Pogrzebień

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Artykuł 50°4′6″N 18°18′0″E
- błąd 39 m
WD 50°4'N, 18°18'E, 50°6'N, 18°20'E
- błąd 2327 m
Odległość 196 m
Pogrzebień
wieś
Ilustracja
Kościół św. Bartłomieja
Państwo  Polska
Województwo  śląskie
Powiat raciborski
Gmina Kornowac
Liczba ludności (2015) 1315
Strefa numeracyjna 32
Kod pocztowy 44-285
Tablice rejestracyjne SRC
SIMC 0216444
Położenie na mapie gminy Kornowac
Mapa konturowa gminy Kornowac, po lewej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Pogrzebień”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „Pogrzebień”
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa konturowa województwa śląskiego, po lewej znajduje się punkt z opisem „Pogrzebień”
Położenie na mapie powiatu raciborskiego
Mapa konturowa powiatu raciborskiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Pogrzebień”
Ziemia50°04′06″N 18°18′00″E/50,068333 18,300000

Pogrzebień (niem. Pogrzebin) – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie raciborskim, w gminie Kornowac.

W latach 1945–54 siedziba gminy Pogrzebień. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa katowickiego.

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Miejscowość jest położona wysoko na doliną Odry dochodząca w niektórych miejscach do 100 metrów sprawia wrażenie punktu widokowego, o malowniczym położeniu. Z miejscowości widać panoramę doliny Odry z pocysterskimi stawami Wielikąt, na tle wyłaniającego się Beskidu Śląskiego i Śląsko-Morawskiego z Łysą Górą, a po drugiej stronie Góry Opawskie.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W pobliskiej Lubomi jest zachowane grodzisko Gołężyców, w skład którego plemienia wchodziły również tereny Pogrzebienia. Od 1313 roku wieś należała do klasztoru dominikanek jako wiano Eufemii Ofki. W 1800 roku dobra nabył Jan Nepomucen Larisch, ojciec Luizy, która wyszła za mąż za Josepha von Eichendorffa, a w 1882 roku dobra nabył Artur Baildon.

Inne nazwy miejscowości[edytuj | edytuj kod]

  • 1258 Pohrzebynia
  • 1264 Pogrebyna, Pogrzebyna
  • 1313 Pogrebina
  • 1358 Pogrebine
  • 1532 Pohrebin
  • 1679 Pogrzebien
  • Rosyjska nazwa – Погребное: w czasie wojny takiej nazwy wsi używali rosyjscy żołnierze.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Pałac[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Pałac w Pogrzebieniu.

Pałac w Pogrzebieniu należał do rodziny Larischów, a w 1882 roku Artur von Baildon zakupił ten obiekt dla swojego jedynego syna, pałac stał się posiadłością rodziny von Baildon. W latach 18851887 przebudowa nadała mu cechy pałacu, został wyposażony m.in. w cenne marmurowe schody. W 1930 roku posiadłość przejął zakon Salezjanów. W latach II wojny światowej w pałacu na krótko utworzono obóz przejściowy dla reemigrantów niemieckich z Besarabii oraz Bukowiny. Następnie utworzono obóz dla ludności polskiej pod nazwą Polenlager 82, który z kolei stał się obozem dla dzieci, tzw. Kinderlager. Obecnie w pałacu jest klasztor sióstr Salezjanek, które nabyły go w 1946 roku.

Kościół pw. św. Bartłomieja[edytuj | edytuj kod]

Wybudowany w 1851 roku, w stylu neoromańskim, ale prawdopodobnie swoimi początkami sięga XIV wieku, przebudowany w latach 19551960, przed wejściem znajduje się sarkofag ze zwłokami Służebniczki Bożej Laury Meozzi.

Kapliczka[edytuj | edytuj kod]

Kapliczka zbudowana w 1930 roku na planie sześciokąta foremnego, jest drewniana, polichromowana. Drzwi i okna są zamknięte ostrołukowo i przeszklone, a dach jest sześciopołaciowy, dzwonowy, podbity blachą i zwieńczony kulą z krzyżem. Wewnątrz znajduje się polichromowana rzeźba św. Jana Nepomucena z XVIII wieku oraz tabliczka erekcyjna dawnego fundatora kapliczki – Halacza z XVIII wieku.

Miejsca Pamięci[edytuj | edytuj kod]

  • Teren klasztorny przy ul. Brzeskiej – pomnik ku czci polskich dzieci zamordowanych przez hitlerowców w obozie w latach II wojny światowej.
  • Cmentarz parafialny – grób zbiorowy wojenny ofiar obozu Polenlager 82 oraz 7 mieszkańców Pogrzebienia i Kornowaca pomordowanych w obozach śmierci w latach 19391945.
  • Cmentarz przy kościele pw. św. Bartłomieja – mogiła zbiorowa wojenna Anzelma Kraska, Alojzego Kraska, Stanisława Wyciska i nieznanego Francuza – poległych w czasie II wojny światowej.

Osoby związane z Pogrzebieniem[edytuj | edytuj kod]

  • Luiza Larisch – córka Alojza, właściciela pałacu w Pogrzebieniu, która w 1815 roku poślubiła znanego niemieckiego poetę romantyzmu – Josepha von Eichendorffa.
  • Lucjan Hanzlik - informatyk, laureat programu Ventures Fundacji dla Nauki Polskiej w 2012 roku

Literatura[edytuj | edytuj kod]

  • Nouveau traité de géographie, Volume 6, Nouveau traité de géographie, Anton Friedrich Büsching, Anton Friedrich Büsching, P. Gosse jr. D. Pinet, 1772
  • Archiv für slavische Philologie, Volume 20, Veröffentlichungen des Instituts für Slawistik, Weidmann., 1812-1898
  • Wisła: miesięcznik geograficzno-etnograficzny, (Vol. 19), M. Arcta., 1905
  • Rozprawy, Volumes 1-3, Wydawnictwa Łódzkiego Towarzystwa Naukowego – Łódzkie Towarzystwo Naukowe, Zakład im. Ossolińskich, 1954