Świbka morska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Świbka morska
Triglochin maritima Sturm4.jpg
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad jednoliścienne
Rząd żabieńcowce
Rodzina świbkowate
Rodzaj świbka
Gatunek świbka morska
Nazwa systematyczna
Triglochin maritimum L.
Synonimy

Triglochin maritima

"(systm)" Systematyka w Wikispecies
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons

Świbka morska (Triglochin maritimum) – gatunek byliny należący do rodziny świbkowatych (Juncaginaceae Rich.). Rozpowszechniona na półkuli północnej i południowej. W Europie na południe aż po Portugalię, północne i środkowe Włochy i Bułgarię. Nie występuje na wyspach atlantyckich. Spotykana raczej w regionach o klimacie umiarkowanym i zimniejszym. W Polsce rośnie głównie na wybrzeżu oraz w środkowej części nizin[2].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Roślina trwała, silna, dochodzi do 75 cm wysokości, o zapachu podobnym do chloru.
Łodyga
Prosto wzniesiona, mięsista łodyga miewa do 4 mm grubości. Pod ziemią roślina ma krótkie, grube i poziomo leżące lub skośnie podnoszące się kłącze, które nie tworzy rozłogów.
Liście
Wszystkie liście są odziomkowe, wąskoliniowate do półcylindrycznie rynienkowatych, trawiaste, mięsiste, do 4 mm grubości, u nasady rozszerzone.
Kwiaty
Małe zielonkawe kwiatyobupłciowe i zebrane w gęste, wielokwiatowe, szczytowe grona. Szypułki kwiatowe do 4 mm długości, krótsze od owocu. Działek kwiatu jest sześć – ustawionych w obu okółkach; ku górze działki stają się lekko czerwonawe. Pręcików sześć. Kwitnie od maja do sierpnia.
Owoc
Podłużne owocolistki w liczbie sześciu z sześcioma małymi znamionami są jednonasienne; rozpadają się na sześć owoców częściowych. Owocki wzniesione, podłużnie jajowate, do 6 mm długości, u nasady zaokrąglone, a na szczycie nieco ściśnięte.

Ekologia[edytuj | edytuj kod]

Bylina, geofit. Występuje na rozproszonych stanowiskach, ale gromadnie na słonych łąkach i na wybrzeżu. Pojedynczo w głębi kraju. Gatunek charakterystyczny zespołu Triglochino-Glaucetum maritimae[3]. Liczba chromosomów 2n = 12, 24, 28, 36, 48, 80, 120[4].

Zagrożenia[edytuj | edytuj kod]

Roślina umieszczona na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski (2006)[5] w grupie gatunków wymierających na izolowanych stanowiskach, poza głównym obszarem występowania (kategoria zagrożenia: [E]).

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

  • Sztuka kulinarna. – świbka morska jest jadalna. Młode liście zbiera się przed kwitnieniem, ich smak jest mdłosłony, ale po gotowaniu znika swoisty zapach. Jest jarzyną podobną w smaku do szpinaku. Również owoce mogą być wykorzystywane: Indianie Ameryki Północnej spożywają je prażone.
  • Z powodu zawartego w owocach węglanu sodu w południowej Europie używano tej rośliny do pozyskiwania sody.

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2009-06-18].
  2. Adam Zając, Maria Zając (red.): Atlas rozmieszczenia roślin naczyniowych w Polsce. Kraków: Pracownia Chorologii Komputerowej Instytutu Botaniki Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2001. ISBN 83-915161-1-3.
  3. Matuszkiewicz W. Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2001. ISBN 83-01-13520-4.
  4. Triglochin maritima na Flora of China [dostęp 2013-12-16].
  5. Red list of plants and fungi in Poland. Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Zbigniew Mirek, Kazimierz Zarzycki, Władysław Wojewoda, Zbigniew Szeląg (red.). Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera, Polska Akademia Nauk, 2006. ISBN 83-89648-38-5.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. J. Grau, R Julg, B Munker: Zioła i owoce leśne. Warszawa: 1996.