Przejdź do zawartości

Eksarchia: Różnice pomiędzy wersjami

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
[wersja przejrzana][wersja przejrzana]
Usunięta treść Dodana treść
Mafo (dyskusja | edycje)
źródło
Linia 60: Linia 60:


== Historia ==
== Historia ==
Dzielnica Exarchia została utworzona w latach 1870–1880 na obrzeżach miasta i odegrała znaczącą rolę w życiu społecznym i politycznym Grecji. W listopadzie 1973 miał tutaj miejsce krwawo stłumiony [[strajk studentów Politechniki Ateńskiej]]. Natomiast w grudniu 2008 zabójstwo 15-letniego Alexandrosa Grigoropoulosa przez policjanta w Exarchii spowodowało zamieszki na terenie całego kraju.
Dzielnica Exarchia została utworzona w latach 1870–1880 na obrzeżach miasta i odegrała znaczącą rolę w życiu społecznym i politycznym Grecji<ref>{{Cytuj |autor = Monia Cappuccini |tytuł = Austerity & Democracy in Athens: Crisis and Community in Exarchia |data = 2017-10-25 |data dostępu = 2019-09-05 |isbn = 9783319641287 |wydawca = Springer |s = 15 |url = https://books.google.pl/books?id=7nQ7DwAAQBAJ&pg=PA15&lpg=PA15&dq=The+district+of+Exarcheia+was+created+between+1870+and+1880&source=bl&ots=XTzVBYsi83&sig=ACfU3U0cD038aZ_mGtGp3GwJ3NT3xnraSA&hl=pl&sa=X&ved=2ahUKEwiDy7D9_rjkAhXk-yoKHXYOBGYQ6AEwCXoECAoQAQ#v=onepage&q=The%20district%20of%20Exarcheia%20was%20created%20between%201870%20and%201880&f=false |archiwum = http://web.archive.org/web/20190905055651/https://books.google.pl/books?id=7nQ7DwAAQBAJ&pg=PA15&lpg=PA15&dq=The+district+of+Exarcheia+was+created+between+1870+and+1880&source=bl&ots=XTzVBYsi83&sig=ACfU3U0cD038aZ_mGtGp3GwJ3NT3xnraSA&hl=pl&sa=X&ved=2ahUKEwiDy7D9_rjkAhXk-yoKHXYOBGYQ6AEwCXoECAoQAQ |język = en}}</ref>. W listopadzie 1973 miał tutaj miejsce krwawo stłumiony [[strajk studentów Politechniki Ateńskiej]]. Natomiast w grudniu 2008 zabójstwo 15-letniego Alexandrosa Grigoropoulosa przez policjanta w Exarchii spowodowało zamieszki na terenie całego kraju.


=== Strajk na Politechnice Ateńskiej ===
=== Strajk na Politechnice Ateńskiej ===

Wersja z 07:57, 5 wrz 2019

Exarchia
Εξάρχεια
Dzielnica Aten
Ilustracja
Plac Exarchion w 2007
Państwo

 Grecja

Miasto

Ateny

Kod pocztowy

106 80, 106 81, 106 82, 106 83

Położenie na mapie Aten
Mapa konturowa Aten, w centrum znajduje się punkt z opisem „Exarchia”
Położenie na mapie Grecji
Mapa konturowa Grecji, w centrum znajduje się punkt z opisem „Exarchia”
Ziemia37°59′10″N 23°44′05″E/37,986111 23,734722
Strona internetowa

Exarchia (gr. Εξάρχεια) – dzielnica[1] Aten właściwych. Graniczy na wschodzie z dzielnicą Kolonaki i jest otoczona ulicami Patision, Panepistimiu, Solonos oraz Alexandras. Exarchia znana jest jako historyczne centrum ateńskiego intelektualizmu oraz radykalnego aktywizmu politycznego[2].

Charakterystyka

W obrębie dzielnicy znajdują się m.in. Narodowe Muzeum Archeologiczne, Politechnika Narodowa oraz Wzgórze Strefi. Centralnym punktem dzielnicy jest plac Exarchion, przy którym mieści się wiele kawiarni oraz barów, jak również jedno z najstarszych letnich kin w Atenach - „Vox”[3]. Działa ono przy skłocie K-Vox, w ramach którego, poza kinem, prowadzona jest również kawiarnio-księgarnia o tej samej nazwie, a także biblioteka oraz klinika ADYE, oferującą darmową opiekę medyczną[4][5].

Charakterystycznym elementem placu Exarchion jest również mieszczący się przy nim budynek apartamentowy Antonopoulos, nazywany „Niebieskim budynkiem” (ze względu na jego pierwotny kolor), który jest typowym przykładem nowoczesnej architektury ateńskiej popularnej w okresie międzywojennym[3]. Przy odchodzącej od placu ul. Stournari, zwanej Grecką Doliną Krzemową, działa duża ilość sklepów komputerowych.

Na terenie dzielnicy mieszka wielu intelektualistów i artystów. Znajdują się tutaj również siedziby grup socjalistycznych, anarchistycznych i antyfaszystowskich, które prowadzą wiele skłotów, centrów socjalnych czy kooperatyw[6][7][8][9]. Exarcheia to także miejsce, w którym regularnie mają miejsce inicjatywy artystyczne, takie jak wystawy sztuki, przedstawienia teatralne i koncerty. Ze względu na swój polityczny i intelektualny charakter, funkcjonuje tutaj dużo księgarni, sklepów z żywnością ekologiczną czy fair trade[2][10].

Posterunki policji, urzędy oraz inne symbole państwa i systemu kapitalistycznego, m.in. takie jak banki, są częstym celem ataków grup skrajnie lewicowych oraz anarchistycznych[11][12]. Swoją siedzibę ma tutaj również partia PASOK, która w 2009 poparła m.in. programy oszczędnościowe podyktowane przez Unię Europejską. Była ona niejednokrotnie atakowana przez przedstawicieli grupy lewicowych[13][14].

W dzielnicy można znaleźć wiele form street artu, a także graffiti o wydźwięku antykapitalistycznym, antyfaszystowskim, anarchistycznym czy socjalistycznym[15].

Historia

Dzielnica Exarchia została utworzona w latach 1870–1880 na obrzeżach miasta i odegrała znaczącą rolę w życiu społecznym i politycznym Grecji[16]. W listopadzie 1973 miał tutaj miejsce krwawo stłumiony strajk studentów Politechniki Ateńskiej. Natomiast w grudniu 2008 zabójstwo 15-letniego Alexandrosa Grigoropoulosa przez policjanta w Exarchii spowodowało zamieszki na terenie całego kraju.

Strajk na Politechnice Ateńskiej

17 listopada 1973 greckie wojsko dokonało nalotu na okupujących Politechnikę Ateńską studentów, zabijając w efekcie 40 cywilów. Wydarzenia te wywołały oburzenie społeczne i uchwalenie ustawy o autonomii uczelni, która określa kampusy uniwersyteckie jako niedostępne dla policji i personelu wojskowego[17]. Prawo to przyczyniło się do rozpowszechnienia protestów w Exarchii, ponieważ politechnika funkcjonowała jako miejsce powstańczej koordynacji i miejsce, gdzie policja nie miała wstępu[18].

Zamieszki w 2008

6 grudnia 2008 funkcjonariusz greckiej policji zastrzelił 15-letniego Alexisa Grigoropoulosa w obrębie bloków Politechniki w Atenach, co doprowadziło do największych protestów w Grecji od zakończenia dyktatury w 1974. Protesty rozpoczęły się w Exarchii oraz jej okolicach, a następnie rozprzestrzeniły się na resztę Aten[17].

W następstwie zamieszek obecne w Exarchii kolektywy i ruchy lewicowe rozszerzyły swoje inicjatywy, eksperymentując z nowymi formami organizacji, zwłaszcza w celu zapewnienia przestrzeni publicznych zorganizowanych wokół etosu antyhierarchicznego i antykomercyjnego. Przykładem takich działań jest zorganizowanie parku miejskiego na terenie opuszczonego parkingu samochodowego. Działający pod nazwą Park Navarinou jest pielęgnowany przez lokalnych mieszkańców, a na jego terenie regularnie odbywają się różne wydarzenia, m.in. pokazy filmów czy targi[19][2].

Innymi przykładami działań w dzielnicy, jest np. kolektyw Sporos, który stara się rozwijać model gospodarski solidarnościowej poprzez handel i sprzedaż towarów wyprodukowanych przez Zapatystów, natomiast kolektyw Skoros promuje ponowne wykorzystanie, recykling i wymianę usług. Inne powstałe po zamieszkach inicjatywy obejmowały również spółdzielnie produkcyjne lub konsumenckie oraz kuchnie zbiorowe[2].

Konflikt z lokalną mafią

Brak obecności policji w dzielnicy z czasem spowodował rozwinięcie się w niej zorganizowanego handlu narkotykami. Taka sytuacja spotkała się z wyraźnym sprzeciwem grup anarchistycznych, które zaczęły walczyć z obecnymi na ulicach dilerami. 27 lutego 2016, trzech anarchistów z lokalnej kawiarnio-księgarni Vox wdało się z dilerami w sprzeczkę, próbując przegonić ich z placu Exarchion. Dilerzy w odpowiedzi zaatakowali anarchistów przy użyciu noży, przez co jeden z nich trafił do szpitala w ciężkim stanie[20]. W wyniku tego doszło do zaostrzenia antymafijnych nastrojów w dzielnicy. Uliczkami dzielnicy przeszedł marsz przeciwko mafii i policji (którą oskarżano o sprzyjanie dilerom i ułatwianie im wstępu do dzielnicy, aby szkodzić w ten sposób lokalnemu ruchowi)[21]. Kulminacją konfliktu było zabójstwo lokalnego bosa mafii o pseudonimie "Habibi", do czego doszło 7 czerwca 2016 na styku ulic Dervenion i Temistokleus. Wówczas dwóch zamaskowanych anarchistów poruszających się na motorze oddało strzały do swojej ofiary[22][23].

Kryzys migracyjny

Exarchię zamieszkuje duża społeczność imigrantów i uchodźców. Przeludnienia i nadużycia w greckich obozach dla uchodźców spowodowały rozpowszechnienie się wśród imigrantów skłotingu w Atenach i na terenie całej Grecji. W samej stolicy funkcjonuje kilkanaście skłotów, z których większość znajduje się w Exarchii. Służą uchodźcom, imigrantom lub anarchistom jako mieszkania, miejsca udzielania opieki zdrowotnej lub centra socjalne. Skłoty zapewniają przestrzeń dla bardzo różnorodnych społeczności i koalicji. Na przykład, skłot City Plaza jest prowadzony przez Afgańczyków, Irakijczyków, Irańczyków, Syryjczyków, Kurdów, Palestyńczyków i Pakistańczyków. Wiele z tych miejsc ma na celu odtworzenie domu dla imigrantów i uchodźców[24].

Neofaszystowskie, nacjonalistyczne i inne skrajnie prawicowe organizacje były powiązane z licznymi atakami i podpaleniami skłotów dla imigrantów i uchodźców. Ponadto rząd Syrizy dokonał wielu eksmisji skłotów w Atenach[25][26].

Zobacz też

Przypisy

  1. W Atenach dzielnice administracyjne mają tylko numery, Exarchia jest dzielnicą tradycyjną.
  2. a b c d Andreas Chatzidakis, [http://archive.fo/hiZSt Commodity fights in Post-2008 Athens: Zapatistas coffee, Kropotkinian drinks and Fascist rice], „Ephemera. Theory & politics in organizations”, 13, 2013, ISSN 1473-2866 [zarchiwizowane z adresu] (ang.).
  3. a b in Athens [online], Athens Tourism & Economic Development Agency, 30 września 2007 [dostęp 2019-08-22] [zarchiwizowane z adresu 2007-09-30].
  4. Niko Georgiades i inni, Greece: ADYE, Exarcheia’s Free Self-Organized Healthcare Clinic [online], UNICORN RIOT, 3 lipca 2017 [dostęp 2019-08-22] [zarchiwizowane z adresu] (ang.).
  5. Hetero-utopias. Squatting and spatial materialities of resistance in Athens at times of crisis, [w:] Giorgos Poulimenakos, Dimitris Dalakoglou, Critical times in Greece, Routledge, 2018, s. 173-187, ISBN 978-1-138-23777-3 (ang.).
  6. Julius Gavroche, In solidarity with the okupied social centres/squats of Athens [online], Autonomies, 23 kwietnia 2019 [dostęp 2019-08-24] [zarchiwizowane z adresu] (ang.).
  7. Anarchist squats spread in Exarchia [online], ekathimerini.com [dostęp 2019-08-24] [zarchiwizowane z adresu] (ang.).
  8. Free Space: “We are walking into Exarchia.” [online], Academia [dostęp 2019-08-24] [zarchiwizowane z adresu] (ang.).
  9. Greece: Azadi a new Squat in Athens, Exarchia. [online] [dostęp 2019-08-24] [zarchiwizowane z adresu] (ang.).
  10. Exarchia, Athens [online], Athens Guide [dostęp 2019-08-22] [zarchiwizowane z adresu].
  11. Greek anarchist youths throw petrol bombs at cars outside central Athens police station [online], PravdaReport, 26 kwietnia 2007 [dostęp 2019-08-24] [zarchiwizowane z adresu] (ang.).
  12. Greek police shooting sparks riot [online], BBC News, 7 grudnia 2008 [dostęp 2019-08-24] [zarchiwizowane z adresu] (ang.).
  13. Renee Maltezou, John Stonestreet, Gun from Greek PASOK shooting used in past guerrilla attacks -police, „Reuters”, 7 listopada 2017 [dostęp 2019-08-24] [zarchiwizowane z adresu] (ang.).
  14. Anarchists firebomb PASOK offices in central Athens [online], ekathimerini.com [dostęp 2019-08-24] [zarchiwizowane z adresu] (ang.).
  15. Damir Pilic, Red Revival: The Fall and Rise of Karl Marx [online], Balkan Insight, 23 listopada 2015 [dostęp 2019-08-24] [zarchiwizowane z adresu] (ang.).
  16. Monia Cappuccini, Austerity & Democracy in Athens: Crisis and Community in Exarchia, Springer, 25 października 2017, s. 15, ISBN 978-3-319-64128-7 [dostęp 2019-09-05] [zarchiwizowane z adresu 2019-09-05] (ang.).
  17. a b Antonis Vradis, Greece's winter of discontent, „City”, 13, 3 marca 2009, s. 146-149, ISSN 1470-3629 [zarchiwizowane z adresu] (ang.).
  18. Rosa Vasilaki, We are an image from the future’: Reading back the Athens 2008 riots, „Acta Scientiarum. Education”, Editora da Universidade Estadual de Maringá, s. 153-161, ISSN 2178-5201 (ang.).
  19. Parko Navarinou: A brief history [online] [dostęp 2019-08-24] [zarchiwizowane z adresu] (ang.).
  20. Grecja: Brutalna napaść na anarchistów w Atenach [online], Grecja w Ogniu [dostęp 2019-08-24] [zarchiwizowane z adresu] (pol.).
  21. Ateny: Przeciwko mafii. Anarchiści przeszli z bronią palną przez Exarchię (wideo PL) [online], Grecja w Ogniu [dostęp 2019-08-24] [zarchiwizowane z adresu] (pol.).
  22. Ateny: Zastrzelono dilera, zamieszanego w ataki na anarchistów (wideo) [online], Grecja w Ogniu [dostęp 2019-08-24] [zarchiwizowane z adresu] (pol.).
  23. Ateny,Exarchia: Anarchiści wzięli odpowiedzialność za egzekucję dilera narkotyków [online], Grecja w Ogniu [dostęp 2019-08-24] [zarchiwizowane z adresu] (pol.).
  24. Alexandra Koptyaeva, Collective homemaking in transit [online], Forced Migration Review [dostęp 2019-08-24] [zarchiwizowane z adresu] (ang.).
  25. Patrick Strickland, Greek police arrest 12 amid raids on anarchist squats [online], Al Jazeera [dostęp 2019-08-24] [zarchiwizowane z adresu] (ang.).
  26. Patrick Strickland, Greek anarchists organise for refugees as 'state fails' [online], Al Jazeera [dostęp 2019-08-24] [zarchiwizowane z adresu] (ang.).