Szponnik żółtogardły

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Szponnik żółtogardły
Macronyx croceus[1]
(Vieillot, 1816)
Szponnik żółtogardły
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Nadrząd neognatyczne
Rząd wróblowe
Podrząd śpiewające
Rodzina pliszkowate
Rodzaj Macronyx
Gatunek szponnik żółtogardły
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg

Szponnik żółtogardły (Macronyx croceus) – gatunek małego ptaka z rodziny pliszkowatych. Zasiedla subsaharyjską część Afryki. Niezagrożony wyginięciem. Monotypowy.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Całkowita długość ciała wynosi około 19,8 cm, w tym 1,9 cm na dziób oraz 5,5 cm na ogon. Skrzydło mierzy 9,9 cm, skok 3,6 cm. Z wierzchu ciemnobrązowy, pióra posiadają żółtobrązowe obrzeżenia, co sprawia efekt paskowania, drobniejszego na głowie. Tył szyi szarobrązowy, pióra posiadają ciemnobrązowy środek. Pióra na kuprze szarobrązowe, niemal jednokolorowe, jedynie na końcu nienacznie ciemnieją. Pokrywy nadogonowe brązowe z żółtawymi obrzeżeniami. Sterówki ciemnobrązowe z żółtobrązowymi obrzeżeniami, cztery najbardziej zewnętrzne posiadają białe plamki na końcu, najbardziej zewnętrzne na chorągiewkach zewnętrznych posiadają białe obrzeżenie. Te cztery zewnętrzne sterówki posiadają oliwkowy odcień, którego nasilenie wzrasta im bliżej nasady. Lotki ciemnobrązowe z płowymi obrzeżeniami. Pokrywy małe II rzędu na chorągiewkach zewnętrznych oliwkowożółte. Skrzydełko oraz pokrywy I rzędu podobne jak lotki. Dookoła oka jasnożółta obrączka z piór. Pokrywy uszne jasnobrązowe. Brew, gardło i policzki cytrynowożółte, dookoła tego obszary wyraźnie czarno obrzeżone. Boki szyi szarobrązowe, zakończenia piór białawe. Spód ciała żółty, na piersi czarne kreskowanie. Boki ciała jasnobrązowe, pokryte brązowoczarnymi paskami. Pokrywy podogonowe i podskrzydłowe jasnożółte[3].

Zasięg występowania[edytuj | edytuj kod]

Całkowity zasięg występowania szacowany jest na 6 190 000 km². Rozciąga się od centralnego Mali, południowej Mauretanii oraz Gwinei po centralny Czad, następnie od Gabonu, Kongo i północnej Angoli po Ugandę, Rwandę i Burundi oraz wzdłuż wschodniej części Afryki od Kenii, poprzez Tanzanię, Mozambik, wschodnią Zambię po Suazi i południowe RPA. Spotykany na wysokości 0-2350 m n.p.m., na obszarach trawiastych, sawannach i w zakrzewieniach[4].

Pożywienie[edytuj | edytuj kod]

Pożywienie stanowią bezkręgowce, w tym prostoskrzydłe (Orthoptera), motyle (Lepidoptera), chrząszcze (Coleoptera), dwuparce (Diplopoda), modliszki (Mantidae) oraz mrówki[5].

Lęgi[edytuj | edytuj kod]

Okres lęgowy trwa od września do marca. Samiec w locie tokowym zatacza okręgi, jednocześnie trzymając ogon rozłożony. Gniazdo zwykle mieści się w bujnej trawie. buduje je jedynie samica; jest to kulista konstrukcja z cienkimi ścianami z liści i łodyg traw, wyściełana cienką trawą i korzeniami. W lęgu 1-4 jaja, samica wysiaduje je sama przez 13-14 dni. Młode karmione są przez obojga rodziców, opuszczają gniazdo po 16-17 dniach; nie potrafią jeszcze latać, jednak sprawnie biegają[5].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Macronyx croceus, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Macronyx croceus. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  3. Richard Bowdler Sharpe: Catalogue of Birds in the British Museum. T. 10. Fringilliformes. 1885, s. 626-627.
  4. Yellow-throated Longclaw Macronyx croceus. BirdLife International. [dostęp 21 października 2013].
  5. a b Macronyx croceus (Yellow-throated longclaw). BioDiversity Explorer. [dostęp 21 października 2013].