Szewcy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy dramatu. Zobacz też: szewstwo.
Szewcy[1][2]
Ilustracja
Witkacy na fotografii Tadeusza Langiera
Autor Stanisław Ignacy Witkiewicz[1][2]
Tematyka katastrofizm[1][2]
Typ utworu dramat[1][2]
Data powstania 1927-1934[2]
Wydanie oryginalne
Miejsce wydania Kraków[1][2]
Język polski
Data wydania 1948[1][2]

Szewcy. Naukowa sztuka ze „śpiewkami” w trzech aktach[1][2]dramat określany jako groteskowy i modernistyczny napisany przez Stanisława Ignacego Witkiewicza w latach 1927–1934 i wydany w Krakowie w roku 1948. Prapremiera spektaklu, wystawionego w 1957 w Sopocie[3] na scenie Teatru Wybrzeże (reż. Zygmunt Hübner[4]), była dużym wydarzeniem artystycznym[5]. „Szewcy” uznawani są za jeden z najważniejszych dramatów Witkacego[4].

W utworze Witkacy przedstawił obraz przyszłego społeczeństwa, ukazując również swoje katastroficzne przeczucia na jego temat. Dramat zamyka w sobie namiastkę wyobrażenia pisarza o mechanizacji społeczeństwa i następnie upadku cywilizacji, stanowi krytykę rewolucji, kapitalizmu, komunizmu i faszyzmu.

Fabuła[edytuj | edytuj kod]

Szewcy cierpią z powodu ciężkiej, bezsensowej i bezmyślnej pracy, w której czują się wykorzystywani, upokarzani. Ich ciemiężycielem jest Robert Scurvy, który z obawy przed buntem swoich pracowników, wraz z „Dziarskimi Chłopcami” przeprowadza zamach stanu, dzięki któremu osiąga władzę. Szewcy zostają zamknięci w „leniwni” i skazani na bezczynność.

Buntują się więc, przedostają przez przegrodę oddzielającą ich od warsztatu i wracają do, wcześniej nienawidzonej, pracy. Wybucha rewolucja, której zwycięzcami okazują się szewcy. Pozbywają się ciemiężycieli i swego przywódcy Sajetana. Wkrótce padają ofiarą kolejnej rewolucji, tym razem technokratycznej i biurokratycznej, niosącej ze sobą całkowitą mechanizację życia społecznego. Jej przywódcą jest Hiper-Robociarz, zaś władzę sprawują Towarzysz X i Towarzysz Abramowski.

Niektóre osoby dramatu[edytuj | edytuj kod]

  • Sajetan Tempe – majster szewski przewodzący tytułowym szewcom
  • Robert Scurvy – prokurator
  • Gnębon Puczymorda – przywódca organizacji „Dziarskich Chłopców”
  • Irina Wsiewołodna Zbereźnicka-Podberezka – księżna
  • Hiper-Robociarz
  • Fierdusieńko – lokaj
  • Dwaj dygnitarze – Towarzysz X i Towarzysz Abramowski
  • Chochoł – postać z Wesela Stanisława Wyspiańskiego.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g Błoński 1991 ↓, s. 428.
  2. a b c d e f g h red. Żurawski 2009 ↓, s. 256.
  3. Marczak-Oborski 1991 ↓, s. 357.
  4. a b Frankowska 2003 ↓, s. 542.
  5. Marczak-Oborski 1985 ↓, s. 314-315.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]