Ultrasonografia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Trójwymiarowe przedstawienie pracy serca, poprzez złożenie dwóch sekwencji obrazów USG
Pęcherz moczowy (czarny, kształtem podobny do motyla) i prostata
Ultrasonograf-urządzenie do obrazowania metodą USG

Ultrasonografia, USG – nieinwazyjna, atraumatyczna metoda diagnostyczna, pozwalająca na uzyskanie obrazu przekroju badanego obiektu. Metoda ta wykorzystuje zjawisko rozchodzenia się, rozpraszania oraz odbicia fali ultradźwiękowej na granicy ośrodków, przy założeniu stałej prędkości fali w różnych tkankach równej 1540 m/s. W ultrasonografii medycznej wykorzystywane są częstotliwości z zakresu ok. 2-50 MHz. Fala ultradźwiękowa najczęściej generowana jest oraz przetwarzana w impulsy elektryczne przy użyciu zjawiska piezoelektrycznego (opisanego przez braci Curie na przełomie lat 1880-1881). Pierwsze doświadczenia nad wykorzystaniem ultrasonografii w diagnostyce prowadzone były w trakcie i zaraz po II wojnie światowej, a ultrasonografy wprowadzone zostały do szpitali na przełomie lat 60. i 70. XX wieku (jednym z pierwszych klinicznych zastosowań była diagnostyka płodu)[1]

Jednym z bardzo popularnych obecnie zastosowań ultrasonografii jest USG naczyń krwionośnych z wykorzystaniem zjawiska Dopplera. USG dopplerowskie pozwala na ocenę prędkości oraz kierunku przepływu krwi w naczyniach. Jako metoda całkowicie nieinwazyjna jest obecnie najpopularniejszym typem badania naczyń pozwalającym na dokładną ocenę zmian w zdecydowanej większości przypadków. Metoda wykorzystywana jest np w skleroterapii.

Ultrasonografia 3D płodu w 29 tygodniu

Stosując niższe częstotliwości (2-5 MHz, np. podczas badania jamy brzusznej lub echokardiograficznego badania serca) uzyskuje się obrazy struktur głębiej położonych kosztem niższej rozdzielczości. Natomiast korzystając z częstotliwości wyższych (7,5-16 MHz, np. badanie przezpochwowe, przezciemiączkowe, diagnostyka węzłów chłonnych, aż do 50 MHz w ultrasonografii wewnątrznaczyniowej naczyń żylnych oraz tętniczych) uzyskuje się obrazy dokładniejsze, ale tylko struktur płycej położonych.

Nowa generacja przenośnych aparatów ultrasonograficznych umożliwia wykonywanie badań ultrasonograficznych, w tym dopplerowskich, w domu pacjenta.

Bezpieczeństwo[edytuj | edytuj kod]

  • W badaniach dotyczących bezpieczeństwa ultrasonografu metodą meta-analizy kilku badań USG opublikowanych w 2000 roku nie stwierdzono istotnych statystycznie szkodliwych skutków USG, ale odnotowano, że brak było danych długoterminowych efektów neurorozwojowych[2].
  • W eksperymencie przeprowadzonym w Yale School of Medicine, którego wyniki opublikowano w 2006 roku odkryto niewielką, lecz istotną korelację pomiędzy długotrwałym i częstym stosowaniem ultradźwięków i nieprawidłową migracją neuronów u myszy[3].
  • Badania przeprowadzone w Szwecji w 2001 r.[4] wykazały powstanie subtelnych defektów neurologicznych przy stosowaniu USG, przejawiających się zwiększoną częstością leworęczności u chłopców i opóźnieniem rozwoju mowy[5][6].
  • Późniejsze badania nie potwierdziły istnienia opóźnień rozwojowych[7]. ale wykazały związek między ekspozycją USG i rozwojem leworęczności w późniejszym okresie życia[8].

Zagrożenie[edytuj | edytuj kod]

Odpowiednio wykonana ultrasonografia jest bezpieczna.

Korzyści[edytuj | edytuj kod]

Metoda ta jest łatwo dostępna, nieinwazyjna i stosunkowo tania. Ponadto pozwala uzyskać obraz w czasie rzeczywistym.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Historia ultrasonografii
  2. Bricker, Garcia, Henderson, Mugford, Neilson, Roberts, Martin. Ultrasound screening in pregnancy: a systematic review of the clinical effectiveness, cost-effectiveness and women's views. „Health technology assessment”. 4 (I-VI), s. 1–193, 2000 (ang.). 
  3. Ang, Gluncic, Duque, Schafer, Rakic. Prenatal exposure to ultrasound waves impacts neuronal migration in mice. „Proceedings of the National Academy of Sciences”. 103, s. 12903–12910, 2006. doi:10.1073/pnas.0605294103 (ang.). 
  4. Keiler, H., et al. 2001. Sinistrality—a side-effect of prenatal sonography: A comparative study of young men. Epidemiology 12(6): 618–23; Campbell, J.D., et al. 1993
  5. Salvesen K.A., Vatten L.J., Eik-Nes S.H. et al. (1993) Routine ultrasonography in utero and subsequent handedness and neurological development. B.M.J. 307: 159-64.
  6. Kieler H., Axelsson O., Haglund B. et al. (1998) Routine ultrasound screening in pregnancy and children’s subsequent handedness Early Hum. Dev. 50: 233-45.
  7. Heikkilä, Vuoksimaa, Oksava, Saari‐kemppainen, Iivanainen. Handedness in the Helsinki Ultrasound Trial. „Ultrasound in Obstetrics & Gynecology”. 37, s. 638–642, Maj 2011. doi:10.1002/uog.8962 (ang.). 
  8. K. Salvesen. Ultrasound in pregnancy and non-right handedness: meta-analysis of randomized trials. „Ultrasound in Obstetrics & Gynecology”. 38, s. 267–271, Lipiec 2011. doi:10.1002/uog.9055 (ang.). 

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.