Świerk kłujący

Świerk kłujący
Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Klad	rośliny naczyniowe
Klad	Euphyllophyta
Klad	rośliny nasienne
Rząd	sosnowce
Rodzaj	świerk
Gatunek	świerk kłujący
Nazwa systematyczna
Picea pungens Engelm Gard. Chron. n.s., 11: 334 1879.
Zdjęcia i grafiki w Commons

Świerk kłujący, świerk srebrny (Picea pungens Engelm.) – gatunek drzewa z rodziny sosnowatych (Pinaceae). Świerk kłujący pochodzi z Gór Skalistych w zachodniej części Ameryki Północnej.

Morfologia

Pokrój (Park im. Stefana Żeromskiego w Warszawie)

Świerki kłujące w swoim naturalnym środowisku

Pokrój

Korona stożkowata, zazwyczaj bardzo gęsta. Starsze drzewa smukłe.

Pień

Formy typowe rosnące w swoim naturalnym środowisku osiągają wysokość ponad 30 m, odmiany uprawne (kultywary) są znacznie niższe. Średnica pnia do 1,5 m. Kora cienka i popękana, szarobrązowa, u starszych drzew brunatnoszara.

Liście

Igły wyrastają na wyraźnych, sęczkowatych wzniesieniach. Są czterokanciaste, i posiadają wyraźną siną smugę w miejscu występowania szparek oddechowych. Są zaostrzone, sztywne, bardzo kłujące i ustawione prostopadle do gałązek, dookolnie, na wszystkie strony. Na młodych pędach są zazwyczajsrebrnosine

Kwiaty

Gatunek jednopienny. Kwiaty żeńskie szyszeczkowate i zielonkawe, osadzone pionowo na końcach pędów. Kwiaty męskie długości do 3 cm, podłużne, o żółtawym zabarwieniu.

Szyszki

Zwisające, jasnobrązowe, długości 8-10 cm.Ich łuski są drobne, miękkie i mają szczyty wyraźnie ścięte i nierówno ząbkowane.

Gatunki podobne

Świerk kłujący mylony jest czasem ze świerkiem sitkajskim (Picea sitchensis) lub świerkiem Engelmanna (Picea engelmannii). Pierwszy pochodzi z tego samego areału, odróżnia się szczególnie cienkimi i twardymi igłami. Świerk Engelmanna również pochodzi z Gór Skalistych, ale ma bardziej miękkie igły i wężej zakończone łuski szyszek.

Biologia i ekologia

Drzewo wiecznie zielone. W swoim naturalnym środowisku występuje na wysokości pomiędzy 1800 a 3300 m n.p.m. Tworzy lasy mieszane z sosną wydmową, topolą osiką i daglezją. Porasta także brzegi rzek i wilgotne, cieniste zbocza.

Kultywary

W wyniku celowej selekcji powstało wiele odmian o zróżnicowanych cechach pokroju i zabarwienia igieł.

• 'Argentea'
• 'Białobok'
• 'Blue Pearl'
• 'Corbet'
• 'Donna's Rainbow'
• 'Early Cones'
• 'Fat Albert'
• 'Fat Mac'
• 'Glauca'
• 'Glauca Cecilia'
• 'Glauca Globosa'
• 'Glauca Pendula'
• 'Green Globe'
• 'Hermann Naue'
• 'Hillside'
• 'Hoopsii'
• 'Hoto'
• 'Hunnewelliana'
• 'Iseli Fastigiata'
• 'Iseli Foxtail'
• 'Koster'
• 'Koster Pendula'
• 'Lucky Strike'
• 'Maigold'
• 'Marciniec'
• 'Mesa Verde'
• 'Montgomery'
• 'Mrs. Cesarini'
• 'Prostrata'
• 'Saint-Mary Broom'
• 'Sonia'
• 'Stanleys Pygmy'
• 'Virgata'
• 'Walnut Green'

Zastosowanie

'Świerk kłujący 'Glauca globosa'

Roślina ozdobna – drzewo cenione w ogrodnictwie, szczególnie ze względu na małe wymagania i odporność na niskie temperatury i warunki miejskie. Forma typowa uprawiana jest w parkach, ogrodach i w zieleni miejskiej. Częściej jednak uprawiane są odmiany ozdobne (kultywary) charakteryzujące się dużo mniejszą wysokością, bardziej ozdobnymi igłami i wolniejszym wzrostem. Sprowadzony został po raz pierwszy do Europy pod koniec XIX w. Najlepiej sadzić go pojedynczo lub w grupach, ale daje się także na szpalery i żywopłoty.

Uprawa

Ma małe wymagania. Formę typową uprawia się z nasion, kultywary zazwyczaj z sadzonek wyhodowanych przez ogrodników, przy uprawianiu z nasion niektóre odmiany nie zachowują bowiem cech rośliny matecznej. Dawniej kultywary te otrzymywano przez szczepienie, co gwarantowało wierne odtwarzanie cech, ale było trudne, obecnie najczęściej uprawia się je z nasion, a następnie selekcjonuje wykiełkowane rośliny. Wskutek tego sadzonki różnią się między sobą i w różnym stopniu zachowują cechy odmiany matecznej. Odmiany o srebrzystych igłach wymagają stanowiska słonecznego.