Unité d’habitation

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Unité d'Habitation)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Unité d’habitation
Ilustracja
Fasada budynku
Państwo  Francja
Miejscowość Marsylia
Styl architektoniczny modernizm
Architekt Le Corbusier, Nadir Afonso
Rozpoczęcie budowy po 1945
Położenie na mapie Marsylii
Mapa lokalizacyjna Marsylii
Unité d’habitation
Unité d’habitation
Położenie na mapie Francji
Mapa lokalizacyjna Francji
Unité d’habitation
Unité d’habitation
Ziemia43°15′40,763″N 5°23′46,540″E/43,261323 5,396261
Schemat podstawowego typu mieszkania w jednostce w Marsylii

Unité d’habitation (Jednostka mieszkaniowa) – modernistyczny budynek mieszkalny zaprojektowany przez Le Corbusiera we współpracy z architektem i malarzem Nadirem Afonso. Idea takiego budynku stała się podstawą projektów kilku domów zbudowanych w Europie pod tą samą nazwą.

Silny wpływ na projekt wywarł awangardowy modernistyczny budynek moskiewskiego Narkomfinu (blok dla pracowników Narodowego Komisariatu Finansów) autorstwa Mojżesza Ginzburga (1932).

Cité Radieuse[edytuj | edytuj kod]

Pierwszy i najbardziej znany budynek tego rodzaju, znany także jako „Cité radieuse” („Miasto promieniste”) oraz nieformalnie jako „La Maison du Fada” („Dom wariatów”), został zbudowany w latach 1947–1952 w Marsylii. Budynek ten wywarł duży wpływ na architekturę i jest często wymieniany jako znacząca inspiracja dla stylu i filozofii brutalizmu.

Blok Le Corbusiera powstał w Marsylii tuż po II wojnie światowej i miał być odpowiedzią na deficyt mieszkań w Europie zrujnowanej przez wojnę. Budynek ten zapewnił mieszkania wielkiej liczbie ludzi w sposób ekonomiczny, pozwalający na maksymalne zaoszczędzenie funduszy, a także ziemi, na której został wzniesiony. Architekt stwierdził, iż zgodnie z założeniami budynek zapewnia każdemu mieszkańcowi „słońce, przestrzeń i zieleń”. Budynek został wybudowany zgodnie ze słynnymi pięcioma zasadami nowoczesnej architektury stworzonymi przez Le Cobusiera w 1922 roku i opublikowanymi wtedy w czasopiśmie „L'Esprit Nouveau”.

Budynek został ulokowany w parku, na ogólnodostępnym terenie bez ogrodzenia[1]. Budynek nie jest przy ulicy i nie ma widoku na zabudowę miejską ale na drzewa. Ulica została doprowadzona tylko do jednego z narożników budynku, natomiast sam obiekt został otoczony chodnikami i trawnikami. Marsylski budynek, zaprojektowany we współpracy z Shadrachem Woodsem i Georges’em Candilisem, składa się ze 337 mieszkań rozmieszczonych na 12 kondygnacjach, i wspiera się na dużych słupach (tzw. pilotis). Pod budynkiem unoszącym się na filarach znajduje się wolna ziemia a więc teren przez który można swobodnie przejść. W budynku znajdują się też sklepy, miejsca do uprawiania sportu, pomieszczenia medyczne, edukacyjne i hotel. Płaski dach został zaprojektowany jako publiczny taras widokowy i ogród z ogólnodostępną panoramą Morza Śródziemnego i gór po przeciwnej stronie. Na dachu dominują pomieszczenia sportowe, bieżnia, świetlice, betonowy ekran do projekcji filmów, basen oraz rzeźby pełniące rolę wentylacji i upodabniające budynek do wielkiego transatlantyka. Ponadto w środku znajdują się lampy w kształcie muszli, natomiast na trawniku są lampy w kształcie pachołów cumowniczych instalowanych w portach. Wzdłuż długiej osi wewnątrz budynku co trzeci poziom biegną korytarze. Każde mieszkanie zajmuje dwa poziomy, rozciąga się od jednej strony budynku do drugiej i jest wyposażone w balkon. Wymiary mieszkań zostały opracowane dzięki własnemu sposobowi mierzenia przestrzeni autorstwa Le Corbusiera zwanego Modulor, opartego na wymiarach człowieka, złotym podziale i ciągu Fibonacciego.

W odróżnieniu od wielu wzorowanych na nim bloków mieszkalnych gorszego standardu, w których nie ma dużych mieszkań, wspólnej przestrzeni oraz ogrodu na dachu, marsylski Unité d’habitation zamieszkany jest przez klasę średnią, a także klasę wyższą i został uznany za udany budynek. Współautor tego bloku mieszkalnego wybitny architekt francuski pochodzenia polskiego André Wogenscky stwierdził, że „Każde mieszkanie jest dwupoziomowe i przez to staje się podobne do willi. Na każdym poziomie mieszkanie jest jakby przedłużone na zewnątrz dzięki loggiom. Takie mieszkanie to jest dom jednorodzinny wiszący nad ziemią[2].” Idea funkcjonalnego, estetycznego i ekonomicznego bloku mieszkalnego spełniającego wysokie wymagania każdego człowieka została spełniona przez Le Corbusiera co stoi w oczywistej sprzeczności do prefabrykowanych bloków mieszkalnych w krajach komunistycznych gdzie często mieszkanie dla rodzin wielodzietnych miało tylko jeden pokój i mierzyło 28 m2. Przeciętna wielkość mieszkania w budynku Le Corbusiera to około 100 m2.[3]

Budynek został wzniesiony z surowego betonu zbrojonego oszalowanego drewnianymi deskami po których zostały widoczne ślady, ponieważ w czasach niedoboru materiałów po II wojnie światowej planowany stalowy szalunek okazał się zbyt drogi. Architekt udekorował betonową fasadę w niektórych miejscach odciskami morskich muszli.

Blok mieszkalny w Marsylii został objęty ochroną jako zabytek historii Francji już 26 października 1964 roku[4].

Inne realizacje i inspiracje[edytuj | edytuj kod]

Projekt ten został powtórzony w czterech innych budynkach o takiej samej nazwie i bardzo podobnej konstrukcji. Jednostki mieszkaniowe zostały wybudowane także w Nantes (Rezé, (1955), Berlinie-Westend (1957), Briey (1963) oraz Firminy (1965).

Budynek zainspirował projekty wielu kompleksów mieszkaniowych w Anglii, w tym na przykład Alton West w Roehampton w Londynie czy Park Hill w Sheffield. Budynki te spotkały się z szeroką krytyką. Inne, bardziej udane inspiracje jednostką mieszkaniową to między innymi londyński kompleks Barbican (1965–1976), kompleks Samuda (1965) czy Trellick Tower (1972).

Materiał zastosowany w Cité Radieuse czyli surowy beton (béton brut) wywarł wpływ na kierunek architektoniczny o nazwie brutalizm.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. accueil | unité d’habitation du Corbusier, marseille-citeradieuse.org [dostęp 2018-11-17] (fr.).
  2. accueil | unité d’habitation du Corbusier, marseille-citeradieuse.org [dostęp 2018-11-17] (fr.).
  3. vente T4 100 m2 dans la Cité le Corbusier, capairescoop.com [dostęp 2018-11-27] (fr.).
  4. Jean Jenger Le Corbusier - Choix de lettres 2002

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]