Salma Hayek

Salma Hayek
	; Salma Hayek (2024)
Imię i nazwisko	Salma Valgarma Hayek-Pinault
Data i miejsce urodzenia	2 września 1966 ; Coatzacoalcos
Zawód	aktorka, reżyserka, producentka filmowa
Współmałżonek	François-Henri Pinault
Lata aktywności	od 1988
	Odznaczenia
	Multimedia w Wikimedia Commons
	Cytaty w Wikicytatach

Salma Valgarma Hayek-Pinault z domu Hayek Jiménez (ur. 2 września 1966 w Coatzacoalcos) – meksykańsko-amerykańska aktorka, reżyserka i producentka filmowa.

Życiorys

Wczesne lata

Urodziła się 2 września 1966 w mieście Coatzacoalcos, w stanie Veracruz w Meksyku. Jest córką Diany Jiménez Mediny, śpiewaczki operowej i Samiego Hayek Domingueza związanego z przemysłem petrochemicznym, ma brata Samiego^[1]. Przodkowie jej ojca pochodzą z Libanu, a matki z Hiszpanii^[2]. Jej imię wywodzi się z języka arabskiego, gdzie słowo „salama” (w arab.: سلمى) oznacza pokój albo bezpieczeństwo. Zarówno ona, jak i jej rodzina są wyznania katolickiego. W wieku 12 lat na własną prośbę została wysłana do Stanów Zjednoczonych do Grand Coteau, w stanie Luizjana, gdzie rozpoczęła naukę w katolickiej szkole Akademia Sacred Heart. Tam też zdiagnozowano u niej dysleksję. Dwa lata później została wydalona ze szkoły ze względu na niestosowne zachowanie. Między innymi przestawiła w szkole wszystkie zegary o trzy godziny do tyłu. Wróciła do Meksyku, gdzie kontynuowała naukę^[3]^[4]. Po skończeniu szkoły dostała się na jeden z lepszych uniwersytetów meksykańskich – Uniwersytet Iberoamerykański, gdzie studiowała stosunki międzynarodowe. Jednakże wkrótce porzuciła studia i rozpoczęła karierę aktorską^[4].

Kariera

Jeszcze podczas studiów uczęszczała na zajęcia z aktorstwa. Swoją karierę zaczęła od gry w lokalnym teatrze, gdzie występowała między innymi w przedstawieniu dla dzieci o Alladynie – Aladino y la lámpara maravillosa^[1]^[2]. Jej pierwszą rolą na ekranie była rola Fabioli w meksykańskiej telenoweli Nuevo Amanecer. Jednakże status meksykańskiej top gwiazdy przyniosła jej dopiero rola Teresy w telenoweli Teresa emitowanej w 1990^[1]^[3]. Po zakończeniu emisji tej telenoweli zrezygnowała z pracy w telewizji i powróciła na scenę meksykańskiego teatru^[3]. Jednakże marząc o międzynarodowej karierze, postanowiła w 1991 wyjechać do Stanów Zjednoczonych do Los Angeles w Kalifornii^[5].

W Meksyku była już uznaną gwiazdą, lecz w Los Angeles musiała zacząć karierę od początku. Uczęszczała na zajęcia do szkoły aktorskiej Stelli Adler, szkoliła swój język angielski^[6]. Początkowo grała w podrzędnych rolach. W 1995 zagrała Carolinę u boku Antonio Banderasa w filmie Desperado, dzięki czemu zaistniała w Stanach Zjednoczonych. W 2000 założyła wytwórnię filmową Ventanarosa, która zajmuje się produkcją filmów i seriali. W kolejnych latach zagrała m.in. w Dogmie, Polubić czy poślubić oraz Bardzo dzikim zachodzie. Jej życiowa rola to Frida z 2002. W filmie tym zagrała meksykańską malarkę Fridę Kahlo. Potem zagrała jeszcze w drugiej części Desperado oraz w komedii kryminalnej Po zachodzie słońca (2004).

W lutym 2004 została międzynarodową twarzą firmy kosmetycznej Avon. Produkty reklamowane przez Hayek należą głównie do serii zapachów Today Tomorrow Always.

Zasiadała w jury konkursu głównego na 58. MFF w Cannes (2005).

Pod koniec marca 2021 poinformowano^[7] o jej obsadzeniu w filmie Dom Gucci opowiadającym historię zabójstwa Maurizio Gucciego – wnuka potentata branży modowej Guccio Gucciego. Zagrała w nim rolę Piny Auriemmy oskarżonej o współudział w zabójstwie.

Życie prywatne

Mówi płynnie czterema językami: angielskim, hiszpańskim, portugalskim i arabskim.

Aktorka była związana m.in. z Edwardem Nortonem i Joshem Lucasem. Od maja 2006 roku pozostaje w związku z François-Henrim Pinaultem – prezesem firmy PPR i właścicielem klubu piłkarskiego Stade Rennais, synem miliardera François Pinaulta. 21 września 2007 roku przyszła na świat ich córka – Valentina Paloma. W walentynki 2009 roku w paryskim ratuszu wzięli skromny ślub cywilny. O ślubie wiedzieli jedynie najbliżsi przyjaciele i rodzina^[8]. 25 kwietnia 2009 w gmachu opery La Fenice w Wenecji para ponownie się pobrała. Tym razem ceremonia była oficjalna i wystawna, a wśród 150 gości znaleźli się m.in. Penélope Cruz, Ashley Judd, Antonio Banderas, Charlize Theron i Edward Norton. Wesele było utrzymane w konwencji karnawału, wszyscy goście mieli czarne i złote maski weneckie^[9]. Natomiast przyjęcie weselne odbyło się w Palazzo Grassi^[10].

Jest również zaangażowana w działalność charytatywną. W szczególności działa ona na rzecz zwiększenia świadomości o przemocy wobec kobiet oraz przeciwko dyskryminacji imigrantów. W lutym 2006 roku przekazała 25 000 $ na schronisko dla maltretowanych kobiet w jej rodzinnym Coatzacoalcos oraz 50 000 $ na rzecz stowarzyszeń walczących z przemocą w rodzinie^[11].

Posiada obywatelstwa: Meksyku, Stanów Zjednoczonych oraz Francji, które otrzymała po ślubie z jej francuskim mężem François-Henrim Pinaultem^[12]^[13].

Filmografia

Filmy fabularne

1993: Moje szalone życie (Mi vida loca) jako Donna
1994: Wyścigowcy (Roadracers) jako Donna
1995: Zaułek cudów (El Callejón de los milagros) jako Alma
1995: Desperado jako Carolina
1995: Czysta gra (Fair Game) jako Rita
1995: Cztery pokoje (Four Rooms) jako tańcząca dziewczyna w telewizji The Misbehavers
1996: Follow Me Home jako Veronica
1996: Ścigani (Fled) jako Cora
1996: Od zmierzchu do świtu (From Dusk Till Dawn) jako Santanico Pandemonium
1997: Sistole Diastole jako Carmelita
1997: Dzwonnik z Notre Dame (The Hunchback) jako Esmeralda
1997: Polubić czy poślubić (Fools Rush In) jako Isabel Fuentes
1997: Szaleństwa miłości (Breaking Up) jako Monica
1998: Zakochany Valentino (The Velocity of Gary) jako Mary Carmen
1998: Oni (The Faculty) jako Rosa Harper
1998: Klub 54 (54) jako Anita Randazzo
1999: Nie ma kto pisać do pułkownika (El coronel no tiene quien le escriba) jako Julia
1999: Bardzo dziki zachód (Wild Wild West) jako Rita Escobar
1999: Dogma jako Serendipity
2000: Timecode jako Rose
2000: Co za życie (La gran vida) jako Lola
2000: Łańcuch szczęścia (Chain of Fools) jako sierżant Meredith Kolko
2000: Traffic jako Rosario
2001: Czas motyli (In the Time of the Butterflies) jako Minerva
2001: Hotel jako Charlee Boux
2002: Frida jako Frida Kahlo
2003: Pewnego razu w Meksyku: Desperado 2 (Once Upon a Time in Mexico) jako Carolina
2003: Mali agenci 3D: Trójwymiarowy odjazd (Spy Kids 3-D: Game Over) jako Cesca Giggles
2004: Po zachodzie słońca (After the Sunset) jako Lola Cirillo
2006: SexiPistols (Bandidas) jako Sara
2006: Pytając o miłość (Ask the Dust) jako Camilla Lopez
2006: Samotne serca (Lonely Hearts) jako Martha Beck
2007: Across the Universe jako Bang Bang Shoot Shoot Nurse – śpiewająca pielęgniarka
2009: Asystent wampira (Cirque du Freak: The Vampire’s Assistant) jako madame Truska
2010: Duże dzieci (Grown Ups) jako Roxanne Chase-Feder
2011: Americano jako Lola
2011: Życie to jest to (La Chispa de la vida) jako Luisa
2012: Savages: Ponad bezprawiem (Savages) jako Elena Sánchez
2012: Mocne uderzenie (Here Comes the Boom) jako Bella Flores
2013: Jeszcze większe dzieci (Grown Ups 2) jako Roxanne Chase-Feder
2014: Everly jako Everly
2014: Anglik, który mnie kochał (How to Make Love Like an Englishman) jako Olivia
2015: Pentameron (Il racconto dei racconti) jako królowa Longtrellis
2015: Cienie rewolucji (Septembers of Shiraz) jako Farnez
2016: I Saved My Belly Dancer jako tancerka
2017: Latynoski ogier (How to Be a Latin Lover) jako Sara
2017: Beatriz na kolacji (Beatriz at Dinner) jako Beatriz
2017: Bodyguard Zawodowiec (The Hitman's Bodyguard) jako Sonia Kincaid
2017: 11th Hour jako Maria José
2018: Projekt Koliber (The Hummingbird Project) jako Eva Torres
2019: Imprezowi rodzice (Drunk Parents) jako Nancy Teagarten
2020: Jak boss (Like a Boss) jako Claire
2020: Niewybrane drogi (The Roads Not Taken) jako Dolores
2021: Błogość (Bliss) jako Isabel Clemens
2021: Bodyguard i żona zawodowca (The Hitman’s Wife’s Bodyguard) jako Sonia Kincaid
2021: Eternals jako Ajak
2021: Dom Gucci (House of Gucci) jako Pina Auriemma
2023: Magic Mike: Ostatni taniec (Magic Mike's Last Dance) jako Maxandra Mendoza
2024: Without Blood jako Nina
2025: Sacrifice

Seriale

1988: Un nuevo amanecer jako Fabiola Ramírez
1989: Teresa jako Teresa Martínez
1994: El Vuelo del Águila jako Juana Catalina Romero
Brzydula Betty (Ugly Betty) jako Sofia Reyes
Czarne lustro (odcinek Joan jest okropna, 2023) jako ona sama^[14]

Gościnnie

1992: Życie jak sen (Dream On) jako Carmela
1992: Street Justice jako Andrea
1992: Nurses jako Yolanda Cuevas
HBO First Look jako gospodyni
Jack's Place jako cyganka Katrina 'Kata' Nicklos
1993: The Sinbad Show jako Gloria Contreras
E! True Hollywood Story
Gente Bien jako Teresa
Independent Lens
1999: Action jako ona sama
Cubed
Rockefeller Plaza 30 (30 Rock) jako Elisa

Dubbing

Filmy

2011: Kot w butach (Puss in Boots) jako głos Kitty Softpaws w angielskiej wersji językowej filmu
2012: Piraci! (The Pirates! In an Adventure with Scientists) jako głos Cutlass Liz w angielskiej wersji językowej filmu
2013: Girl Rising
2014: The Prophet jako Kamila
2016: Sausage Party jako Teresa
2022: Kot w butach: Ostatnie życzenie (Puss in Boots: The Last Wish) jako Kitty Kociłapka

Seriale

2014: Nature Is Speaking jako Matka Natura

Reżyser

2003: Zdarzył się cud (The Maldonado Miracle)

Producent wykonawczy

Filmy

2001: Czas motyli (In the Time of the Butterflies)
2002: Frida
2003: Zdarzył się cud (The Maldonado Miracle)
2014: The Prophet
2015: Cienie rewolucji (Septembers of Shiraz)
2019: Ella es Cristina
2023: Quiero tu vida
2023: El Sabor de la Navidad
2023: Totem (Tótem)

Seriale

2006: Brzydula Betty (Ugly Betty)
Monarca
Santa Evita
Przepiórki w płatkach róży (Como agua para chocolate)

Nagrody

1995: Desperado (nominacja), Saturn – najlepsza aktorka drugoplanowa
1999: Dogma, Bardzo dziki Zachód (nominacja), Złota Malina – najgorsza aktorka drugoplanowa
2002: Frida (nominacja), Złoty Glob – najlepsza aktorka w dramacie
2002: Frida (nominacja), Nagroda Gildii Aktorów Ekranowych – wybitny występ aktorki w roli pierwszoplanowej
2002: Frida (nominacja), BAFTA – najlepsza główna rola kobieca
2002: Frida (nominacja), Oscar – najlepsza aktorka

Przypisy

↑ ^a ^b ^c Salma Hayek w bazie Notable Names Database (ang.)
↑ ^a ^b Salma Hayek Inside the Actors Studio. odcinek 1105. sezon 11. Bravo., James Lipton (prowadzący), 5 grudnia 2004 .
↑ ^a ^b ^c Salma. Hallo daily news. [dostęp 2012-12-08]. (ang.).
↑ ^a ^b Biography for Salma Hayek. IMDb. [dostęp 2012-12-09]. (ang.).
↑ Salma Hayek Biography. People, 2012. [dostęp 2012-12-11]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-10-26)]. (ang.).
↑ Salma Hayek. AskMen, 2012. [dostęp 2012-12-11].
↑ House of Gucci Salma Hayek u Ridleya Scotta | Prime News [online] [dostęp 2021-04-05] (pol.).
↑ Salma Hayek wyszła za mąż. Wirtualna Polska, 2009-02-16. [dostęp 2012-12-07].
↑ Salma Hayek znów po ślubie. Wirtualna Polska, 2009-04-27. [dostęp 2012-12-08].
↑ Salma Hayek shows wedding dress. Mail online, 2009-04-27. [dostęp 2012-12-08]. (ang.).
↑ Hayek helps groups aiding battered women. USA Today, 2006-02-14. [dostęp 2012-12-08]. (ang.).
↑ Actress Salma Hayek gains French knighthood, „BBC News”, 4 stycznia 2012 [dostęp 2024-12-19] (ang.).
↑ Imigranci są nawet wśród gwiazd! Skąd pochodzą nasi idole? [online], www.eska.pl [dostęp 2024-12-19] .
↑ K.J. Yossman, Katcy Stephan, Jenelle Riley: Netflix Gave Us Only Four Minutes With the Cast of ‘Black Mirror’: Read Our Speedy, Spoilery Interviews!. variety.com, 2023-06-15. [dostęp 2023-11-16]. [zarchiwizowane z tego adresu (2023-06-16)]. (ang.).

Bibliografia

Salma Hayek w bazie IMDb (ang.)
Salma Hayek w bazie Notable Names Database (ang.)
Salma Hayek w bazie Filmweb

[nndb-1] Salma Hayek w bazie Notable Names Database (ang.)

[as-2] Salma Hayek Inside the Actors Studio. odcinek 1105. sezon 11. Bravo., James Lipton (prowadzący), 5 grudnia 2004 .

[hej-3] Salma. Hallo daily news. [dostęp 2012-12-08]. (ang.).

[imdb-4] Biography for Salma Hayek. IMDb. [dostęp 2012-12-09]. (ang.).

[5] Salma Hayek Biography. People, 2012. [dostęp 2012-12-11]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-10-26)]. (ang.).

[6] Salma Hayek. AskMen, 2012. [dostęp 2012-12-11].

[7] House of Gucci Salma Hayek u Ridleya Scotta | Prime News [online] [dostęp 2021-04-05] (pol.).

[mąż-8] Salma Hayek wyszła za mąż. Wirtualna Polska, 2009-02-16. [dostęp 2012-12-07].

[9] Salma Hayek znów po ślubie. Wirtualna Polska, 2009-04-27. [dostęp 2012-12-08].

[10] Salma Hayek shows wedding dress. Mail online, 2009-04-27. [dostęp 2012-12-08]. (ang.).

[11] Hayek helps groups aiding battered women. USA Today, 2006-02-14. [dostęp 2012-12-08]. (ang.).

[12] Actress Salma Hayek gains French knighthood, „BBC News”, 4 stycznia 2012 [dostęp 2024-12-19] (ang.).

[13] Imigranci są nawet wśród gwiazd! Skąd pochodzą nasi idole? [online], www.eska.pl [dostęp 2024-12-19] .

[bm-14] K.J. Yossman, Katcy Stephan, Jenelle Riley: Netflix Gave Us Only Four Minutes With the Cast of ‘Black Mirror’: Read Our Speedy, Spoilery Interviews!. variety.com, 2023-06-15. [dostęp 2023-11-16]. [zarchiwizowane z tego adresu (2023-06-16)]. (ang.).

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]