Oncorhynchus
| Oncorhynchus | |
 Pstrąg tęczowy Oncorhynchus mykiss |
|
| Systematyka | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | zwierzęta |
| Typ | strunowce |
| Podtyp | kręgowce |
| Gromada | promieniopłetwe |
| Rząd | łososiokształtne |
| Rodzina | łososiowate |
| Rodzaj | Oncorhynchus |
| Nazwa systematyczna | |
| Oncorhynchus[1] | |
| Suckley, 1861 | |
 Systematyka w Wikispecies |
|
 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons |
|
Oncorhynchus – rodzaj ryb z rodziny łososiowatych obejmujący kilkanaście gatunków i wiele ras. W języku polskim określane są nazwą łososie pacyficzne.
Spis treści |
[edytuj] Występowanie
Zamieszkują zlewisko północnych obszarów Oceanu Spokojnego i Oceanu Arktycznego.
[edytuj] Biologia
Większą część życia spędzają w oceanie, a na tarło – odbywające się w okresie jesienno-zimowym – wracają do strumieni, w których przyszły na świat. W wyborze właściwej drogi posługują się węchem. Zapamiętują zapach wody, w której się urodziły, nawet jeśli spędziły w niej zaledwie kilka dni. W czasie tarła samica wykopuje dołek w żwirowatym dnie i składa do niego ikrę. Samiec równocześnie polewa tę ikrę nasieniem, po czym ją zasypuje. Po tarle osobniki dorosłe giną. Narybek wylęga się z jaj zwykle późną zimą; szybkość rozwoju zarodków zależy od temperatury i trwa od 60 do 200 dni. Młode odżywiają się w woreczku żółtkowym. Potem przeciskają się pomiędzy ziarnami żwiru do otwartej wody, gdzie już samodzielnie poszukują pokarmu, który stanowią drobne bezkręgowce (kiełże). Młode gorbusze (O. gorbuscha) spływają do morza prawie zaraz po wylęgnięciu się, podczas gdy kety (O. keta) pozostają w strumieniu jeszcze przez kilka tygodni, kiżucza (O. kisutch) przez rok, a nerki (O. nerka) nawet przez 5 lat.
Łososie pacyficzne, żyjące w morzach i oceanach mają srebrzyste boki. W okresie rozrodu zmieniają barwę (w zależności od gatunku), a samce cechują się w tym czasie charakterystycznie zagiętą ku górze żuchwą. Łososie pacyficzne płyną na tarło w górę rzeki wiosną lub jesienią, nie odżywiając się w tym czasie, chociaż chwytają żywą przynętę. Tarliska mogą się znajdować w pobliżu morza, ale np. keta i czawycza (O. tshawystcha) muszą przepłynąć prawie 3200 km rz. Jukon, aby dotrzeć do jej źródeł. Osobniki wędrujące na tarło muszą po drodze pokonać bystrzyny rzeczne i wodospady skacząc wysoko w powietrze. Również te żyjące w zamkniętych jeziorach, bez dostępu do morza, wpływają na tarło w górę dopływających strumieni.
[edytuj] Znaczenie gospodarcze
Łososie pacyficzne mają duże znaczenie gospodarcze. Są również chętnie łowione dla celów sportowych. Ich jaja noszą nazwę czerwonego kawioru (w odróżnieniu od czarnego kawior jesiotrów).
[edytuj] Gatunki
- Oncorhynchus aguabonita – złocianka
- Oncorhynchus apache – apaczka
- Oncorhynchus chrysogaster
- Oncorhynchus clarkii – łosoś Clarka
- Oncorhynchus gilae – pstrąg arizoński
- Oncorhynchus gorbuscha – gorbusza
- Oncorhynchus iwame
- Oncorhynchus keta – keta
- Oncorhynchus kisutch – kiżucz
- Oncorhynchus masou – sima
- Oncorhynchus mykiss – pstrąg tęczowy
- Oncorhynchus nerka – nerka
- Oncorhynchus rhodurus
- Oncorhynchus tshawytscha – czawycza
[edytuj] Zagrożenia
W 2009 roku siedem z wymienionych gatunków znajdowało się w Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych, w tym dwa w kategorii EN i dwa w kategorii CR[2].
Przypisy
- ↑ Oncorhynchus w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
- ↑ IUCN 2009. IUCN Red List of Threatened Species. Version 2009.1. (ang.). [dostęp 2009-09-14].
[edytuj] Bibliografia
- Mały słownik zoologiczny: ryby. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1976.
- Włodzimierz Załachowski: Ryby. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1997. ISBN 83-01-12286-2.
- Froese, R. & D. Pauly: Valid Species of the Genus Oncorhynchus (ang.). FishBase. World Wide Web electronic publication. www.fishbase.org, 2009. [dostęp 14 września 2009].
