Prawa człowieka w Chińskiej Republice Ludowej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Prawa człowieka w Chińskiej Republice Ludowej są nagminnie łamane w opinii większości rządów krajów zachodnich i organizacji pozarządowych[1][2].

Prawo i wymiar sprawiedliwości[edytuj]

 Osobny artykuł: Laogai.
 Osobny artykuł: Reedukacja przez pracę.

Wymiar sprawiedliwości w dużym stopniu ulega wpływom politycznym. Sądy, prokuratura i policja kontrolowane są przez Komunistyczną Partię Chin. Sędziowie są mianowani przez państwo, sądownictwo jako całość nie ma własnego budżetu[3], co doprowadziło do korupcji i nadużyć władzy administracyjnej. Chiński wymiar sprawiedliwości nie zna zasady domniemania niewinności ani niezawisłości sędziowskiej[4], co prowadzi do wydawania wyroków motywowanych politycznie. Proces sądowy w Chinach nie jest rzetelny, nagminnie stosowane są w nim tortury jako środek dowodowy. Przepisy prawa karnego są niejasne, dopuszczają stosowanie analogii i nie zawierają dostatecznych gwarancji procesowych ani norm chroniących prawa człowieka. Więźniowie polityczni są traktowani gorzej od kryminalnych[1].

Władze często stosują administracyjne formy zatrzymań, pozwalające na przetrzymywanie więźniów bez procesu sądowego nawet do czterech lat. W tajnych centrach przetrzymywania na obrzeżach Pekinu więzione są osoby, które przybyły do stolicy, by domagać się od władz centralnych interwencji w lokalnych problemach. Komitet Przeciwdziałania Torturom ONZ wezwał Chiny do natychmiastowego zaprzestania stosowania wszelkich form administracyjnego więzienia ludzi.

W chińskich więzieniach, laogai i aresztach administracyjnych nagminnie i za przyzwoleniem władz stosowane są tortury i inne formy nieludzkiego i poniżającego traktowania, zarówno w celu wymuszenia zeznań, jak i po skazaniu[1]. W chińskich obozach laogai więźniowie zmuszani są do pracy niewolniczej.

Chiny są światowym liderem w zakresie stosowania kary śmierci. Od 2009 roku Chiny nie podają do wiadomości publicznej informacji o wykonywanych na terenie państwa wyrokach śmierci – dane te są traktowane jako tajemnica państwowa[5]. Według raportów liczba egzekucji w Chinach regularnie spada[5].

Wolność słowa[edytuj]

Chociaż konstytucja gwarantuje wolność wypowiedzi[6], rząd chiński często regularnie przeprowadza aresztowania tych, którzy są krytyczni wobec niego[7]. Większość z największych mediów jest prowadzona bezpośrednio przez rząd, reszta jest ściśle kontrolowana. Chińskie prawo zabrania popierania dążenia do niepodległości i samostanowienia terytoriów pod jurysdykcją Pekinu, jak również kontestacji monopolu KPCh w rządzeniu państwem. Dlatego odniesienia do niektórych kontrowersyjnych wydarzeń (takich jak Protesty na placu Tian’anmen w 1989) i ruchów religijnych w Internecie oraz w wielu publikacjach są blokowane.

Właściciele zagranicznych wyszukiwarek internetowych, w tym Microsoft Bing!, Yahoo!, Google Search China[8] są krytykowani za pomoc w tych praktykach, w tym za wprowadzenie i przestrzeganie zakazu wyszukiwania słów takich jak „demokracja”. Na szczególną krytykę zasłużył Yahoo! za brak ochrony prywatności i udostępnianie danych swoich klientów chińskim władzom[9] był krytykowany przez Human Rights Watch i organizację Reporterzy bez Granic, którzy zarzucali mu też występowanie w roli cenzora[10].

Chiński dziennikarz He Qinglian opisał stosowanie przez rząd cenzury dokumentów w Internecie i innych mediach w Chinach[11].

Wolność wyznania[edytuj]

W czasie rewolucji kulturalnej (1966-1976) wyznawcy wszystkich religii byli prześladowani przez komunistów, wiele budowli sakralnych zostało splądrowanych i zniszczonych. Od tego czasu nie zostały podjęte starania w celu naprawy, odbudowy i ochrony historycznego i kulturowego znaczenia miejsc kultu religijnego[12].

Konstytucja z 1982 r. formalnie gwarantuje obywatelom prawo do wiary w dowolną religię[6], jednak wolność ta różni się od ogólnego pojęcia „wolności religii”, uznanego na Zachodzie, i podlega ograniczeniom.

Falun Gong[edytuj]

 Osobny artykuł: Falun Gong.

25 kwietnia 1999 r. przed wejściem do Zhongnanhai manifestowało 10 tys. zwolenników związku religijnego Falun Gong, co Jiang Zemin potraktował jako pretekst do jej delegalizacji. W 1999 roku rząd zakazał działalności Falun Gong oraz wszystkich heretyckich religii i zaczął prześladowanie członków popularnego w kraju nowego ruchu religijnego[13]. Protesty w Pekinie były częste w pierwszych latach po edykcie z 1999 roku, choć zostały one w dużej mierze zduszone.

Dziennikarz Ian Denis Johnson, laureat nagrody Pulitzera, twierdzi, iż rząd zmobilizował każdy aspekt życia społecznego, w tym aparaturę mediów, policji, wojska, systemu edukacji, rodziny i pracy do działania przeciwko Falun Gong. Stworzono nowy, pozakonstytucyjny organ, „Biuro 6-10”, który zajmuje się, jak to ujął magazyn Forbes, nadzorowaniem kampanii terroru[14]. Kampanii towarzyszyła ostra propaganda za pośrednictwem telewizji, prasy, radia i Internetu. Organizacja Human Rights Watch zauważyła, że rodziny i zakłady pracy zostały wezwane do współpracy z rządem, a praktykujący byli zmuszani siłą do wyparcia się swoich przekonań[15]. Amnesty International zawiadamiała o stosowaniu tortur, nielegalnego pozbawienia wolności, w tym pracy przymusowej, znęcaniu się psychicznym nad ludźmi[16][17].

W marcu 2006, Falun Gong i Epoch Times stwierdziły, że chiński rząd i jego instytucje, w tym Chińska Armia Ludowo-Wyzwoleńcza, prowadziły powszechne i systematyczne pozyskiwania narządów od żywych praktykujących. W lipcu 2006 roku David Matas i David Kilgour opublikowali raport, w którym stwierdzili że wielu praktykujących Falun Gong było ofiarami systematycznego pozyskiwania narządów, zarówno po wykonaniu wyroku śmierci, jak i jeszcze za życia[18]. Wiarygodność tych doniesień była jednak wielokrotnie podawana w wątpliwość, a chiński dysydent Harry Wu uznał całą opowieść o pobieraniu organów za zmyśloną[19][20].

Wolności polityczne[edytuj]

Demonstracja obrońców praw człowieka przed Letnimi Igrzyskami Olimpijskimi w Pekinie

ChRL jest znane z braku tolerancji wobec jakiegokolwiek sprzeciwu wobec rządu. Grupy dysydentów są rutynowo aresztowane i więzione, często przez długi okres i bez procesu. Przypadki tortur i pracy przymusowej są szeroko komentowane. Wolność zgromadzania się i stowarzyszania się jest niezwykle ograniczona[1][2][4].

Dyskryminacja mniejszości etnicznych[edytuj]

Istnieje 55 uznanych mniejszości etnicznych w Chinach. Artykuł 4 Konstytucji chińskiej stanowi, iż wszystkie narodowości w Chińskiej Republice Ludowej, są równe, zaś rząd twierdzi, że dołożył wszelkich starań w celu poprawy kształcenia i zwiększenie etnicznych reprezentacji w samorządzie.

Tymczasem na porządku dziennym jest rasizm i gorsze traktowanie ludzi należących do mniejszości etnicznych. Zwłaszcza wobec mniejszości ujgurskiej i tybetańskiej wprowadzane są silne środki kontroli, arbitralne aresztowania, restrykcyjnie jest też przestrzegana polityka jednego dziecka, doprowadzana do skrajności w postaci przymusowych aborcji, zabijania noworodków i przymusowego sterylizowania kobiet należących do mniejszości[21][4].

System społeczny[edytuj]

 Osobny artykuł: Hukou.

Komunistyczna Partia Chin doszła do władzy w roku 1949 i wprowadziła gospodarkę nakazowo-rozdzielczą. Dziesiątki milionów mieszkańców wsi, którzy przenieśli się do miast, byli traktowani jako obywatele drugiej kategorii przez innych mieszkańców. Chłopi wyrażają niezadowolenie w wyniku zajmowania ich terenów przez bogate mieszczaństwo[22]. System dyskryminacji, takich jak system hukou (rejestracji gospodarstw domowych pomiędzy obszarami wiejskimi i miejskimi), może być opisany jako system apartheidu[23]. W latach 2003-2004 średni rolnik musiał zapłacić trzy razy więcej podatków niż przeciętny mieszkaniec miast, chociaż jego dochód wynosił tylko jedną szóstą zarobków tamtego[23]. Ponadto wiele organizacji pozarządowych, zachodnich badaczy i instytucji rządowych uważa, iż polityka jednego dziecka w Chinach jest wdrażana przy wielu pogwałceniach praw człowieka, prowadząc m.in. do dzieciobójstwa dziewczynek[24].

Przypisy

  1. a b c d Amnesty International Report 2009 - China (ang.). refworld.com/Amnesty International, 2009-05-28. [dostęp 2017-06-18].
  2. a b China – Events of 2008 (ang.). Human Rights Watch. [dostęp 2017-06-18].
  3. Jim Yardley: A young judge tests China's legal system (ang.). The New York Times, 2005-11-28. [dostęp 2017-06-18]. [zarchiwizowane z tego adresu (2005-11-30)].
  4. a b c Krzysztof Łoziński: PIEKŁO ŚRODKA – Chiny a prawa człowieka, 10 lat później (pol.). kontrateksty.pl, 2005-02-17. [dostęp 2017-06-18].
  5. a b Kara śmierci w Chinach (pol.). peoplessquare.pl, 2016-04-20. [dostęp 2017-06-18].
  6. a b CONSTITUTION OF THE PEOPLE'S REPUBLIC OF CHINA. [dostęp 2017-06-18].
  7. Chris Buckley: China jails rights activist outspoken on Tibet (ang.). Reuters, 2008-04-03. [dostęp 2017-06-18].
  8. Sanity check: How Microsoft beat Linux in China and what it means for freedom, justice, and the price of software (pol.). Tech Republic, 2007-07-27. [dostęp 2017-06-18]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-07-10)].
  9. Marc Gunther: Tech execs get grilled over China business (ang.). CNN Money, 2006-02-16. [dostęp 2017-06-18].
  10. China: Internet Companies Aid Censorship (ang.). Human Rights Watch, 2006-08-09. [dostęp 2017-06-18].
  11. He Qinglian: The Fog of Censopship – Media Control in China (ang.). hrichina.org. [dostęp 2017-06-18].
  12. Trevor H.B. Sofield, Fung Mei Sarah Li: Tourism development and cultural policies in China. Annals of Tourism Research,, 1998, s. 362-392.
  13. Chiny. Czym jest Falun Gong (pol.). Gazeta Wyborcza, 1999-11-25. [dostęp 2017-06-18].
  14. Richard C. Morais: China's Fight With Falun Gong (ang.). Forbes, 2006-09-02. [dostęp 2017-06-18].
  15. DANGEROUS MEDITATION – China's Campaign Against Falungong (ang.). Human Rights Watch. [dostęp 2017-06-18].
  16. China: The crackdown on Falun Gong and other so-called "heretical organizations" (ang.). refworld.com/Amnesty International, 2000-03-23. [dostęp 2017-06-18].
  17. CHAIRPERSON OF WOMEN’S ANTI-DISCRIMINATION COMMITTEE ADDRESSES HUMAN RIGHTS COMMISSION (ang.). United Nations, 2004-04-02. [dostęp 2017-06-18].
  18. Falun Gong organ claim supported (ang.). theage.com.au, 2006-07-08. [dostęp 2017-06-18].
  19. Glen McGregor: Inside China's 'crematorium'. www2.canada.com, 24 listopada 2007. [dostęp 8 lipca 2010].
  20. Harry Wu: My viewpoint of the alleged "Sujiatun Camp" and how it is formed. cicus.org, 18 lipca 2006. [dostęp 8 lipca 2010].
  21. CHINA: GROSS VIOLATIONS OF HUMAN RIGHTS IN THE XINJIANG UIGHUR AUTONOMOUS REGION (INCLUDES ERRATUM) (ang.). Amnesty International, 1999-03-31. [dostęp 2017-06-18].
  22. Rupert Wingfield-Hayes: China's rural millions left behind (ang.). BBC, 2006-03-07. [dostęp 2017-06-18].
  23. a b Tim Luard: China rethinks peasant 'apartheid' (ang.). BBC, 2005-11-10. [dostęp 2017-06-18].
  24. Human Rights in China and Tibet (ang.). parliament.uk. [dostęp 2017-06-18].