Dom Sedlaczka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Dom Sedlaczka
Obiekt zabytkowy nr rej. A/609/66 z 15 kwietnia 1966[1]
Dom Sedlaczka
Dom Sedlaczka
Państwo  Polska
Miejscowość Flaga Tarnowskich Gór Tarnowskie Góry
Adres Rynek 1
Ukończenie budowy XVI wiek
Ważniejsze przebudowy XVIIXVIII wiek
Pierwszy właściciel Starostwo Ziemi Bytomskiej
Kolejni właściciele rodzina Sedlaczek
Obecny właściciel Leokadia Wójcik (parter i piwnice)[2]
Miasto Tarnowskie Góry (piętro)
Położenie na mapie Tarnowskich Gór
Mapa lokalizacyjna Tarnowskich Gór
Dom Sedlaczka
Dom Sedlaczka
Położenie na mapie powiatu tarnogórskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu tarnogórskiego
Dom Sedlaczka
Dom Sedlaczka
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Dom Sedlaczka
Dom Sedlaczka
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Dom Sedlaczka
Dom Sedlaczka
Ziemia50°26′39,41″N 18°51′17,53″E/50,444281 18,854869

Dom Sedlaczka – pochodzący z XVI w. zabytkowy budynek znajdujący się przy Rynku w Tarnowskich Górach (Rynek 1)[3].

Historia[edytuj]

Pierwotnie był siedzibą starostów ziemi bytomskiej. W 1805 roku został wykupiony przez czeskiego kupca Jana Sedlaczka, który wcześniej w 1786 urządził w nim, istniejącą do dziś, winiarnię (do 1922 była prowadzona przez potomków Sedlaczka).

Tablica pamiątkowa z okazji 300. rocznicy pobytu Wojska Polskiego pod Wodzą Króla Jana III Sobieskiego (...) w drodze na odsiecz Wiednia ufundowana przez SMZT

Jest to miejsce, gdzie zatrzymał się i biesiadował w 1683 król Jan III Sobieski podczas swojej wyprawy na Wiedeń. W winiarni byli także królowie Polski: August II Mocny (1697), August III Sas (1734), pisarze: niemiecki, Johann Wolfgang Goethe (1790) czy polski, Julian Ursyn Niemcewicz (1821).

Po II wojnie światowej budynek był w opłakanym stanie i groziło mu wyburzenie. Jednak Stowarzyszenie Miłośników Ziemi Tarnogórskiej podjęło się remontu. Podczas trwania prac renowacyjnych odkryto renesansowy strop z polichromią z I połowy XVII wieku.

Architektura[edytuj]

Budynek jest piętrowy, na planie prostokąta. Posiada więźbę dachową pokrytą gontem. Na parterze zachowały się sklepienia kolebkowe z lunetami, a piwnice są nakryte kolebkowo z lunetami oraz żaglastymi sklepieniami.

Pod dachem w narożu budynku można zaobserwować kamienną głowę z pióropuszem (prawdopodobnie z końca XVII wieku) przedstawiającą Augusta III.

Nad wejściem do budynku znajduje się, pochodząca z 1786 roku, ozdobna dekoracja z puttami, podtrzymującymi kotarę oraz pierwszy herb miasta, będący jednocześnie herbem górniczym. Na miejscu tego herbu, między XVIII a II połową XX wieku, znajdował się orzeł Królestwa Prus. Wnętrza parteru zdobiły pierwotnie dziewiętnastowieczne malowidła i płaskorzeźba z wizerunkiem króla Augusta II Mocnego, które nie zachowały się.

Ozdobne wejście do budynku

Na pierwszym piętrze zlokalizowane jest, założone w 1958 roku, muzeum z ciekawymi zbiorami (głównie górniczymi) i wystawami z minionych epok. W jednej z tamtejszych sal, tzw. „Sali pod Renesansowym Stropem” organizowane są spotkania naukowo-kulturalne.

Obecnie piętro jest własnością Urzędu Miasta Tarnowskie Góry, a piwnice i parter są własnością prywatną[2].

Bibliografia[edytuj]

  • Praca zbiorowa (autorami tekstów i zdjęć Marian Broniec i inni): Przewodnik. Tarnowskie Góry. Wyd. I. Tarnowskie Góry: PPUH Drukpol, 2009, s. 19. ISBN 978-83-61458-36-4.
  • Zofia Krzykowska, Irena Białas, Teresa Nogaj: Lata II wojny światowej i powojennego półwiecza. Muzeum w Tarnowskich Górach. W: praca zbiorowa pod red. Jana Drabiny: Historia Tarnowskich Gór. Tarnowskie Góry: Muzeum w Tarnowskich Górach, 2000, s. 643-662. ISBN 83-911508-3-6.

Zobacz też[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]

Przypisy