Wojska Powietrznodesantowe Federacji Rosyjskiej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Wojska Powietrznodesantowe Federacji Rosyjskiej
Воздушно-десантные войска Российской Федерации
Nikt, oprócz nas!
Ilustracja
Herb WDW RF
Historia
Państwo

 ZSRR
 Rosja (od 1991)

Patron

Św. Jerzy Zwycięzca

Tradycje
Święto

2 sierpnia

Dowódcy
Pierwszy

generał Gieorgij Szpak

Obecny

Andriej Sierdukow

Działania zbrojne
wojna w Osetii Południowej (1991–1992)
I wojna czeczeńska
II wojna czeczeńska
wojna w Osetii Południowej (2008)
Aneksja Krymu przez Rosję
Wojna w Donbasie
Inwazja Rosji na Ukrainę (2022)
Organizacja
Dyslokacja

Federacja Rosyjska

Rodzaj wojsk

wojska powietrznodesantowe

Podległość

Naczelny Dowódca Sił Zbrojnych FR

Wojska Powietrznodesantowe Rosji (ros. Воздушно-десантные войска, Wozduszno-diesantnyje wojska, ВДВ) – jeden z dwóch samodzielnych rodzajów wojsk Sił Zbrojnych Federacji Rosyjskiej (drugi to Wojska Rakietowe Przeznaczenia Strategicznego).

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

W chwili upadku ZSRR (1991) radzieckie WDW liczyły siedem dywizji (7, 76, 98, 103, 104 i 106 gwardii oraz 242 szkolna) oraz jedenaście samodzielnych brygad (11, 13, 21, 23, 36, 37, 38, 40, 56, i 83 powietrznodesantowe oraz 35 desantowo-szturmowa) rozlokowanych na terenie całego ZSRR. Było to blisko 77 000 żołnierzy – dwukrotnie więcej niż wszystkie pozostałe jednostki powietrznodesantowe na świecie razem wzięte[1]. Po rozpadzie ZSRR (1991) i porażce stworzenia wspólnych sił zbrojnych w ramach WNP (1993), siły WDW uległy poważnemu uszczupleniu. Część jednostek znalazła się w ramach nowo powstałych sił zbrojnych Ukrainy, Białorusi, Uzbekistanu i Kazachstanu.

Rosyjskie WDW zostały użyte w czasie wojny w Jugosławii w latach 1991–1999: w ramach międzynarodowych sił IFOR (w 1996) i SFOR (od 1996 do 2003) funkcjonowała 1 Pokojowa Rosyjska Samodzielna Brygada Powietrznodesantowa. Ich najsłynniejszą akcją był zajęcie w czerwcu 1999 roku przez 98 batalion gw. lotniska Slatina koło Prisztiny. Pomimo ambitnych założeń[2], okazała się to być jednak czysto symboliczna operacja, która w gruncie rzeczy zamanifestowała tylko sprzeciw i bezsilność Rosji po rozpoczęciu bombardowań Jugosławii przez NATO. W latach 1999–2002 rosyjscy spadochroniarze w sile brygady pełnili misję pokojową w ramach jednostek KFOR w Kosowie. Jednostki WDW od 1992 służyły w ramach 14 A w Mołdawii, pełniąc rolę sił stabilizacyjnych w Naddniestrzu. Podobną rolę odegrały w czasie wojny w Osetii Południowej w latach 1991–1992.

Rosyjscy spadochroniarze uczestniczyli również w obydwu wojnach w Czeczenii. Brali udział w I i II szturmie Groznego – w 1994 i 1999 roku. Ich późniejszy dowódca – gen. Władimir Szamanow, właśnie podczas drugiego konfliktu czeczeńskiego zyskał złą sławę przestępcy wojennego[3]. Najsłynniejszym epizodem walk rosyjskich spadochroniarzy w Czeczenii jest bój o wzgórze 776 stoczony przez 6 komp. 104 pułku 76 dyw. gw. w dniach 29 lutego – 3 marca 2000. Kompania broniąc wejścia do Wąwozu Arguńskiego przed bojownikami Basajewa i Chattaba (ich liczebność Rosjanie oceniają na 2500 ludzi) straciła w ciągu trzydniowych walk 84 ze 104 żołnierzy (80%).

Wojna w Osetii Południowej i Abchazji w 2008 roku. Kolor niebieski – kierunki działania wojsk rosyjskich w składzie których znajdowały się oddziały WDW

W nocy z 8 na 9 sierpnia 2008 roku, 76 dywizja desantowo-szturmowa gw. działająca w składzie 58 A. wylądowała w Cchinwali jako wsparcie rosyjskich sił pokojowych w Osetii Płd. Rosyjskie Ministerstwo Obrony poinformowało również o planach wysłania w rejon konfliktu 98 dywizji powietrznodesantowej gw. i 45 samodzielnego pułku rozpoznawczego gw. Wsparcie w postaci oddziałów 7 dywizji desantowo-szturmowej gw. (trzy bataliony i jeden pułk) otrzymała również pomiędzy 8 a 10 sierpnia Abchazja. Oddziały te zostały przerzucone do na teren republiki przy pomocy okrętów desantowych Floty Czarnomorskiej. 11 sierpnia spadochroniarze ci weszli z terytorium Abchzaji (nie byli częścią sił pokojowych) na teren Gruzji i bez walki zajęli bazę wojskową w Senaki. Od 13 sierpnia oddziały 76 dywizji rozpoczęły okupację gruzińskiego miasta Gori. 14 sierpnia gen. Wiaczesław Borisow, z-ca dowódcy WDW ds. szkolenia powietrznodesantowego, zapowiedział, że oddziały 76 dywizji rozpoczęły wycofywanie się z Gorii[4][5]

Wbrew oficjalnym rosyjskim deklaracjom, rosyjskie WDW – obok specnazu GRU i wojsk lądowych Południowego Okręgu Wojskowego – tworzą trzon wojsk rosyjskich zaangażowanych w trwającym od wiosny 2014 roku konflikcie w Donbasie. Według danych strony ukraińskiej, wśród szacowanych na 8,5–10 tys. żołnierzy regularnej armii rosyjskiej walczących po stronie separatystów, znajdują się lub znajdowali spadochroniarze z 76. Dywizji Desantowo-Szturmowej, 98. Dywizji Powietrznodesantowej, 7. Dywizji Desantowo-Szturmowej, 106. Dywizji Desantowo-Szturmowej i 45. Samodzielnej Brygady Specnazu Wojsk Powietrznodesantowych[6]. Rosyjscy spadochroniarze znajdowali się pośród żołnierzy separatystów schwytanych przez Ukraińców. Najczęściej byli oni zwracani Rosji na zasadzie wymiany jeńców[7]. Co najmniej od listopada 2015 roku rosyjscy spadochroniarze stacjonują na Krymie, zaanektowanym przez Rosję wiosną 2014[8]. We wrześniu 2015 roku śledczy OSINT ujawnili dowody na udział spadochroniarzy rosyjskich ze 104. pułku 76. dywizji spadochronowej w zajęciu platform „Czernomornaftgazu” w grudniu 2014[9]. W kwietniu 2015 roku rzecznik rosyjskich WDW poinformował o rozpoczęciu przez żołnierzy 76. dywizji desantowo-szturmowej gw. i 98. dywizji powietrznodesantowej gw. ćwiczeń w rejonie Murmańska, mających na celu przygotowanie ich żołnierzy do działań za kołem podbiegunowym. Przez komentatorów zostało to odebrane jako kolejny sygnał świadczący o trwającym od 2012 roku dążeniu Rosji do zwiększania swojej militarnej obecności za północnym kręgiem polarnym[10]. Wiosną 2017 rosyjskie media, powołując się na zagraniczne źródła (Al Masdar News, DEBKAfile) doniosły o udziale rosyjskich spadochroniarzy w konflikcie syryjskim[11][12]. W Syrii mieli by również walczyć w charakterze najemników byli żołnierze radzieckich wojsk powietrznodesantowych[13].

Na początku XXI w. rosyjskie wojska powietrznodesantowe pozostają jedną z najbardziej doświadczonych formacji bojowych na świecie. Są również najliczniejsze spośród tego rodzaju wojsk – składają się na nie dwie dywizje powietrznodesantowe, dwie dywizje desantowo-szturmowe oraz pięć samodzielnych brygad i jeden samodzielny pułk. Według różnych szacunków jest to w sumie 36 000-45 000 ludzi[14][15].

Zwiadowcy 45 samodzielnej brygady specnazu WDW (2011)
45thOBrSpN 01.jpg
45thOBrSpN 06.jpg
45thOBrSpN 07.jpg
45thOBrSpN 30.jpg
45thOBrSpN 21.jpg
45thOBrSpN 09.jpg
PKP Pecheneg 45th Separate Guards Special Purpose Regiment 05.jpg
Żołnierze rosyjskich WDW i U.S. Army w Bośni w ramach sił IFOR w 1996 roku
Rosyjscy spadochroniarze w Czeczenii w 2000 roku
Pokaz sprawności rosyjskich spadochroniarzy
Rosyjski spadochroniarz z osprzętem i w umundurowaniu polowym (2011)

Struktura[edytuj | edytuj kod]

Banner of the Russian Airborne Troops.gifDowództwo Wojsk Powietrznodesantowych (Moskwa, ul. Matrosskaja tiszyna nr 10)

Symbole rosyjskich Wojsk Powietrznodesantowych[edytuj | edytuj kod]

Dowódcy[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Zaloga, s. 205–207.
  2. IG-88: Fiasko rosyjskiej operacji (pol.). [dostęp 2010-06-20].
  3. U.S. President Must Press Russia on Chechnya Abuses, Human Rights Watches, 14 czerwca 2001 [dostęp 2010-06-20] [zarchiwizowane z adresu 2008-11-01] (ang.).
  4. Anton Ławrow: Chronologia bojewych diejstwij mieżdu Rossijej i Gruziej w awgustie2008 goda (ros.). W: Komsomolskaja Prawda [on-line]. 2010-03-17. [dostęp 2011-07-01].
  5. Borisow, Wjaczesław (ros.). W: Lienta.ru [on-line]. [dostęp 2011-07-01].
  6. Grzegorz Kuczyński: Nowe rosyjskie jednostki w Donbasie. Sztab sięga za Ural i po Flotę Północną (pol.). W: tvn24.pl [on-line]. 2015-02-10. [dostęp 2017-02-18].
  7. PAP: Rosyjscy komandosi zatrzymani na Ukrainie są już w Rosji (pol.). W: wiadomosci.wp.pl [on-line]. 2014-08-31. [dostęp 2017-02-18].
  8. tas//gak: Rosjanie zrzucili spadochroniarzy przy granicy z Ukrainą (pol.). W: tvn24.pl [on-line]. 2016-04-04. [dostęp 2017-02-18].
  9. Platformy wiertnicze Czernomornaftogazu opanowali rosyjscy spadochroniarze ze 104 pułku (pol.). W: InformNapalm [on-line]. 2015-09-23. [dostęp 2019-08-18].
  10. mm\mtom: Rosyjscy spadochroniarze będą skakać na lodowe kry (pol.). W: tvn24 [on-line]. 2015-04-06. [dostęp 2019-08-18].
  11. W wojnie w Sirii uczastwujet brigada WDW Rossii – SMI (ros.). W: Russkij Jewriej [on-line]. 2017-05-26. [dostęp 2018-06-10].
  12. Sirija: Russkije WDW wstali naprotiw amierikanskich elitnych podrozdielienij (ros.). W: Russkoje Agientstwo Nowostiej [on-line]. 2017-05-23. [dostęp 2018-06-10].
  13. Andrzej Kublik: Reuters: coraz więcej Rosjan ginie w Syrii, ale Moskwa ukrywa straty (pol.). W: wyborcza.pl [on-line]. 2017-08-02. [dostęp 2018-06-10].
  14. Władimir Szamanow: WDW Rossii gotowy k rieszeniju bojewych zadacz (ros.). W: Weekend. Rianowosti [on-line]. 2010-08-02. [dostęp 2011-07-03].
  15. Istocznik: WDW połnostiu wojdut w sostaw wojsk bystrogo rieagirowania w blizajszyie gody (ros.). W: tass.ru [on-line]. 2015-06-04. [dostęp 2017-02-12].
  16. a b Kuznica komandnych kadrow WDW Riazanskoje wysszeie wozduszno-diesantnoje komandnoje ucziliszcze imienii gienierała armii W.F. Margiełowa (ros.). [dostęp 2010-06-20].
  17. Воздушно-десантные войска (ros.). W: интернет-портал Минобороны России [on-line]. Министерство обороны Российской Федерации (Минобороны России). [dostęp 2021-01-02]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-11-26)].