Dom Florczaka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Dom Florczaka
Obiekt zabytkowy nr rej. A/621/66 z 15 kwietnia 1966[1]
Dom Florczaka, ul. Gliwicka 6
Dom Florczaka, ul. Gliwicka 6
Państwo  Polska
Miejscowość Flaga Tarnowskich Gór Tarnowskie Góry
Adres ul. Gliwicka 6[2]
Kondygnacje 3
Ukończenie budowy I poł. XVI wieku[3]
Ważniejsze przebudowy XIX wiek, XX wiek[3]
Pierwszy właściciel miasto Tarnowskie Góry
Kolejni właściciele  ?, kupiec Florczak, ?
Obecny właściciel miasto Tarnowskie Góry
Położenie na mapie Tarnowskich Gór
Mapa lokalizacyjna Tarnowskich Gór
Dom Florczaka
Dom Florczaka
Położenie na mapie powiatu tarnogórskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu tarnogórskiego
Dom Florczaka
Dom Florczaka
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Dom Florczaka
Dom Florczaka
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Dom Florczaka
Dom Florczaka
Ziemia50°26′38,1″N 18°51′14,6″E/50,443917 18,854056

Dom Florczakakamienica z XVI wieku w Tarnowskich Górach, wpisana do rejestru zabytków nieruchomych województwa śląskiego[1].

Jeden z najstarszych budynków w mieście, wielokrotnie przebudowywany, był siedzibą urzędu górniczego oraz ratusza.

Historia[edytuj]

Tablica symbolicznie upamiętniająca domniemane odkrycie w 1490 roku przez chłopa Rybkę złoża srebra w miejscu obecnego Domu Florczaka

Wzniesiony został po 1531 roku i do ok. 1562 był pierwszą siedzibą urzędu górniczego oraz ratusza[2], co wyjaśnia, dlaczego jedna z zaczynających się w pobliżu Domu Florczaka ulic nosi nazwę ulica Ratuszowa[4][5]. W jego piwnicach umieszczono miejskie więzienie, w którym przetrzymywano grupę 20 gwarków zatrzymanych po słynnym buncie i strajku w 1534 roku[2][4][6].

Prawdopodobnie w roku 1562 siedziba rady miejskiej została przeniesiona do budynku pod numerem 13 przy nowo wytyczonym rynku – do tzw. Domu Bernharda[7].

W XIX i XX wieku budynek był wielokrotnie przebudowywany[2][3].

W roku 1927 właścicielem domu był kupiec Florczak, od którego nazwiska wzięła się nazwa budynku[8].

Według legendy budynek stoi w miejscu odkrycia w 1490 roku przez chłopa Rybkę pierwszej bryły srebra[5]. Potwierdzeniem ma być wmurowany w latach międzywojennych[2] w ścianę na wysokości pierwszego piętra od strony zachodniej rzeczony kruszec widoczny jako rdzawa plama tuż nad pamiątkową tablicą z 1930 roku opisującą dzieje budynku[9].

Architektura[edytuj]

Budynek narożny, dwupiętrowy, podpiwniczony, stojący na oryginalnych fundamentach budynku z początku XVI wieku. Pierwotnie parterowy z czterospadowym dachem, podpiwniczony[2]; w późniejszym okresie dobudowane piętra. Zachowane stare mury i sklepienia z półokrągłymi kolebkami[2]. W sieni na stropie z rozetą widoczna data 1664 – prawdopodobnie jednej z przebudów. Z sieni do piwnic prowadzą drzwi klepkowe[5].

Jan Nowak, tarnogórski kronikarz okresu międzywojennego, w następujący sposób opisuje Dom Florczaka za dziełem Historische Nachrichten von Tarnowitz autorstwa Carla Winklera[8]:

Quote-alpha.png
Kamienica ta niegdyś była ozdobą całego miasta i styl budynku każdego zachwycał. Każde okno, każdy dział odróżniał się od drugiego, bowiem była najważniejszą kamienicą w mieście i znajdowała się w rogu ówczesnego rynku (...)

Budynek obecnie[edytuj]

Współcześnie piętra budynku służą do celów mieszkalnych, zaś na parterze znajduje się kwiaciarnia[10] oraz sklep zoologiczny[11].

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. a b Rejestr zabytków nieruchomych w województwie śląskim. Narodowy Instytut Dziedzictwa. [dostęp 2017-07-19].
  2. a b c d e f g Modrzyński 1969 ↓.
  3. a b c Jan Kwak: Tarnowskie Góry w okresie habsburskim (1526-1763). W: praca zbiorowa pod red. Jana Drabiny: Historia Tarnowskich Gór. Tarnowskie Góry: Muzeum w Tarnowskich Górach, 2000, s. 107. ISBN 83-911508-3-6.
  4. a b Danuta Szlachcic-Dudzicz: Tarnowskie Góry w okresie habsburskim (1526-1763). W: praca zbiorowa pod red. Jana Drabiny: Historia Tarnowskich Gór. Tarnowskie Góry: Muzeum w Tarnowskich Górach, 2000, s. 60-61. ISBN 83-911508-3-6.
  5. a b c praca zbiorowa pod red. Jana Renki: Przewodnik Tarnowskie Góry. Tarnowskie Góry: 2009, s. 81-83. ISBN 978-83-61458-36-4.
  6. PAW. Więzienia tarnogórskie. „Montes Tarnovicensis”, grudzień 2008. Oficyna „Monos”. ISSN 0209-0368 (pol.). 
  7. praca zbiorowa pod red. Jana Renki: Przewodnik Tarnowskie Góry. Tarnowskie Góry: 2009, s. 17. ISBN 978-83-61458-36-4.
  8. a b Jan Nowak: Kronika Miasta i Powiatu Tarnowskie Góry: najstarsze dzieje Śląska i ziemi Bytomsko-Tarnogórskiej: dzieje pierwszego górnictwa w Polsce. Tarnowskie Góry: Księgarnia Polska Jana Nowaka, 1927 (reprint 2014 - wyd.: Urząd Miejski w Tarnowskich Górach, Miejska Biblioteka Publiczna im. Bolesława Lubosza w Tarnowskich Górach, Księgarnia „Wiosna” w Tarnowskich Górach), s. 27.
  9. polskaniezwykla.pl: Tarnowskie Kopalnie (pol.). [dostęp 2017-09-17].
  10. cylex.pl - U Freda. Kwiaciarnia. Lisek A., Tarnowskie Góry
  11. sklepy zoologiczne w Tarnowskich Górach (wyniki wyszukiwania)

Bibliografia[edytuj]

  • Janusz Modrzyński: Zabytki górnictwa kruszcowego. W: Tarnowskie Góry. Zarys rozwoju powiatu. Henryk Rechowicz (oprac.). Katowice: Śląsk, 1969, s. 144.