Świerk kłujący

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Świerk kłujący
Picea pungens2.jpg
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Rząd sosnowce
Rodzaj świerk
Gatunek świerk kłujący
Nazwa systematyczna
Picea pungens Engelm
Gard. Chron. n.s., 11: 334 1879.[2]
Mapa zasięgu
Picea pungens levila.png
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons

Świerk kłujący, świerk srebrny (Picea pungens Engelm.) – gatunek drzewa z rodziny sosnowatych (Pinaceae). Świerk kłujący pochodzi z Gór Skalistych w zachodniej części Ameryki Północnej[3].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Świerki kłujące w swoim naturalnym środowisku
Pokrój
Korona stożkowata, zazwyczaj bardzo gęsta. Starsze drzewa smukłe.
Pień
Formy typowe rosnące w swoim naturalnym środowisku osiągają wysokość ponad 30 m, odmiany uprawne (kultywary) są znacznie niższe[4]. Średnica pnia do 1,5 m. Kora cienka i popękana, szarobrązowa, u starszych drzew brunatnoszara.
Liście
Igły wyrastają na wyraźnych, sęczkowatych wzniesieniach. Są czterokanciaste, i posiadają wyraźną siną smugę w miejscu występowania szparek oddechowych. Są zaostrzone, sztywne, bardzo kłujące i ustawione prostopadle do gałązek, dookolnie, na wszystkie strony. Na młodych pędach są zazwyczaj srebrnosine[5]
Kwiaty
Gatunek jednopienny. Kwiaty żeńskie szyszeczkowate i zielonkawe, osadzone pionowo na końcach pędów. Kwiaty męskie długości do 3 cm, podłużne, o żółtawym zabarwieniu[6].
Szyszki
Zwisające, jasnobrązowe, długości 8-10 cm.Ich łuski są drobne, miękkie i mają szczyty wyraźnie ścięte i nierówno ząbkowane[5].
Gatunki podobne
Świerk kłujący mylony jest czasem ze świerkiem sitkajskim (Picea sitchensis) lub świerkiem Engelmanna (Picea engelmannii). Pierwszy pochodzi z tego samego areału, odróżnia się szczególnie cienkimi i twardymi igłami. Świerk Engelmanna również pochodzi z Gór Skalistych, ale ma bardziej miękkie igły i wężej zakończone łuski szyszek[6].

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Drzewo wiecznie zielone. W swoim naturalnym środowisku występuje na wysokości pomiędzy 1800 a 3300 m n.p.m. Tworzy lasy mieszane z sosną wydmową, topolą osiką i daglezją. Porasta także brzegi rzek i wilgotne, cieniste zbocza.

Kultywary[edytuj | edytuj kod]

W wyniku celowej selekcji powstało wiele odmian o zróżnicowanych cechach pokroju i zabarwienia igieł.

  • 'Argentea'
  • 'Białobok'
  • 'Blue Pearl'
  • 'Corbet'
  • 'Donna's Rainbow'
  • 'Early Cones'
  • 'Fat Albert'
  • 'Fat Mac'
  • 'Glauca'
  • 'Glauca Cecilia'
  • 'Glauca Globosa'
  • 'Glauca Pendula'
  • 'Green Globe'
  • 'Hermann Naue'
  • 'Hillside'
  • 'Hoopsii'
  • 'Hoto'
  • 'Hunnewelliana'
  • 'Iseli Fastigiata'
  • 'Iseli Foxtail'
  • 'Koster'
  • 'Koster Pendula'
  • 'Lucky Strike'
  • 'Maigold'
  • 'Marciniec'
  • 'Mesa Verde'
  • 'Montgomery'
  • 'Mrs. Cesarini'
  • 'Prostrata'
  • 'Saint-Mary Broom'
  • 'Sonia'
  • 'Stanleys Pygmy'
  • 'Virgata'
  • 'Walnut Green'

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Świerk kłujący 'Glauca globosa'

Roślina ozdobna – drzewo cenione w ogrodnictwie, szczególnie ze względu na małe wymagania i odporność na niskie temperatury i warunki miejskie. Forma typowa uprawiana jest w parkach, ogrodach i w zieleni miejskiej. Częściej jednak uprawiane są odmiany ozdobne (kultywary) charakteryzujące się dużo mniejszą wysokością, bardziej ozdobnymi igłami i wolniejszym wzrostem[6]. Sprowadzony został po raz pierwszy do Europy pod koniec XIX w. Najlepiej sadzić go pojedynczo lub w grupach, ale daje się także na szpalery i żywopłoty[7].

Uprawa[edytuj | edytuj kod]

Ma małe wymagania. Formę typową uprawia się z nasion, kultywary zazwyczaj z sadzonek wyhodowanych przez ogrodników, przy uprawianiu z nasion niektóre odmiany nie zachowują bowiem cech rośliny matecznej. Dawniej kultywary te otrzymywano przez szczepienie, co gwarantowało wierne odtwarzanie cech, ale było trudne, obecnie najczęściej uprawia się je z nasion, a następnie selekcjonuje wykiełkowane rośliny. Wskutek tego sadzonki różnią się między sobą i w różnym stopniu zachowują cechy odmiany matecznej[7]. Odmiany o srebrzystych igłach wymagają stanowiska słonecznego[8].

Wikimedia Commons

Przypisy

  1. P. F. Stevens: Angiosperm Phylogeny Website – PINACEAE. 2001–.
  2. The Plant List. [dostęp 2013-01-30].
  3. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2011-07-02].
  4. Geoff Burnie i inni: Botanica. Rośliny ogrodowe. Könemann, 2005. ISBN 3-8331-1916-0.
  5. 5,0 5,1 W. Kulesza: Klucz do oznaczania drzew i krzewów. Warszawa: PWRiL, 1955.
  6. 6,0 6,1 6,2 Joachim Mayer, Heinz-Werner Schwegler: Wielki atlas drzew i krzewów. Oficyna Wyd. „Delta W-Z”. ISBN 978-83-7175-627-6.
  7. 7,0 7,1 Zygmunt Terpiński: Szkółkarstwo ozdobne. Warszawa: PWRiL, 1984. ISBN 83-09-00777-9.
  8. Maciej Mynett, Magdalena Tomżyńska: Krzewy i drzewa ozdobne. Warszawa: MULTICO Oficyna Wyd., 1999. ISBN 83-7073-188-0.