Świerk

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy drzewa. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Świerk
Świerk pospolity
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Rząd sosnowce
Rodzina sosnowate
Rodzaj świerk
Nazwa systematyczna
Picea A. Dietrich
Fl. Geg. Berlin 1(2): 794. 1824
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons

Świerk (Picea A. Dietr.) – rodzaj wiecznie zielonych drzew z rodziny sosnowatych (Pinaceae), który obejmuje około 35 gatunków. Występuje na obszarach chłodnych i umiarkowanych półkuli północnej. Gatunkiem typowym jest Picea rubra A. Dietrich[2].

Kwiaty męskie świerku pospolitego
Zwisające szyszki na szczycie świerku

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Drzewa są wysokie i przeważnie mają regularną, stożkową koronę.
Liście
Świerk posiada spiralnie osadzone, kłujące szpilki. Igliwie utrzymuje się na gałązkach przez 5 -7 lat.

Wyróżnia się 3 podstawowe formy ugałęzienia:

  1. grzebieniasta – pędy zwisają do dołu
  2. szczotkowata – gałązki krótsze, ułożone szczoteczkowato – wokół pędu
  3. płaska – gałązki ułożone horyzontalnie.
Szyszki
Cylindryczne, zwisające do dołu. Opada w całości po dojrzeniu nasion.

W Polsce występuje świerk pospolity (Picea abies), głównie w górach na południu kraju oraz w północno-wschodniej części kraju. W górach bory świerkowe tworzą piętro regla górnego (piętro górskie wyższe). Świerk silnie zacienia dno lasu. Ma tendencję do zakwaszania gleb, na których rośnie. Wyróżnia się wyjątkowo płytkim i rozległym systemem korzeniowym, wskutek czego jest podatny na wywroty (wiatrowały).

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Homonimy taksonomiczne[2][edytuj | edytuj kod]

Picea D. Don ex Loudon = Abies P. Miller

Świerki w szacie zimowej

Sekcja: Omorica[edytuj | edytuj kod]

Świerk czarny (Picea mariana)

Sekcja: Picea[edytuj | edytuj kod]

Świerk sitkajski (Picea sitchensis)

Sekcja: Casicta[edytuj | edytuj kod]

Mieszańce międzygatunkowe[edytuj | edytuj kod]

  • Picea ×lutzii Little (Picea sitchensis x Picea glauca)

Ekologia[edytuj | edytuj kod]

Świerk ma większe wymagania glebowe, niż sosna. Lepiej rośnie na glebach gliniasto – piaszczystych, piaszczysto – gliniastych. Wymaga większej wilgotności gleby i powietrza. Wrażliwy na przymrozki. Mało odporny na działanie wiatru, ze względu na płytko rozwijający się system korzeniowy oraz gęstej koronie, najczęściej o dużej średnicy, która zwiększa możliwość wywrotów. Niebezpieczeństwo to wzrasta szczególnie przy nagłym odsłonięciu drzewostanu lub jego szybkim i silnym przerzedzeniu. Świerk dobrze znosi ocienienie – jest gatunkiem cienioznośnym.

Pod okapem drzewostanu świerkowego jest więcej cienia, panuje niższa temperatura oraz większa wilgotność powietrza. Panują słabsze prądy powietrza, odkłada się więcej ściółki, a do gleby dochodzi mniej opadów, których większy procent jest zatrzymywany w koronie.

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

W warunkach ekstremalnych (braku innego pożywienia) świerk może służyć jako tymczasowe źródło pokarmu. Pod korą właściwą znajduje się stosunkowo pożywna i jadalna miazga. Szkoły przetrwania rekomendują spożywanie jej w okresie wiosny, gdy znajdują się w niej większe ilości żywicy. Z igliwia zawierającego witaminę C można przygotować gorący napój zalewając go wrzątkiem[potrzebne źródło].

Przypisy

  1. P. F. Stevens: Angiosperm Phylogeny Website - PINACEAE. 2001–.
  2. 2,0 2,1 Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-02-22].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Jin-Hua Ran, Xiao-Xin Wei, Xiao-Quan Wang: Molecular phylogeny and biogeography of Picea (Pinaceae): Implications for phylogeographical studies using cytoplasmic haplotypes. Molecular Phylogenetics and Evolution 41, 2006, S. 405–419. doi:10.1016/j.ympev.2006.05.039
  • P.A. Schmidt: Picea. In: Schütt, Weisgerber, Schuck, Lang, Stimm, Roloff: Lexikon der Nadelbäume. Nikol, Hamburg 2004, S. 265–278. ISBN 3-933203-80-5.

"Nauka o lesie", G. Morozow, PWRiL, 1953

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Wikiquote-logo.svg
Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
o świerku