Skróty używane w lotnictwie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

A B C Ć D E F G H I J K L Ł M N O P Q R S Ś T U V W X Y Z Ź Ż

A[edytuj | edytuj kod]

  • AALwysokość nad lotniskiem (Above Aerodrome Level)
  • A/C – statek powietrzny (Aircraft)
  • ACARS – system komunikacji ze statkami powietrznymi w oparciu o wiadomości i potwierdzenia odbioru (Aircraft Communication Addressing and Reporting System)
  • ACAS – pokładowy system unikania kolizji (Airborne Collision Avoidance System)
  • ACC – kontrola obszaru (Area Control Centre)
  • A/D – lądowisko (Aerodrome)
  • ADI – sztuczny horyzont (Attitude Indicator)
  • ADC – centrala aerometryczna (Air Data Computer)
  • ADIRUAir Data Inertial Reference Unit
  • AFISlotniskowa służba informacji powietrznej (Aerodrome Flight Information Service)
  • AGLwysokość nad poziomem gruntu (Above Ground Level)
  • AIP – zbiór informacji lotniczych, zawierających dane o lotniskach, drogach lotniczych i obowiązujących procedurach (Aeronautical Information Publication)
  • AIS – Dział Informacji Lotniczej (Aeronautical Information Service)
  • AMC – komórka zarządzania przestrzenią powietrzną (Airspace Management Cell)
  • AMSLwysokość bezwzględna nad poziomem morza (Above Mean Sea Level)
  • APP – kontrola zbliżania (Approach Control)
  • APU – pomocnicza jednostka mocy (Auxiliary Power Unit)
  • ARL – Agencja Ruchu Lotniczego
  • ASIRprędkość wskazywana przez prędkościomierz bez żadnych poprawek (Airspeed Instrument Reading)
  • ASM – zarządzanie przestrzenią powietrzną (Airspace Management)
  • ATA – rzeczywisty czas przybycia (Actual time of arrival)
  • ATC – kontrola ruchu lotniczego (Air Traffic Control)
  • ATIS – automatyczny komunikat informacyjny, nadawany na lotnisku (Automatic Terminal Information Service)
  • ATFM – zarządzanie przepływem ruchu lotniczego (Air Traffic Flow Management)
  • ATM – system zarządzania ruchem lotniczym (Air Traffic Management)
  • ATR – automat przywracania ciągu (Automatic Thrust Restoration)
  • ATS – służby ruchu lotniczego (Air Traffic Services)
  • ATZ – strefa ruchu lotniskowego (Aerodrome Traffic Zone)
  • AUP – plan użytkowania przestrzeni powietrznej (Airspace Use Plan)

C[edytuj | edytuj kod]

D[edytuj | edytuj kod]

E[edytuj | edytuj kod]

F[edytuj | edytuj kod]

  • F&Fpociski rakietowe typu „odpal i zapomnij” (Fire & Forget)
  • FAA – Federalny Zarząd Lotnictwa w USA (Federal Aviation Administration)
  • FADEC – całkowicie autonomiczny cyfrowy system sterowania silnika (Full Authority Digital Engine/Electronics Control)
  • FDR – rejestrator danych lotu (Flight Data Recorder)
  • FBW – dosł. „latanie poprzez kable” (Fly-By-Wire)
  • FIR – rejon informacji lotniczej (Flight Information Region)
  • FIS – Służba Informacji Powietrznej (Flight Information Service)
  • FL – poziom lotu (Flight Level)
  • FMS – system zarządzania lotem (Flight Management System)
  • FUA – elastyczne zarządzanie przestrzenią powietrzną (Flexible Use of Airspace)

G[edytuj | edytuj kod]

  • GA – lotnictwo ogólne (General Aviation)
  • GND – kontroler ruchu naziemnego (Ground Controller)
  • GPS – najpopularniejszy system nawigacji satelitarnej (Global Positioning System)
  • GPWS – system ostrzegania o bliskości ziemi (Ground Proximity Warning System)
  • GS – prędkość względem powierzchni ziemi (Ground Speed)

H[edytuj | edytuj kod]

  • HSI – wskaźnik sytuacji poziomej (Horizontal Situation Indicator)
  • HOTAS – „ręce na przepustnicy i drążku sterowym” („Hands On Throttle And Stick”)
  • HUD – wyświetlacz przezierny prezentujący informacje na specjalnej szybie bez zasłaniania widoku (Head-Up Display)

I[edytuj | edytuj kod]

  • IASprędkość wskazywana przez prędkościomierz z poprawką na błąd laboratoryjny przyrządu (Indicated Air Speed)
  • IATA – Międzynarodowe Zrzeszenie Przewoźników Powietrznych (International Air Transport Association)
  • ICAO – Organizacja Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego (International Civil Aviation Organization)
  • IEPR – zintegrowany stosunek ciśnień silnika odrzutowego (Integrated Engine Pressure Ratio)
  • IFATCA – Międzynarodowa Federacja Stowarzyszeń Kontrolerów Ruchu Lotniczego (International Federation of Air Traffic Controllers)
  • IFF – wojskowy system identyfikacji swój-obcy (Identification, Friend or Foe)
  • IFRlot wykonywany zgodnie z przepisami dla lotów według wskazań przyrządów (Instrumental Flight Rules)
  • ILSradiowy system nawigacyjny wspomagający lądowanie samolotu (Instrument Landing System)
  • INS – system nawigacji bezwładnościowej (Inertial Navigation System)

J[edytuj | edytuj kod]

L[edytuj | edytuj kod]

  • LOC – lokalizator, element ILS (LOCalizer)
  • LLZ – stary skrót zastąpiony obecnie skrótem LOC, lokalizator będący elementem ILS (LocaLiZer)
  • LLRA – radiowysokościomierz „krótkiego zasięgu” (Low Range Radio Altimeter)
  • LRI – wskaźnik rezerwy siły nośnej (Lift Reserve Indicator)

M[edytuj | edytuj kod]

N[edytuj | edytuj kod]

  • NFZ – strefa zakazu lotów (No-Flight Zone)
  • NOF – komórka organizacyjna wyznaczona przez dane państwo do prowadzenia międzynarodowej wymiany depesz NOTAM (International NOTAM Office)
  • NOTAM – zwięzła depesza informacyjna wydawana na żądanie przez Kierownictwo lotów, skierowana personelu lotniczego (Notice To AirMan)
  • NOTAR – system używany w śmigłowcach bez wirnika ogonowego (NO TAil Rotor)

P[edytuj | edytuj kod]

  • PANSA – Polska Agencja Żeglugi Powietrznej (ang. Polish Air Navigation Services Agency)
  • PAŻP – Polska Agencja Żeglugi Powietrznej
  • PCU – układ sterowania mocą (Power Control Unit)
  • POWL – potencjał siły nośnej skrzydeł (Potential Of Wing Lift)
  • PSRradar pierwotny (Primary Surveilance Radar)

Q[edytuj | edytuj kod]

R[edytuj | edytuj kod]

  • RA – radiowysokościomierz (Radar Altimeter/Radio Altimeter)
  • RA – tzw. „propozycja rozwiązania” systemu TCAS (Resolution Advisory)
  • RAT – awaryjna turbina powietrzna (Ram Air Turbine)
  • RCDI – alternatywne określenie wariometru (Rate of Climb and Descent Indicator)
  • RDF – (Radio Direction Finding)
  • RVR – widoczność drogi startowej (Runway Visual Range)

S[edytuj | edytuj kod]

  • SAS – system poprawy stabilności (Stability Augmentation System)
  • SIGISpace Integrated GPS/INS
  • SLAR – pokładowy radar obserwacji bocznej (Side Looking Airborne Radar)
  • SSR – wtórny radar dozorowania (Secondary Surveillance Radar)
  • STAR – opublikowana procedura dolotowa do lotniska (Standard Terminal Arrival Route)
  • STCA – system krótkoterminowego ostrzegania przed kolizją, montowany na lotniskach (Short Term Conflict Alert)
  • STOBAR – określenie samolotu przystosowanego do startu i lądowania na lotniskowcach, jest to kombinacja STOVL i CTOL (Short Take Off But Arrested Recovery)
  • STOL – określenie samolotu zdolnego do krótkiego startu i lądowania (Short Take-off and Landing)
  • STOVL – określenie samolotu zdolnego do krótkiego startu i pionowego lądowania (Short Take-off and Vertical Landing)

T[edytuj | edytuj kod]

  • TA – tzw. „propozycja ruchowa” systemu TCAS (Traffic Advisory)
  • TAF – depesza zawierająca prognozę pogody dla danego lotniska (Terminal Aerodrome Forecast)
  • TASprędkość rzeczywista lotu względem opływających statek powietrzny strug powietrza (True Air Speed)
  • TAWS – system ostrzegania o zbliżającej się powierzchni gruntu (Terrain Awareness and Warning System)
  • TCAS – pokładowy system zapobiegający zderzeniom statków powietrznych (Traffic Alert and Collision Avoidance System)
  • TFRradar omijania przeszkód terenowych (Terrain Following Radar)
  • TMA – Rejony kontrolowane lotnisk cywilnych (Terminal Manoeuvring Area)
  • TP – transponder (alternatywny skrót)
  • TPDR – transponder
  • TWR – kontrola lotniska (Tower)

V[edytuj | edytuj kod]

  • VDF – radionamiernik wysokiej częstotliwości (Very high frequency Direction-Finding station)
  • VFR – zasady lotu z widocznością (Visual Flight Rules)
  • VHF – bardzo wielka częstotliwość (30 – 300MHz) (Very High Frequency)
  • VLF – bardzo mała częstotliwość (3-30KHz) (Very Low Frequency)
  • VOR – rodzaj radiolatarni stosowanej w nawigacji (VHF Omni-directional Range)
  • VSI – wariometr (Vertical Speed Indicator)
  • V/STOL – określenie samolotu zdolnego do pionowego startu i lądowania w pionie oraz startu i lądowania na krótkich pasach startowych (Vertical/Short Take Off and Landing)
  • VTOHL – określenie samolotu zdolnego do pionowego startu, ale konwencjonalnego lądowania (Vertical Take Off Horizontal Landing)
  • VTOL – określenie samolotu zdolnego do pionowego startu i lądowania (Vertical Take-off and Landing)
  • VVI – alternatywne określenie wariometru (Vertical Velocity Indicator)

W[edytuj | edytuj kod]

X[edytuj | edytuj kod]

  • XPDR – transponder (alternatywny skrót)
  • XPNDR – transponder (alternatywny skrót)

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]