Portal:Norwegia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Norwegia w polskojęzycznej Wikipedii

Coat of arms of Norway.svg
Flag of Norway.svg
Norwegia (bokmål Norge i lub nynorsk Noreg i), urzędowo Królestwo Norwegiimonarchia konstytucyjna, której terytorium obejmuje zachodnią część Półwyspu Skandynawskiego, Jan Mayen, Svalbard i Wyspę Bouveta. Ma łączną powierzchnię 385 252 km² i liczy około pięciu milionów mieszkańców. Jest drugim najrzadziej zaludnionym państwem Europy. Graniczy ze Szwecją niemal na całej długości granicy; znacznie krótsze odcinki oddzielają Norwegię od Finlandii i Rosji. Kraj ma również granicę morską (przez cieśninę Skagerrak) z Danią. Stolicą Norwegii jest Oslo. Długa, licząca ponad 20 tys. kilometrów linia brzegowa znana jest z charakterystycznych zatok, tzw. fiordów. Nazwa kraju pochodzi od staronordyckiego nord vegen (pol. droga na północ).

Grafika

Reine i Lofoten LC0148.jpg

Wieś Reine na wyspie Moskenesøya, położonej w archipelagu Lofotów


Kategorie

Norwegia

Geografia • Historia • Polityka • Gospodarka • Nauka • Architektura • Kultura • Religia • Literatura • Muzyka • Film • Sport • Etnografia • Zabytki • Kuchnia • Biografie

Norwegia w siostrzanych projektach

Norwegia w Wikinews Norwegia Wikicommons Norwegia w Wikicytatach Norwegia w Wikisłowniku
Wikinews-logo.svg Commons-logo.svg Wikiquote-logo.svg WiktionaryPl nodesc.svg

Podobne portale


  Wikimedal.pngWybrany artykuł na medal

Björnstjerne Björnson.jpg

Bjørnstjerne Martinius Bjørnson (wym. [ˈbjøːɳˈstjæːɳə ˈbjøːɳˈʂɔn]; ur. 8 grudnia 1832 w Kvikne, zm. 26 kwietnia 1910 w Paryżu) – norweski pisarz, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury (1903). W laudacji doceniono jego „wzniosłą i różnorodną poezję, która zawsze odznaczała się świeżością natchnienia i niezwykłą czystością ducha” oraz „talent epicki i dramatyczny”[1]. Przez wydawnictwo Gyldendal, a później także przez światowych krytyków, uznany za jednego z czterech najwybitniejszych pisarzy norweskich (wraz z Henrikiem Ibsenem, Jonasem Lie i Alexandrem Kiellandem)[2]. Pozostawił po sobie bogatą i zróżnicowaną spuściznę: opowiadania, sztuki, wiersze, powieści, artykuły, przemówienia i tysiące listów.

Przeczytaj cały artykuł

Dobry artykuł  Propozycja DA.svg

Język norweski (norsk) – język z grupy skandynawskiej języków germańskich. Dialekty norweskie tworzą z dialektami szwedzkimi i dialektami duńskimi kontinuum, w którym występuje zjawisko asymetrycznej wzajemnej zrozumiałości (osobom znającym norweski łatwiej jest zrozumieć języki skandynawskich sąsiadów)[3]. Współczesny język norweski nie posiada standardu wymowy; wszystkie dialekty są równorzędne. Do zapisu wykorzystywane są dwa warianty języka pisanego: bokmål (dosł. „język książkowy”) oraz nynorsk (dosł. „nowonorweski”). Język posiada status urzędowego w Norwegii[4].

Formalnie rzecz biorąc oba warianty języka pisanego są równoważne i równouprawnione na podstawie ustawy o używaniu języka w urzędach publicznych z 1980[4]. W praktyce wariant nynorsk preferowany jest tylko przez około 10% użytkowników języka[5], mimo że większość lokalnych odmian języka jest przezeń znacznie lepiej oddawana na piśmie[6]. Wpływ na to mają kwestie pozajęzykowe, związane z postrzeganiem obu form języka pisanego przez samych Norwegów, a także ich genezą – podczas gdy oparty na duńszczyźnie bokmål rozkwitał przede wszystkim w miastach, mający swe źródła w rodzimych norweskich dialektach nynorsk kojarzony jest głównie z obszarami wiejskimi.

Portale

Portal.svg
Czym są portale? • Portal:Portale • Czym są wikiprojekty?

 < Portale < Geografia < Europa < Norwegia

  1. Hans H. Skei, Bjørnstjerne Bjørnson, [w:] Dictionary of Literary Biography, red. Clark Bruccoli, Cengage Gale, Detroit 2007, t. 329, s. 151.
  2. Witold Nawrocki, Klasycy i współcześni. Szkice o prozie skandynawskiej XIX i XX wieku, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 1980, s. 10, 81.
  3. Øivind Maurud. Nabospråksforståelse i Skandinavia. En undersøkelse om gjensidig forståelse av tale- og skriftspråk i Danmark, Norge og Sverige. „Nordisk utredningsserie”. 13, 1976. Stockholm: Nordiska rådet (norw.). 
  4. a b Store norske leksikon: språk i Norge (norw.). [dostęp 2015-06-16].
  5. Andreas Hermansson: Norge mot Noreg (szw.). [dostęp 2015-06-16].
  6. Kjell Venås. Dialekt og normaltalemålet. „Apollon”. 1, 1998 (norw.).