Weronika Sebastianowicz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Weronika Sebastianowicz
Weronika Oleszkiewicz
Różyczka
pułkownik pułkownik
Data i miejsce urodzenia 1931
Pacewicze
(II Rzeczpospolita)
Przebieg służby
Lata służby 19391951
Siły zbrojne Armia Krajowa,
Wolność i Niezawisłość
Główne wojny i bitwy II wojna światowa,
powstanie antykomunistyczne w Polsce 1944–1953
Późniejsza praca Stowarzyszenie Żołnierzy Armii Krajowej na Białorusi – prezes
Odznaczenia
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Medal Pro Patria Odznaka „Za Zasługi dla Związku Kombatantów RP i Byłych Więźniów Politycznych” Krzyż Zesłańców Sybiru Medal Pro Memoria Krzyż Partyzancki Krzyż Armii Krajowej

Weronika Sebastianowicz, ps. „Różyczka” (ur. 1931 w Pacewiczach) – żołnierz Armii Krajowej oraz Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość, uczestniczka narodowego powstania antykomunistycznego z lat 1944–1953, Żołnierz Niezłomny, ofiara represji stalinowskich, sybiraczka, przewodnicząca Stowarzyszenia Żołnierzy AK na Białorusi, działaczka polska na Białorusi, dama Orderu Odrodzenia Polski, jako kombatantka awansowana do stopnia pułkownika Wojska Polskiego.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodziła się w 1931 roku we wsi Pacewicze (koło Mostów w ówczesnym powiecie wołkowyskim na obszarze województwa białostockiego II Rzeczypospolitej) jako córka Józefa Oleszkiewicza[1], inżyniera dróg i mostów[2]. W młodości pracowała w kołchozie imienia Mołotowa[1]. W czasie okupacji sowieckiej i niemieckiej była żołnierzem Armii Krajowej, została oficjalnie zaprzysiężona w wieku trzynastu lat. Wtedy też otrzymała pseudonim Różyczka[2]. W 1945 roku została zaprzysiężona jako członek WiN i kontynuowała walkę w Obwodzie AK Wołkowysk należącym do Inspektoratu Grodzieńskiego AK[3] do swojego aresztowania w dniu 7 kwietnia 1951 roku[1]. Ostatnie tygodnie przed zatrzymaniem ukrywała się[2]. Krótko po wojnie został aresztowany jej ojciec, a kilka tygodni po niej samej także jej matka – również członkowie podziemia[3].

Po uwięzieniu była torturowana[3]. Wyrokiem z 22 sierpnia 1952 roku została skazana na karę 25 lat pozbawienia wolności, pozbawienie praw publicznych na 5 lat i konfiskatę mienia, ale wyrokiem z 13 lipca 1955 roku karę skrócono do 10 lat pozbawienia wolności[1]. Ostatecznie wróciła z zesłania do Workuty w 1955 roku. Gdy przebywała w łagrze, poległ jej brat Antoni, który wciąż walczył w podziemiu WiN, a otoczony przez sowiecką obławę popełnił samobójstwo. Po powrocie z łagru Weronika pracowała fizycznie wraz z całą rodziną jako robotnicy niewykwalifikowani[3].

Podjęła próbę repatriacji do Polski, ale odmówiono jej prawa wyjazdu. Od początku lat 90. działa w organizacjach polskich, m.in. jest prezesem nieuznawanego przez białoruskie władze Stowarzyszenia Żołnierzy AK na Białorusi[3] działającego przy Związku Polaków na Białorusi[4].

Postanowieniem Prezydenta RP Bronisława Komorowskiego z dnia 12 czerwca 2012 roku została odznaczona Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski „za wybitne zasługi dla niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej, za działalność społeczną i kombatancką”[5]. Odznaczenie wręczył jej pełniący obowiązki kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Jan Stanisław Ciechanowski w dniu 23 stycznia 2013 roku w mateczniku Państwowego Zespołu Ludowego Pieśni i Tańca „Mazowsze” w podwarszawskim Karolinie, w trakcie uroczystego spotkania świąteczno-noworocznego weteranów walk o niepodległość oraz ofiar represji z całej Polski[6]. 12 listopada 2015 otrzymała Nagrodę Międzynarodową „Świadek Historii”, przyznaną przez Instytut Pamięci Narodowej w pierwszej edycji[7][8].

W czerwcu 2013 r. razem z prezesem Związku Polaków na Białorusi Mieczysławem Jaśkiewiczem została przez Sąd Rejonowy w Szczuczynie skazana na karę grzywny za zorganizowanie „nielegalnego zgromadzenia”. Sprawa dotyczyła uroczystości, która odbyła się 12 maja tego roku w Raczkowszczyźnie. Podczas niej ustawiono i poświęcono krzyż upamiętniający śmierć ostatniego dowódcy polskiego podziemia niepodległociowego na Białorusi podporucznika Anatola Radziwonika, który zginął w 1949 roku podczas sowieckiej obławy[9]. W czerwcu 2014 r. stanęła przed sądem w Grodnie sądzona za zbiórkę świątecznych paczek dla AK-owców[10]. Z dniem 1 marca 2016 r. została awansowana przez ministra obrony narodowej Antoniego Macierewicza do stopnia majora w stanie spoczynku[11], a 1 marca następnego roku do stopnia pułkownika[12].

Zamieszkała w mieście Skidel[13]. W 2012 powstał film dokumentalny pt. Pani Weronika i jej chłopcy autorstwa Artura Pilarczyka, opowiadający historię Weroniki Sebastianowicz[14].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d Andrzej Poczobut: Różyczka, wróg ludu (pol.). W: Gazeta Wyborcza [on-line]. Agora SA, 2013-06-14. [dostęp 2013-06-22].
  2. a b c Andrzej Pisalnik: Mogę cię pocieszyć – twój brat został zabity... (pol.). W: Rzeczpospolita [on-line]. 2012-12-22. [dostęp 2013-06-22].
  3. a b c d e Wojciech Mucha: Ciężkie życie bohaterów z AK (pol.). W: Gazeta Polska Codziennie [on-line]. Niezależna.pl, 2012-02-17. [dostęp 2013-06-22].
  4. Struktura ZPB (pol.). Związek Polaków na Białorusi. [dostęp 2013-07-22].
  5. M.P. z 2012 r. poz. 876
  6. „Mazowsze” dla Kombatantów, Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych [1]
  7. Wręczenie nagród „Świadek Historii” osobom i organizacjom spoza Polski – Warszawa, 12 listopada 2015. ipn.gov.pl, 2015-11-12. [dostęp 2017-06-06].
  8. Weronika Sebastianowicz i Józef Porzecki laureatami nagrody „Świadek Historii”. znadniemna.pl, 2015-11-13. [dostęp 2017-06-06].
  9. Białoruś: kary grzywny dla polskich działaczy za krzyż dla dowódcy AK (pol.). W: Gazeta Wyborcza [on-line]. Agora SA, 2013-06-19. [dostęp 2013-06-22].
  10. 83-letnia polska kombatantka staje przed sądem. Za przemyt jedzenia (pol.). www.tvp.info. [dostęp 2014-06-10].
  11. Weronika Sebastianowicz awansowana na majora! (pol.). znadniemna.pl. [dostęp 2016-03-04].
  12. Szef MON: Żołnierze Wyklęci całe życie poświęcili walce o niepodległość, „dzieje.pl”, 1 marca 2017 [dostęp 2017-03-01] (pol.).
  13. Weronika Sebastianowicz awansowana na majora!. znadniemna.pl, 2016-03-04. [dostęp 2017-03-02].
  14. Pani Weronika i jej chłopcy. filmpolski.pl. [dostęp 2017-03-02].