Wacław Aleksander Lachman

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Wacław Aleksander Lachman
Data i miejsce urodzenia 19 grudnia 1880
Płock
Pochodzenie polskie
Data i miejsce śmierci 16 października 1963
Warszawa
Gatunki muzyka poważna
Zawód kompozytor, dyrygent, pedagog
Odznaczenia
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi Złoty Krzyż Zasługi
Grób Wacława Lachmana na warszawskich Powązkach
Tablica upamiętniająca kompozytora Wacława Aleksandra Lachmana na budynku przy ul. Marszałkowskiej 140 w Warszawie, gdzie mieszkał, tworzył i zmarł

Wacław Aleksander Lachman (ur. 19 grudnia 1880 w Płocku, zm. 16 października 1963 w Warszawie) – jedna z najbardziej zasłużonych postaci związanych z muzyką chóralną w Polsce, kompozytor, dyrygent, pedagog, autor podręczników i śpiewników, animator życia muzycznego, także bardzo aktywny społecznik i patriota.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Pochodził z rodziny o wieloletnich tradycjach muzycznych. Działalność muzyczną zaczął wcześnie, już w czasie nauki w Gimnazjum Gubernialnym w Płocku, gdzie dyrygował założonym przez siebie chórem szkolnym, znanym później jako Płocka Drużyna Śpiewacza, dla którego już wtedy komponował.

W Warszawie studiował w Konserwatorium Warszawskim w klasie Zygmunta Noskowskiego. W czasie studiów założył kolejny chór – składający się ze studentów uczelni. Utworzył również w tym czasie Polski Związek Młodzieży Muzycznej, któremu prezesował. Równolegle śpiewał w chórze Filharmonii. W 1909 r. ukończył studia dyplomem z kompozycji.

W 1906 r. w Warszawie założył Chór Lachmana, który zyskał później sławę jako Harfa (kierował nim do 1963 r.). M.in. z chórem tym wystąpił ok. 300 razy w czasie okupacji hitlerowskiej, głównie w kościołach, z repertuarem patriotycznym. Brał udział w powstaniu warszawskim.

Dyrygował również licznymi innymi chórami warszawskimi, w tym chórem Filharmonii Warszawskiej oraz chórem Opery Warszawskiej. Ze swoimi chórami wyjeżdżał na tournée do Francji, Belgii i Moskwy, zdobywając wszędzie aplauz publiczności. Wykładał też w stołecznych liceach.

Od 1932 r. zajmował stanowisko naczelnego dyrygenta Zjednoczenia Związków Śpiewaczych i Instrumentalnych RP.

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Jego dorobek kompozytorski to ponad 300 utworów, głównie na chór męski. Komponował pieśni, kantaty, msze oraz liczne opracowania muzyki ludowej.

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Honorowy obywatel miasta Płocka (tytuł nadano w 1934 r. podczas uroczystego pobytu w tym mieście Lachmana wraz z jego Harfą).

Dwukrotnie został odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi (1930[1] i 1951[2]), a ponadto Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (1955)[3].

Upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

W trzecią rocznicę śmierci na ścianie zabytkowego domu przy pl. Obrońców 1 w Płocku, zwanego obecnie „domem Lachmana”, w którym się urodził i mieszkał przez pierwsze 12 lat życia, umieszczono tablicę pamiątkową.

Kompozytor jest także patronem jednej z głównych ulic na płockim osiedlu Międzytorze oraz ulicy na warszawskim Ursynowie[4].

Pamiątkowa tablica ku jego czci znajduje się m.in. w Warszawie, na budynku przy ul. Marszałkowskiej 140.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. 30 stycznia 1930 „za zasługi na polu działalności artystycznej i propagandowej” M.P. z 1930 r. Nr 31, poz. 52
  2. 8 maja 1951 „w związku z jubileuszem 50-lecia pracy kompozytorskiej” M.P. z 1951 r. Nr 57, poz. 755
  3. 11 lipca 1955 „za zasługi w dziedzinie kultury i sztuki” M.P. z 1955 r. Nr 91, poz. 1144
  4. Uchwała nr 34 Rady Narodowej m. st. Warszawy z dnia 24 listopada 1975 r. w sprawie nadania nazw ulicom, "Dziennik Urzędowy Rady Narodowej m.st. Warszawy, Warszawa, dnia 30 grudnia 1975 r., nr 16, poz. 115, s. 2.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]