Świerk

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy drzewa. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Świerk
Picea abies.jpg
Świerk pospolity
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Podkrólestwo naczyniowe
Nadgromada nasienne
Gromada nagonasienne
Podgromada nagonasienne drobnolistne
Klasa iglaste
Rząd sosnowce
Rodzina sosnowate
Rodzaj świerk
Nazwa systematyczna
Picea A. Dietrich
Fl. Geg. Berlin 1(2): 794. 1824
Galeria zdjęć i grafik w Wikimedia Commons Galeria zdjęć i grafik w Wikimedia Commons
Hasło świerk w Wikisłowniku Hasło świerk w Wikisłowniku

Świerk (Picea A. Dietr.) – rodzaj wiecznie zielonych drzew z rodziny sosnowatych (Pinaceae), który obejmuje około 35 gatunków. Występuje na obszarach chłodnych i umiarkowanych półkuli północnej. Gatunkiem typowym jest Picea rubra A. Dietrich[1].

Kwiaty męskie świerku pospolitego
Zwisające szyszki na szczycie świerku

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Drzewa są wysokie i przeważnie mają regularną, stożkową koronę.
Liście
Świerk posiada spiralnie osadzone, kłujące szpilki. Igliwie utrzymuje się na gałązkach przez 5 -7 lat.

Wyróżnia się 3 podstawowe formy ugałęzienia:

  1. grzebieniasta – pędy zwisają do dołu
  2. szczotkowata – gałązki krótsze, ułożone szczoteczkowato – wokół pędu
  3. płaska – gałązki ułożone horyzontalnie.
Szyszki
Cylindryczne, zwisające do dołu. Opada w całości po dojrzeniu nasion.

W Polsce występuje świerk pospolity (Picea abies), głównie w górach na południu kraju oraz w północno-wschodniej części kraju. W górach bory świerkowe tworzą piętro regla górnego (piętro górskie wyższe). Świerk silnie zacienia dno lasu. Ma tendencję do zakwaszania gleb, na których rośnie. Wyróżnia się wyjątkowo płytkim i rozległym systemem korzeniowym, wskutek czego jest podatny na wywroty (wiatrowały).

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Homonimy taksonomiczne[1][edytuj | edytuj kod]

Picea D. Don ex Loudon = Abies P. Miller

Świerki w szacie zimowej

Sekcja: Omorica[edytuj | edytuj kod]

Świerk czarny (Picea mariana)

Sekcja: Picea[edytuj | edytuj kod]

Świerk sitkajski (Picea sitchensis)

Sekcja: Casicta[edytuj | edytuj kod]

Mieszańce międzygatunkowe[edytuj | edytuj kod]

  • Picea ×lutzii Little (Picea sitchensis x Picea glauca)

Ekologia[edytuj | edytuj kod]

Świerk ma większe wymagania glebowe, niż sosna. Lepiej rośnie na glebach gliniasto – piaszczystych, piaszczysto – gliniastych. Wymaga większej wilgotności gleby i powietrza. Wrażliwy na przymrozki. Mało odporny na działanie wiatru, ze względu na płytko rozwijający się system korzeniowy oraz gęstej koronie, najczęściej o dużej średnicy, która zwiększa możliwość wywrotów. Niebezpieczeństwo to wzrasta szczególnie przy nagłym odsłonięciu drzewostanu lub jego szybkim i silnym przerzedzeniu. Świerk dobrze znosi ocienienie – jest gatunkiem cienioznośnym.

Pod okapem drzewostanu świerkowego jest więcej cienia, panuje niższa temperatura oraz większa wilgotność powietrza. Panują słabsze prądy powietrza, odkłada się więcej ściółki, a do gleby dochodzi mniej opadów, których większy procent jest zatrzymywany w koronie.

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

W warunkach ekstremalnych (braku innego pożywienia) świerk może służyć jako tymczasowe źródło pokarmu. Pod korą właściwą znajduje się stosunkowo pożywna i jadalna miazga. Szkoły przetrwania rekomendują spożywanie jej w okresie wiosny, gdy znajdują się w niej większe ilości żywicy. Z igliwia zawierającego witaminę C można przygotować gorący napój zalewając go wrzątkiem[potrzebne źródło].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-02-22].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Jin-Hua Ran, Xiao-Xin Wei, Xiao-Quan Wang: Molecular phylogeny and biogeography of Picea (Pinaceae): Implications for phylogeographical studies using cytoplasmic haplotypes. Molecular Phylogenetics and Evolution 41, 2006, S. 405–419. doi:10.1016/j.ympev.2006.05.039
  • P.A. Schmidt: Picea. In: Schütt, Weisgerber, Schuck, Lang, Stimm, Roloff: Lexikon der Nadelbäume. Nikol, Hamburg 2004, S. 265–278. ISBN 3-933203-80-5.

"Nauka o lesie", G. Morozow, PWRiL, 1953

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Wikiquote-logo.svg
Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
o świerku