Zygmunt Kurnatowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy ziemianina i oficera. Zobacz też: Zygmunt Kurnatowski (ujednoznacznienie).

Zygmunt Aleksander Kurnatowski herbu Łodzia (ur. 1778 w Pożarowie, zm. 1858 w Warszawie) – polski wojskowy i polityk, generał dywizji armii Królestwa Polskiego, prezes Heroldii Królestwa Polskiego do połowy 1855 roku[1], prezes Komisji Umorzenia Długu Krajowego Królestwa Kongresowego w 1834 roku[2].

Ewangelik reformowany.

Uczestnik powstania wielkopolskiego 1806, po czym wszedł do 5 pułku ułanów armii Księstwa Warszawskiego. Uczestnik wszystkich jej kampanii. W 1810 doszedł do stopnia pułkownika swego macierzystego pułku. W 1812 roku przystąpił do Konfederacji Generalnej Królestwa Polskiego[3]. Generał z 1814 i dowódca Brygady Jazdy. Walczył do końca epopei napoleońskiej, potem powrócił do kraju i jako dowódca Brygady Gwardii Konnej wszedł do armii Królestwa Polskiego.

Od 1823 dowódca brygady w Korpusie Rezerwowym. Od 1828 adiutant cara Rosji Mikołaja I w stopniu generała dywizji. Bezwzględny wykonawca rozkazów każdej władzy nawet wbrew swoim przekonaniom. Był członkiem Sądu Wojennego Najwyższego, w zastępstwie Sądu Sejmowego, powołanego do sądzenia oskarżonych o przynależność do Wolnomularstwa Narodowego[4]. Jako członek sądu wojskowego optował za skazaniem Waleriana Łukasińskiego.

W noc wybuchu powstania listopadowego 1830 wystąpił przeciwko powstańcom i tylko z trudem uniknął losu innych generałów. Złożył przysięgę wierności narodowi polskiemu i podał się do dymisji.

Po klęsce powstania wszedł do służby carskiej, ale w 1832 został zdymisjonowany przez cara.

Członek Towarzystwa Rolniczego w Królestwie Polskim z Warszawy w 1858 roku[5].

Pochowany w miejscowości Orzeszkowo woj. wielkopolskie.

Był członkiem loży wolnomularskiej Bracia Zjednoczeni w drugim stopniu rytu ("czeladnik")[6]. Odznaczony Orderem Świętego Stanisława I klasy z nadania Aleksandra I Romanowa[7]. W 1830 roku został nagrodzony Znakiem Honorowym za 20 lat służby[8].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

H. P Kosk Generalicja polska t. 1 wyd.: Oficyna Wydawnicza "Ajaks' Pruszków 1998

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Tomasz Demidowicz, Reforma szlachectwa w Królestwie Polskim w latach 1836-1861, w: Czasopismo Prawno-Historyczne, Tom LXII — 2010 — Zeszyt 2, s. 160.
  2. Nowy kalendarzyk polityczny na rok 1834, Warszawa, s. 380.
  3. Dziennik Konfederacyi Jeneralnej Królestwa Polskiego. 1812, nr 18, s. 175.
  4. Ludwik Hass, Sekta farmazonii warszawskiej, Warszawa 1980, s. 495.
  5. Roczniki Gospodarstwa Krajowego. R. 16, 1858, T. 32, nr 2, Warszawa 1858, s. 332.
  6. Marek Tarczyński, Generalicja powstania listopadowego, 1980, s. 62.
  7. Zbigniew Dunin-Wilczyński, Order Św. Stanisława, Warszawa 2006 s. 219.
  8. Przepisy o znaku honorowym niemniej Lista imienna generałów, oficerów wyższych i niższych oraz urzędnikow wojskowych, tak w służbie będących, jako też dymisjonowanych, znakiem honorowym ozdobionych w roku 1830, [b.n.s]