Welehrad

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Welehrad
Velehrad
gmina
Ilustracja
Klasztorna bazylika Wniebowzięcia NMP i świętych Cyryla i Metodego
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Czechy
Kraj CZE Kraj Zliński COA.svg zliński
Powiat Uherské Hradiště
Kraina Morawy
Starosta Stanislav Gregůrek
Powierzchnia 22,25 km²
Populacja (2012)
• liczba ludności

1301[1]
Kod pocztowy 687 06
Szczegółowy podział administracyjny
Liczba obrębów ewidencyjnych 1
Liczba części gminy 1
Liczba gmin katastralnych 1
Położenie na mapie Czech
Mapa lokalizacyjna Czech
Welehrad
Welehrad
Ziemia49°07′N 17°24′E/49,110000 17,391667
Strona internetowa
Portal Portal Czechy

Welehrad (czes. Velehrad) – gmina w południowo-wschodnich Czechach, w kraju zlińskim, 6 km na północny zachód od Uherskiego Hradišta i 23 km na południowy zachód od Zlina. Welehrad położony jest w dolinie Morawy, u podnóża wzgórz Chrziby. Według danych z dnia 1 stycznia 2012 liczyła 1301 mieszkańców[1].

Na podstawie podobieństwa nazw bywał dawniej błędnie kojarzony z Weligradem – stolicą słowiańskiego państwa wielkomorawskiego, którego ówczesny władca, Rościsław, sprowadził misjonarzy Cyryla i Metodego. Obecnie przeważa pogląd, że stolica Wielkich Moraw znajdowała się na terenie dzisiejszego Starego Města lub grodziska Mikulčice[2][3][4].

Papież Jan Paweł II odwiedził Welehrad podczas pielgrzymki do Czechosłowacji w dniach 21-22 kwietnia 1990.

W Welehradzie urodził się w 1850 Franciszek Rychnowski - polski inżynier i wynalazca.

Bazylika w Welehradzie:
Św. Cyryl i św. Metody
(obraz Jana Matejki)

Św. Metody[edytuj]

Starszy brat św. Cyryla. Po jego śmierci w Rzymie, 14 lutego 869 i otrzymaniu święceń biskupich od papieża Hadriana II, św. Metody wyjechał do Panonii (dzisiejsze Węgry) i na Morawy objąć arcybiskupstwo. Wynikł poważny konflikt z arcybiskupem Salzburga, który uważał Panonię i Morawy za ziemie mu przynależne. Arcybiskup Salzburga dopuszczał się szykan, atakował, a nawet uwięził św. Metodego na dwa i pół roku. Święty wiele cierpiał, ale zawsze miał poparcie papieży. Wytrwale kontynuował dzieło młodszego brata, św. Cyryla: przełożył na starocerkiewnosłowiański żywoty Ojców Kościoła oraz założył szkołę tłumaczy, która w 883 przetłumaczyła całą Biblię z wyjątkiem Ksiąg Machabejskich. Właśnie dlatego, św. Metody jest uznawany za ojca literatury słowiańskiej. Według tradycji zmarł w Welehradzie, 6 kwietnia 885.

 Osobny artykuł: Cyryl i Metody.

Klasztor cystersów[edytuj]

Cystersi przybyli tu w 1204, sprowadzeni z macierzystego klasztoru Plasy przez króla Przemysła Ottokara I i biskupa ołomunieckiego Roberta. W 1261 założono filię tutejszego klasztoru w Vizovicach.

W prawej nawie bazyliki Wniebowzięcia NMP, niewielkich rozmiarów obraz, przedstawiający świętych Cyryla i Metodego, namalowany przez Jana Matejkę, podpisany jako Dar Narodu Polskiego dla Bazyliki Welehradzkiej. Matejko, po ojcu, był z pochodzenia Czechem.

W pozostałej części klasztoru Gimnazjum Stojanovo (otwarte w 2001). Przed zachodnią bramą klasztorną słup maryjny, sprzed 1681.

Inne[edytuj]

Okolice[edytuj]

  • Modrá - 1 km na wschód - skansen archeologiczny z rekonstrukcją grodu, z czasów świetności państwa wielkomorawskiego, IX-X w., otwarty w 2004.
  • Buchlovice - 5 km na zachód-południowy zachód - zabytkowe miasteczko, pierwsza wzmianka z 1207, obecnie blisko 2 500 mieszkańców. W miasteczku kościół św. Marcina, barokowy z lat 1640-43, wybudowany na miejscu wcześniejszego, gotyckiego oraz barokowy zespół pałacowo-parkowy z XVIII w. (park francuski o powierzchni 19 ha)
  • Buchlov - 7 km na zachód - na jednym z najwyższych wzniesień pasma Chrzibów (510 m n.p.m.) zamek królewski, z 1. połowy XIII w., przebudowany w latach 1540-58.

Galeria[edytuj]

Przypisy

  1. a b Počty obyvatel v obcích k 1. 1. 2012 (cz.). www.mvcr.cz. [dostęp 2012-02-16].
  2. Josef Poulík, Mikulčice: Velkomoravské mocenské ústředí, Praha: Olympia, 1974.
  3. Luděk Galuška, Velká Morava mezi východem a západem = Großmähren zwischen West und Ost: sborník příspěvků z mezinárodní vědecké konference: Uherské Hradiště, Staré Město 28.9.-1.10.1999, Pavel Kouřil, Zdeněk Měřínský, Archeologický ústav Akademie věd České republiky, Brno 2001, ISBN 80-86023-28-1.
  4. Luděk Galuška, Uherské Hradiště - Sady: křesťanské centrum Říše velkomoravské, Moravské zemské muzeum, Litera, 1996, ISBN 80-7028-080-8.

Bibliografia[edytuj]

  1. Lexikon fūr Theologie und Kirche, Tom 9., Herder, Freiburg-Basel-Rom-Wien 2000, ​ISBN 3-451-22009-1​.
  2. Vera Schauber, Hanns Michael Schindler, Święci na każdy dzień. Patroni naszych imion, Świat Książki, Warszawa 2000, ​ISBN 83-7227-616-1​.
  3. Wielka Encyklopedia Jana Pawła II, Tom XIX (ss. 44-45), Wydawnictwo M, Kraków, ​ISBN 83-89571-29-3​.