Stefan Mękarski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Stefan Mękarski
Józef Rudnicki
Data i miejsce urodzenia 8 marca 1895
Lwów
Data i miejsce śmierci 22 marca 1985
Londyn
Miejsce spoczynku Cmentarz Gunnersbury
Narodowość  Polska
Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Medal Niepodległości

Stefan Mękarski, ps. lit. „Józef Rudnicki” (ur. 8 marca 1895 we Lwowie, zm. 22 marca 1985 w Londynie) – polityk, publicysta, działacz emigracyjny.

Życiorys[edytuj]

Maturę zdał w 1913 we Lwowie. Następnie studiował w Wiedniu (1916), kontynuował je (studia polonistyczne) na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie. Doktorat Znaczenie "Biblioteki Warszawskiej" w rozwoju umysłowości polskiej po roku 1831 w zaborze rosyjskim[1]. Był członkiem "Zarzewia", współorganizator skautingu i Polskich Drużyn Strzeleckich we Lwowie. W czasie I wojny światowej w armii austriackiej. W listopadzie 1918 zgłosił się ochotniczo do służby w Wojsku Polskim przy Brygadzie Lwowskiej. Był członkiem Ligi Narodowej[2]. W okresie międzywojennym pracował od 1919 w Bibliotece UJK. Pracownik redakcji lwowskiego "Słowa Polskiego" (od 1926 zastępca redaktora naczelnego). Współzałożyciel "Zespołu Stu", grupy lwowskich działaczy endeckich, zwolenników przebudowy ustroju państwa, którzy związali się z obozem sanacyjnym. Poseł III kadencji 1930-35 sejmu RP (klub BBWR). W wyborach samorządowych 1934 uzyskał mandat radnego Rady Miasta Lwowa z ramienia listy nr 1 (prorządowej)[3]. Współautor konstytucji kwietniowej 1935. Pełniąc mandat radnego Rady Miasta Lwowa, po zaprzysiężeniu na urząd prezydenta Lwowa dr. Stanisława Ostrowskiego, został wybrany delegatem rady do komitetu nagrody literackiej im. Kornela Ujejskiego[4].

Uczestnik kampanii wrześniowej. Następnie na emigracji w Londynie. Był tam członkiem Rady Narodowej. Organizator i działacz Koła Lwowian w Londynie i redaktor jego biuletynu. Redaktor organu Ligi Niepodległości "Za Wolność i Niepodległość". Członek Polskiego Towarzystwa Naukowego na Obczyźnie[5]. Był jednym z najbardziej bezkompromisowych krytyków panującej w PRL sytuacji społeczno-gospodarczej, a zarazem zmian w łonie historiografii Polski Ludowej.

Został pochowany na cmentarzu Gunnersbury w Londynie.

Wybrane publikacje[edytuj]

  • Zagadnienie zmiany ustroju: referat wygłoszony na zebraniu klubu "Zespołu stu" 18 lutego 1929 r., Lwów: Bibljoteka Zespołu Stu 1929.
  • Obowiązki i prawa obywatelskie : referat wygłoszony na posiedzeniu Komisji Konstytucyjnej Sejmu R.P. dn. 9.III.1933 r., Warszawa 1933.
  • Sowietyzacja kulturalna Polski, Londyn: Instytut Bliskiego i Środkowego Wschodu "Reduta" 1949.
  • Prawda o kraju . Referat wygłoszony na Zjeździe Ligi Niepodległości Polski w dniu 26 listopada 1949 r. w Londynie, Londyn: Wydaw. czas. "Za Wolność i Niepodległość" 1950.
  • Przewrót obcy w kulturze polskiej, Londyn: Gryf Publ. 1952
  • Contest against idealism behind the iron curtain : (cultural upheavals in the countries behind the iron curtain and their implications for the future), London 1953.
  • Partia i nauka, Londyn: Instytut Badania Zagadnień Krajowych 1963.
  • Partyjni historycy o Tysiącleciu, Londyn 1966.
  • Reforma szkolnictwa w "Polsce Ludowej", Londyn 1967.
  • 150 lat Ossolineum : odczyt wygłoszony w Londynie na zebraniu Polskiego Towarzystwa Historycznego w W. Brytanii i Polskiego Towarzystwa Naukowego na Obczyźnie w dniu 23 lutego 1968, Londyn 1968.
  • Dyktatura komunistów w szkolnictwie wyższym, Londyn 1968.
  • Die Südostgebiete Polens zur Zeit der deutschen Besatzung (Juni 1941 bis Juni 1943): Verwaltung und Nationalitätenprobleme, Wiesbaden: Otto Harrassowitz 1968.
  • Marksizm-leninizm na wyższych uczelniach, Londyn 1969.
  • Lwów. Karta z dziejów Polski, wyd. 3, Londyn: Koło Lwowian 1982.
  • (pod pseudoniem Józef Rudnicki) Ziemia Czerwieńska pod okupacją niemiecką czerwiec 1941-czerwiec 1943, oprac. naukowa Janusz Gmitruk, Adam Koseski, Pułtusk: Wyższa Szkoła Humanistyczna - Warszawa: Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego 2001.
  • Zapiski z Rothesay 1940-1942, w oprac. red. Arkadiusza Adamczyka, Piotrków Trybunalski: Naukowe Wydawnictwo Piotrkowskie 2003.

Ordery i odznaczenia[edytuj]

Przypisy

  1. Artur Mękarski, Między historiozofią a polityką. Historiografia Polski Ludowej w opiniach i komentarzach historyków i publicystów emigracyjnych 1945-1989, Warszawa: Instytut Pamięci Narodowej - Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu 2011, s. 49, przyp.69
  2. Stanisław Kozicki, Historia Ligi Narodowej (okres 1887-1907), Londyn 1964, s. 579.
  3. Oficjalne wyniki wyborów do Rady Miejskiej we Lwowie. „Gazeta Lwowska”, s. 3, Nr 130 z 31 maja 1934. 
  4. Zaprzysiężenie prezydenta dr. Ostrowskiego. „Gazeta Lwowska”, s. 2, Nr 144 z 26 czerwca 1936. 
  5. Wybór członków Polskiego Towarzystwa Naukowego na Obczyźnie, Polskie Towarzystwo Naukowe na Ojczyźnie s. 72. docplayer.pl. [dostęp 2016-10-09].
  6. Komunikat o nadaniu Orderu Odrodzenia Polski. „Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej”, s. 32, Nr 7 z 31 grudnia 1979. 

Bibliografia[edytuj]

  • Artur Mękarski, Między historiozofią a polityką. Historiografia Polski Ludowej w opiniach i komentarzach historyków i publicystów emigracyjnych 1945-1989, Warszawa: Instytut Pamięci Narodowej - Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu 2011, s. 49-50, 65, 78, 107, 116, 181.

Linki zewnętrzne[edytuj]