Portal:Norwegia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

 < Portale < Geografia < Europa < Norwegia


Norwegia w polskojęzycznej Wikipedii

Norway coat

Norwegia (bokmål Norge i lub nynorsk Noreg i), urzędowo Królestwo Norwegiimonarchia konstytucyjna, której terytorium obejmuje zachodnią część Półwyspu Skandynawskiego, Jan Mayen, Svalbard i Wyspę Bouveta. Ma łączną powierzchnię 385 252 km² i liczy około pięciu milionów mieszkańców. Jest drugim najrzadziej zaludnionym państwem Europy. Graniczy ze Szwecją niemal na całej długości granicy; znacznie krótsze odcinki oddzielają Norwegię od Finlandii i Rosji. Kraj ma również granicę morską (przez cieśninę Skagerrak) z Danią. Stolicą Norwegii jest Oslo. Długa, licząca ponad 20 tys. kilometrów linia brzegowa znana jest z charakterystycznych zatok, tzw. fiordów. Nazwa kraju pochodzi od staronordyckiego nord vegen (pol. droga na północ).

Jeżeli chcesz pomóc w rozwijaniu portalu. przejdź tutaj

Wybrany artykuł

Aker Stadion

Aker Stadionstadion piłkarski w Molde, w Norwegii. Został otwarty 18 kwietnia 1998 roku. Swoje mecze rozgrywa na nim klub piłkarski Molde FK, który przed inauguracją obiektu grał na Molde Idrettspark[1]. Stadion położony jest tuż przy linii brzegowej. Pole gry otoczone jest ze wszystkich stron dwupoziomowymi, zadaszonymi trybunami, mogącymi pomieścić 11 167 widzów (w tym 10 741 na miejscach siedzących) )[2][3].

Czytaj więcej...


Grafika

Eisfuchscele4.jpg


Kultura i sztuka

Grieghallen w 2007 roku

Grieghallen - sala koncertowa w Bergen w Norwegii, licząca 1500 miejsc[4]. Jej nazwa pochodzi od nazwiska norweskiego kompozytora Edvarda Griega[4]. Od powstania w 1978 roku stanowi siedzibę Bergen Filharmoniske Orkester (pol. Orkiestra Filharmoniczna w Bergen)[4].


Ludzie

Carl Gustav Fleischer 1940b.jpg

Carl Gustav Fleischer (ur. 28 grudnia 1883, Nord-Trøndelag, Norwegia, zm. 19 grudnia 1942, Toronto, Kanada) – generał major Królewskiej Armii Norweskiej, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Wybrał karierę zawodowego oficera i zapisał się do Wyższej Szkoły Wojskowej w Kristianii, którą ukończył w 1905 jako najlepszy ze swego rocznika.

Na początku 1939 awansował na generała majora i otrzymał z rąk Bassa dowództwo 6 Dywizji Piechoty. Po inwazji hitlerowskiej na Norwegię (9 kwietnia 1940) przejął funkcję głównodowodzącego siłami norweskimi na północy kraju. Razem ze starostą z Troms Fleischer zorganizował powszechną mobilizację w tej części kraju. Dowodził oddziałami norweskimi w czasie bitwy o Narwik, która doprowadziła do odbicia Niemcom Narwiku 28 maja 1940.

Zobacz artykuł ...


Geografia Norwegii

Preikestolen Norge.jpg

Preikestolen lub Prekestolen, w lokalnej tradycji Hyvlatonnå (dosł. ambona) - klif w Norwegii o wysokości 604 m, położony nad Lysefjordem, Ryfylke. Płaska powierzchnia wierzchołka o wymiarach 25 na 25 metrów, jest jedną z największych atrakcji turystycznych tego kraju. Powstała najprawdopodobniej ok 10 tysięcy lat temu w wyniku pęknięcia skał pod wpływem mrozu[5]. Po drugiej stronie Lysefjordu znajduje się wierzchołek Kjerag, który jest również bardzo chętnie odwiedzany przez turystów.

Wikimedal.png Artykuł na medalWikimedal.png

Karabin Krag-Jørgensen

Krag-Jørgensen - karabin powtarzalny zaprojektowany przez norweskich konstruktorów Olego Hermana Johannesa Kraga i Erika Jørgensena w końcu XIX wieku. Broń ta została przyjęta na uzbrojenie armii Danii, Stanów Zjednoczonych i Norwegii.

Najbardziej wyróżniającą cechą karabinu Krag-Jørgensen był magazynek będący integralną częścią broni trwale połączoną z komorą zamkową i posiadający otwieraną pokrywę z prawej strony broni. Naboje były wkładane pod pokrywę magazynka i dosyłane do komory zamkowej przez popychającą je sprężynę.

Takie rozwiązanie posiadało zarówno wady i zalety. Najpoważniejszą wadą w porównaniu do magazynków pudełkowych była niemożność używania dostępnych systemów szybkiego ładowania np. łódek. Z drugiej strony, w przeciwieństwie do innych karabinów ładowanych "od góry", w rozwiązaniu Krag-Jørgensen, aby załadować broń nie było konieczne otwieranie zamka. Ponadto ze względu na małą złożoność i prostotę karabinu został on przyjęty na uzbrojenie wielu krajów.

Obecnie karabin Krag-Jørgensen jest cenioną bronią przez kolekcjonerów na całym świecie.

Zabytki

Kamień runiczny z Alstad

Kamień runiczny z Alstad (N 61-62) – norweski kamień runiczny pochodzący z Alstad w gminie Østre Toten[6]. Znajdują się na nim dwie inskrypcje.

Głaz znajduje się w zbiorach Muzeum historycznego w Oslo. Ma 2,70 m wysokości, 49 cm szerokości i grubość 13 cm. Wykonany został z piaskowca[6]. Pochodzi z około 1000 roku[7]. Na jego frontowej ścianie został umieszczony rysunek. Przedstawia on scenę łowów: widać dwóch myśliwych, z których jeden dosiada konia, drugi natomiast stoi obok rumaka i trzyma na przedramieniu gotowego do polowania ptaka. Mężczyznom towarzyszą dwa psy łowcze, ponad całą sceną unosi się natomiast nieproporcjonalnie duży w stosunku do pozostałych postaci ptak


Podobne portale




Inne portale tematyczne w polskojęzycznej Wikipedii

Portal.svg
Czym są portale? • Portal:Portale • Czym są wikiprojekty?
  1. Om Molde idrettspark (norw.). www.mfkweb.org. [dostęp 2011-08-19].
  2. Aker Stadion (Nye Molde Stadion) (pol.). www.stadiony.net. [dostęp 2011-08-19].
  3. Om Molde stadion (norw.). www.mfkweb.org. [dostęp 2011-08-19].
  4. a b c Steven Isserlis: Anthem Guide to the Opera, Concert Halls and Classical Music Venues of Europe. Anthem Press, 2009, s. 339. ISBN 9781843312727.
  5. Norwegia 2008 - broszura informacyjna wydana przez Innowation Norway
  6. a b Katalogtekst (norw.). unimus.no. [dostęp 2014-12-26].
  7. N 61 (szw.). christerhamp.se. [dostęp 2014-12-26].