Tamaryna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Saguinus)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Tamaryna
Saguinus[1]
Hoffmannsegg, 1807[2]
Saguinus midas
Saguinus midas
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Rząd naczelne
Podrząd wyższe naczelne
Infrarząd małpokształtne
Parvordo małpy szerokonose
Rodzina pazurkowcowate
Rodzaj tamaryna
Typ nomenklatoryczny

Saguinus ursula Hoffmannsegg, 1807 (= Simia midas Linnaeus, 1758)

Synonimy
Gatunki

zobacz opis w tekście

Tamaryna[11] (Saguinus) – rodzaj ssaka naczelnego z rodziny pazurkowcowatych (Callitrichidae).

Zasięg występowania[edytuj]

Rodzaj obejmuje gatunki zamieszkujące lasy tropikalne północnej części Ameryki Południowej[12].

Charakterystyka[edytuj]

Długość ciała 18–33 cm, ogona 25–42 cm; masa ciała 293–650 g[12]. Żyją w małych grupach, które zwykle składają się z pary rodzicielskiej i 1-3 młodych. Tak jak u marmozet, ojciec młodych tamaryn opiekuje się nimi już od chwili porodu. Kilka gatunków tamaryn jest zagrożonych wyginięciem.

Systematyka[edytuj]

Etymologia[edytuj]

  • Saguinus: fr. sagouin – pazurczatka, być może od brazylijskiej, lokalnej nazwy sahui, używanej w okolicach Bahia[13].
  • Midas: w mitologii greckiej Midas (gr. Μίδας) był władcą Frygii, który został obdarzony mocą dotyku zamieniającego wszystko w złoto. Nazwa ta została po raz pierwszy użyta w teriologii jako epitet gatunkowy tamaryny złotorękiej, najwyraźniej ze względu na złoto-żółte lub jasno-czerwonawe ręce i nogi tej małpy[14]. Gatunek typowy: Midas rufimanus É. Geoffroy Saint-Hilaire, 1812 (= Simia midas Linnaeus, 1758).
  • Leontocebus: gr. λεων leō, λεοντος leontos – lew; rodzaj Cebus Erxleben, 1777, kapucynka[15]. Gatunek typowy: Midas fuscicollis Spix, 1823.
  • Oedipus: epitet gatunkowy Simia oedipus Linnaeus, 1758; gr. οιδος oidos, οιδεος oideos – obrzęk, od οιδεω oideō – puchnąć; πους pous, ποδος podos – stopa [16]. Gatunek typowy: Oedipus titi Lesson, 1840 (= Simia oedipus Linnaeus, 1758).
  • Oedipomidas: rodzaj Oedipus Lesson, 1840; rodzaj Midas É. Geoffroy Saint-Hilaire, 1812[16]. Nowa nazwa dla Oedipus.
  • Hapanella: zdrobnienie nazwy rodzaju Hapale Illiger, 1811[17]. Gatunek typowy: Hapale geoffroyi Pucheran, 1845.
  • Mystax: gr. μυσταξ mustax, μυστακος mustakos – wąsy, os μασταξ mastax, μαστακος mastakos – szczęki, usta, od μασαομαι masaomai – żuć[18]. Gatunek typowy: Midas mystax Spix, 1823.
  • Seniocebus: łac. senium – starzec, od senex, senis – starsza osoba[19]. Gatunek typowy: Midas bicolor Spix, 1823.
  • Tamarina: lokalna nazwa Tamarina dla tamaryny, używana w Kajennie w Gujanie Francuskiej, zaadaptowana w XVIII wieku przez francuskiego przyrodnika Georges-Louisa Leclerca[20]. Gatunek typowy: Midas ursulus É. Geoffroy Saint-Hilaire, 1812 (= Sagouin niger É. Geoffroy Saint-Hilaire, 1803).
  • Tamarinus: jak Tamarina[10]. Nowa nazwa dla Midas.

Podział systematyczny[edytuj]

Do rodzaju należą następujące gatunki[11][21][12]:

Przypisy

  1. Saguinus, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. J.C. Hoffmannsegg. Beschreibung vier affenartiger Thiere aus Brasilien. „Magazin für die neuesten Entdeckungen in der gesammten Naturkunde”. 1, s. 101, 1807 (niem.). 
  3. É. Geoffroy Saint-Hilaire. Tableau des Quadrumanes, Ou des Animaux composant le premier Ordre de la Classe des Mammifères. „Annales du Muséum national d'histoire naturelle”. 19, s. 120, 1812. Paris (fr.). 
  4. J.A. Wagner: Supplementband. Erste abteilung: die Affen und Fleberthiere. W: J.Ch.D. von Schreber: Die Säugthiere in Abbildungen nach der Natur, mit Beschreibungen. Cz. 1. Erlangen: Expedition des Schreber'schen säugthier- und des Esper'schen Schmetterlingswerkes, 1840, s. v. (niem.)
  5. R.P. Lesson: Species des mammifères bimanes et quadrumanes; suivi d'un mémoire sur les Oryctéropes. Paris: J.B. Baillière, 1840, s. 187. (fr.)
  6. H.G.L. Reichenbach: Die vollsteändigste Naturgeschichte der Affen. Dresden und Leipzig: Expedition der vollstèandigsten Naturgeschichte, 1862, s. 5. (niem.)
  7. Gray 1870 ↓, s. 65.
  8. Gray 1870 ↓, s. 66.
  9. a b Gray 1870 ↓, s. 68.
  10. a b E.L. Trouessart: Catalogus mammalium tam viventium quam fossilium. Berolini: R. Friedländer & Sohn, 1904, s. 29. (fr. • łac.)
  11. a b W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński, W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 37–38. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.)
  12. a b c A.B. Rylands, R.A. Mittermeier: Family Callitrichidae (Marmosets and Tamarins). W: R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, D.E. Wilson: Handbook of the Mammals of the World. Cz. 3: Primates. Barcelona: Lynx Edicions, 2013, s. 323–330, 333–. ISBN 978-84-96553-89-7. (ang.)
  13. Palmer 1904 ↓, s. 616.
  14. Palmer 1904 ↓, s. 425.
  15. Palmer 1904 ↓, s. 369.
  16. a b Palmer 1904 ↓, s. 471.
  17. Palmer 1904 ↓, s. 309.
  18. Palmer 1904 ↓, s. 444.
  19. Palmer 1904 ↓, s. 628.
  20. Palmer 1904 ↓, s. 660.
  21. Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Saguinus. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 2016-11-24]
  22. S.J. Cropp, A. Larson, J.M. Cheverud. Historical biogeography of tamarins, genus Saguinus: The molecular phylogenetic evidence. „American Journal of Physical Anthropology”. 108 (1), s. 65-89, 1999. DOI: <65::AID-AJPA4>3.0.CO;2-4 10.1002/(SICI)1096-8644(199901)108:1<65::AID-AJPA4>3.0.CO;2-4 (ang.). 
  23. a b c d e Ch. Matauschek, Ch. Roos, E.W. Heymann. Mitochondrial phylogeny of tamarins (Saguinus, Hoffmannsegg 1807) with taxonomic and biogeographic implications for the S. nigricollis species group. „American Journal of Physical Anthropology”. 144 (4), s. 564–574, 2011. DOI: 10.1002/ajpa.21445 (ang.). 

Bibliografia[edytuj]

  1. T.S. Palmer: Index Generum Mammalium: a List of the Genera and Families of Mammals. Waszyngton: Government Printing Office, 1904, s. 71-718, seria: North American Fauna. (ang.)
  2. J.E. Gray: Catalogue of monkeys, lemurs, and fruit-eating bats in the collection of the British Museum. London: Printed by order of the Trustee, 1870, s. 1–137. (ang.)