Rynek w Tarnowskich Górach

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Herb TarnowskieGory.svg Tarnowskie Góry
Rynek
Śródmieście-Centrum
Długość: ~108 m
Rynek
Rynek
Położenie na mapie Tarnowskich Gór
Mapa lokalizacyjna Tarnowskich Gór
Rynek
Rynek
Położenie na mapie powiatu tarnogórskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu tarnogórskiego
Rynek
Rynek
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Rynek
Rynek
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Rynek
Rynek
Ziemia50°26′40,4″N 18°51′19,7″E/50,444556 18,855472

Rynek w Tarnowskich Górach (do 1925 Ring[1], w czasach PRL Plac Stalina[2]) – główny plac Tarnowskich Gór.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Według dr Danuty Szlachcic-Dudzicz pierwszym rynkiem miejskim był obecny plac Gwarków. Jednak w krótkim czasie wielu urzędników nie znalazło już tam miejsca na swoje siedziby, dlatego rynek przesunięto na północ pomiędzy dzisiejszymi ulicami Gliwicką, ks. M.Lewka oraz pl. Gwarków, tam też miał siedzibę Urząd Miasta i Urząd Górniczy (jeden z najstarszych budynków w mieście, tzw. Dom Florczaka). Jednak gwałtowny rozwój miasta sprawił, że zaistniała potrzeba wytyczenia nowego rynku, który jest rynkiem głównym do dnia dzisiejszego[3].

Płyta rynku została w XVI wieku wybrukowana, a w 1960 oraz kwietniu 1976 (z okazji 450-lecia miasta) została gruntownie przebudowana i wyłożona płytami granitowymi[4]. W zachodniej części rynku stoi na kamiennej podmurówce pochodząca z lat 50, XX wieku drewniana konstrukcja ręcznego kołowrotu z dachem pokrytym gontem na drewnianych słupach. Jest to jedna z dwóch miejskich studni, które w przeszłości znajdowały się na rynku.

Wokół studni zachowano fragment XIX wiecznego bruku. Został on odtworzony na podstawie starych rycin studni miejskiej i doskonale imituje nawierzchnię Rynku z okresu powstania miasta. Z Rynku wybiegało wówczas 8 ulic. W 1548 roku poszerzono go w kierunku wschodnim. Mieścił się na nim: Urząd Górniczy, Sąd, Starostwo Ziemi Bytomskiej i Rada Miejska. Powstały tutaj również liczne kamienice najbogatszych mieszczan - gwarków tarnogórskich.

W 1858 na pamiątkę założenia miasta przez księcia Jana Opolskiego i margrabiego Jerzego Hohenzollerna wystawiono na rynku krzyż. Wokół niego w 1923 na pamiątkę trzech powstań o wolność Śląska posadzono 3 "dęby wolności". Niestety w czasie remontu płyty rynku zostały ścięte, a ich miejsce zajęły topole.

W 2005 i 2010 roku ponownie wymieniono nawierzchnię rynku. Na miejscu płyt chodnikowych pojawiła się stylowa kostka brukowa. Odnowiono także ratusz.

Opis[edytuj | edytuj kod]

Rynek ma kształt trapezu o długości 108 metrów, szerokości 75 metrów w części zachodniej i 52 m w części wschodniej. Pewna nieregularność w kształcie wynika z faktu, że prace górnicze prowadzone były nawet w ścisłym śródmieściu - gwarkowie budowali domy obok szybów wydobywczych, a nie według ustalonego porządku. Od rynku odchodzą ulice: Krakowska, Tylna, Strzelecka, ks. Józefa Wajdy, Opolska, Przesmyk, Gliwicka i Górnicza.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

W budynkach stojących przy Rynku znajduje się ponadto 10 lokali gastronomicznych (5 restauracji, 4 kawiarnie i bar), 2 sklepy z upominkami, 2 apteki, sklep z ubrankami dla dzieci, sklep obuwniczy, sklep z galanterią skórzaną, drogeria, optyk, kiosk, biuro podróży, sklep spożywczy oraz oddział mBanku.

Na północnej pierzei znajduje się postój taksówek, zaś samą jego płytę zajmują: ogródki piwne (w okresie letnim), ławki, 3 drzewa z gatunku lipa drobnolistna, pomnik bryły kruszcu wydobytej w XV wieku przez chłopa Rybkę, zabytkowa studnia z zachowanymi obok kocimi łbami z epoki.

Mieszkalnictwo[edytuj | edytuj kod]

Wg danych Urzędu Stanu Cywilnego w budynkach znajdujących się przy Rynku mieszkało w 2014 roku 161 osób[5].

Przypisy

  1. Nazwa rynku z czasów przynależności miasta do Niemiec
  2. art. „Przy ulicy Wąskiej” - akapit 5.
  3. Danuta Szlachcic-Dudzicz: Tarnowskie Góry w okresie habsburskim (1526-1763). W: praca zbiorowa pod red. Jana Drabiny: Historia Tarnowskich Gór. Tarnowskie Góry: Muzeum w Tarnowskich Górach, 2000, s. 60-61. ISBN 83-911508-3-6.
  4. Gwareckie królestwo. W: Monika Rosenbaum, Sebastian Rosenbaum: Srebrne miasto na czerwonej drodze. Tarnowskie Góry w PRL na fotografiach tygodnika „Gwarek”. Tarnowskie Góry: Drukpol sp.j., 2014, s. 21. ISBN 978-83-61458-10-4.
  5. Ludność miasta Tarnowskie Góry według stanu na dzień 31 grudnia 2014r. - Biuletyn Informacji Publicznej UM w Tarnowskich Górach