Thomas Young

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Thomas Young
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia

2 czerwca?/ 13 czerwca 1773
Milverton (hrabstwo Somerset)

Data i miejsce śmierci

28 kwietnia?/ 10 maja 1829
Londyn

Zawód, zajęcie

lekarz i naukowiec: fizyk, fizjolog, egiptolog

podpis

Thomas Young (ur. 13 czerwca 1773 w Milverton (hrabstwo Somerset), zm. 10 maja 1829 w Londynie) – angielski lekarz i naukowiec: fizyk doświadczalny, fizjolog oraz językoznawca-egiptolog; poliglota[1]. Profesor m.in. Royal Institution w Londynie.

W fizyce zasłynął jako optyk – to współtwórca falowej teorii światła; razem z Fresnelem wskrzesił wcześniejszą koncepcję Huygensa, odświeżył ją i udowodnił przez obserwacje interferencji (doświadczenie Younga). Zajmował się również elastomechaniką, w której został upamiętniony nazwą modułu Younga. Jako fizjolog zajmował się okulistyką, badając wady wzroku oraz widzenie barw (teoria Younga-Helmholtza). Dla egiptologii przysłużył się rozszyfrowaniem pisma demotycznego.

Lata nauki[edytuj | edytuj kod]

Thomas Young był genialnym dzieckiem, nauczył się czytać już w wieku 2 lat. Szybko nauczył się też wielu języków, których w sumie znał 14 (w tym wiele pozaeuropejskich, jak np. arabski czy amharski). Już w latach młodości interesowały go zagadnienia z dziedzin fizyki i medycyny. Przejawiał także zdolności artystyczne – głównie gry na instrumentach muzycznych.

Studiował w Londynie, Edynburgu i Getyndzemedycynę, matematykę, fizykę oraz języki wschodnie. Podczas studiów zainteresował się badaniami nad światłem, studiując dzieła Newtona i Huyghensa o optyce oraz o prawach chemicznych Lavoisiera. Prowadził doświadczenia z cienkimi powłokami przepuszczając światło. Oprócz badań fizycznych zajmował się również badaniami medycznymi.

Pracował jako profesor w londyńskim Royal Institution (1801–1803) oraz na Middlesex University (1809–1810). Członkiem Royal Society był od 1794 roku.

Dorobek naukowy[edytuj | edytuj kod]

Fizyka[edytuj | edytuj kod]

Mathematical elements of natural philosophy, 2002

Swe badania rozpoczął nad studiowaniem doświadczeń Malusa nad polaryzacją światła, stwierdzając że fale świetlne są falami poprzecznymi. Wytłumaczył powstawanie pierścieni Newtona i znalazł jako pierwszy przybliżone wartości długości fal świetlnych.

Young tłumaczył także ugięcie światła jako efekt interferencji między falami światła przechodzącymi pomiędzy otwór uginający a falami odbitymi od brzegów otworów.

Interferencję światła odkrył w maju 1801 roku, czym zapoczątkował falową teorię światła. Szczegółowy opis tego zjawiska wydał w roku 1807.

Dalsze badania były związane ze sprężystością ciał stałych, tzn. np. odporności metalu na skręcenie, rozciąganie i zginanie, wprowadzając w roku 1807 pojęcie modułu sprężystości. Przez pomiary kąta ugięcia w wyniku dyfrakcji wyznaczył grubości włókien wełny i rozmiary komórek krwi[2].

Medycyna[edytuj | edytuj kod]

Pracował jako lekarz w Saint George’s Hospital od 1811 roku.

Badania medyczne rozpoczął w roku 1793, wyjaśniając mechanizm akomodacji oka ludzkiego. W roku 1801 opisał astygmatyzm oraz podał teorię widzenia barw, poprawioną i zmodyfikowaną przez Helmholtza i nazwaną teorią Younga-Helmholtza.

Inne badania[edytuj | edytuj kod]

Jednym z jego największych osiągnięć było rozszyfrowanie znaczenia egipskiego pisma demotycznego (rezultaty opublikował w 1814 roku). Słynne jest jego stwierdzenie, mówiące że jeśli jeden człowiek potrafi coś zrobić, inny jest w stanie to powtórzyć. Przez współczesnych był uważany za ostatniego „człowieka, który wiedział wszystko”[potrzebny przypis].

Publikacje Thomasa Younga[edytuj | edytuj kod]

Thomas Young napisał m.in.

  • 1802: A Syllabus of a Course of a Natural and Experimental Philosophy (ważne odkrycia optyczne),
  • 1807: Course of Lectures on Natural Philosophy and the Mechanical Arts (2 tomy, nowe wyd. 1845),
  • 1815: Remarks on Egyptian Papyri,
  • 1823: Account of some Recent Discoveries in Hieroglyphical Literature,
  • 1826: Hieroglyphics,
  • 1829: Egyptian Dictionary,
  • 1855: Miscellaneous Works (3 tomy).

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Young Thomas, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2021-07-29].
  2. Jurgen R. Meyer-Arendt: Wstęp do optyki. Warszawa: PWN, 1977, s. 303.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]