Tadeusz Faliszewski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Tadeusz Faliszewski
Pseudonim Jerzy Nowogródzki, Jerzy Orowski, Jan Pobóg, Jan Saskowski
Data i miejsce urodzenia 20 października 1898
Żywiec, Polska
Data i miejsce śmierci 2 września 1961
Chicago, USA
Gatunki muzyka rozrywkowa, tango, operetka
Zawód piosenkarz, aktor
Aktywność 19221960
Współpracownicy
Adam Aston
Feliks Konarski

Tadeusz Faliszewski[a] (ur. 20 października 1898 w Żywcu, zm. 2 września 1961 Chicago) – polski piosenkarz, aktor kabaretowy, rewiowy i operetkowy i reżyser, „beliniak”, porucznik rezerwy intendent Wojska Polskiego.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Był synem Władysława Faliszewskiego i Matyldy z Kirchnerów. Dzieciństwo spędził we Lwowie, gdzie uczęszczał do szkół. Ukończył lwowską Szkołę Politechniczną.

W czasie I wojny światowej walczył w szeregach 3. szwadronu 1 pułku ułanów Legionów Polskich. Do 14 grudnia 1915 roku przebywał na leczeniu w Domu Rekonwalescentów w Kamieńsku, a później w szpitalu w Krakowie[1].

W czasie wojny z bolszewikami był oficerem łącznikowym z Ministerstwem Spraw Wojskowych. Został zweryfikowany w stopniu porucznika ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 roku w korpusie oficerów rezerwy administracji, dział gospodarczy. W latach 1923–1924 posiadał przydział w rezerwie do Okręgowego Zakładu Gospodarczego Nr IX w Brześciu nad Bugiem[2][3]. W 1934 roku był w korpusie oficerów rezerwy intendentów[4].

Jako aktor zadebiutował w 1922. Grał na scenach i estradach wielu miast Polski, m.in. w Krakowie, Radomiu, Kaliszu i Częstochowie. Jako wokalista występował z Adamem Astonem i Tadeuszem Sas-Jaworskim w popularnym wówczas Chórze Warsa, związany był z warszawskimi teatrzykami rewiowymi Morskie Oko i Nowy Ananas. W latach 1929–1930 kierował kinoteatrem Hollywood, a później założył własny kabaret literacki Rajski Ptak.

W konkursie Polskiego Radia zorganizowanym w 1937, mającym wyłonić najpopularniejszego piosenkarza zajął III miejsce, po Mieczysławie Foggu i Stefanie Witasie.

W 1937 wystąpił w filmie Konrada Toma Parada Warszawy, rok później, w Królowej przedmieścia, w reżyserii Eugeniusza Bodo.

Jako wokalista znany był głównie z wykonywania piosenek z tekstami Andrzeja Własta, jak: Całą Warszawa, Gdzie twoje serce, Katiusza, Kiedy przymykam oczy, Przytul, uściśnij, pocałuj, Rebeka, Szkoda twoich łez, Śpiewaj, Tango andrusowskie, Ty, miłość i wiosna, U cioci na imieninach, Wanda, Zapomnisz o mnie, Zatańczmy tango. Śpiewał też utwory z tekstami innych autorów, m.in.: Bal na Gnojnej Juliana Krzewińskiego i Leopolda Brodzińskiego, Ach, Ludwiko (sł. Julian Tuwim, Już się prześnił sen i Za tyle pięknych dni Konrada Toma, Miasteczko Bełz (sł. J. Roman), Pij, bracie, pij (sł. Ignacy Ber), Jedź do Santa Fe (sł. Szer-Szeń), Jak całować – to ułana, Kochaj, Nie będziesz ty, to będzie inna, Płomienne serca i Śluby ułańskie Mariana Hemara czy Gwiazdy to czy oczy twe, Już dziś nie płaczę, Szczęście trzeba rwać jak świeże wiśnie i Zosiu z tekstami Walerego Jastrzębiec-Rudnickiego.

W repertuarze miał tanga, piosenki liryczne oraz satyryczne, wykonywał też arie operetkowe oraz piosenki pochodzące z rewii i filmów. Porównywano go do Ala Jolsona z filmu Sonny boy.

24 sierpnia 1939 roku został zmobilizowany. Wziął udział w kampanii wrześniowej. W marcu 1940 roku został aresztowany, a później skierowany do obozu Gusen, gdzie śpiewał w chórze i prowadził zespół artystyczny, organizując teatr estradowy.

Po wojnie pozostał na emigracji początkowo w Wielkiej Brytanii, gdzie nawiązał współpracę z Teatrem Polskim w Londynie. Następnie wyjechał do USA. Tam współpracował z Feliksem Konarskim.

Jego żoną była aktorka Halina Kidawska.

Spektakle teatralne[edytuj | edytuj kod]

  • Księżniczka czardasza jako Edwin
  • Dolly jako Baron Theo von Hellingen
  • Cnotliwa Zuzanna jako Pomarel
  • Narzeczona zginęła
  • 1000 pięknych dziewcząt (rewia)
  • Grunt to flota (rewia)
  • Baron Kimmel
  • 1939: Panna Wodna
  • Wieczór humoru i pieśni

Dyskografia[edytuj | edytuj kod]

  • Tadeusz Faliszewski (SP, Syrena-Electro-3482)
  • Tadeusz Faliszewski (SP, Syrena-Electro-21015/21016)
  • Tadeusz Faliszewski: Piosenki z rewii "1000 pięknych dziewcząt" (Syrena-Electro-19807/19893)
  • Tadeusz Faliszewski: Piosenki z rewii "Grunt to flota" (SP, Syrena-Electro-3648)
  • 1978Od Momusa do Ali-Baby (składanka; LP, Muza SX-1702)
  • 1987Tadeusz Faliszewski: Piosenki z lat dwudziestych i trzydziestych (LP, Poljazz PSJ-225)
  • 2000Przedwojenne szlagiery, vol 1-3 (składanka; CD)
  • 2005Polskie tango 1929-1939 (składanka; CD opracowana przez Jerzego Płaczkiewicza)
  • 2009Tadeusz Faliszewski: Tylko Przeboje (składanka; 4 Ever Music, 2 CD)

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Występował pod pseudonimami: Jerzy Nowogródzki, Jerzy Orowski, Jan Pobóg, Jan Saskowski.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. V Lista strat 1916 ↓, s. 8, tu podano, że urodził się w 1893 roku.
  2. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 1303, 1332.
  3. Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 1185, 1214.
  4. Rocznik Oficerski Rezerw 1934 ↓, s. 204, tu podano, że urodził się 20 października 1893 roku.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]