopedia Radomia, Radom 2009, s. 49
  12. Fontanny trysnęły. Muzyka, światło, kąpiel (pol.). gazeta.pl/radom. [dostęp 2013-07-19].
  13. J. Sekulski, Encyklopedia Radomia, Radom 2009, s. 29
  14. A. Sawicki, Radom: Zabytki architektury, s. 50
  15. A. Sawicki, Radom: Zabytki architektury, s. 93

Zobacz też[edytuj]