A Whiter Shade of Pale

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
A Whiter Shade of Pale
Singel grupy Procol Harum
z albumu Procol Harum
Wydany 12 maja 1967
Format 12"
Gatunek rock symfoniczny
Wytwórnia Deram Records
Produkcja Denny Cordell, Keith Grant
Pozycje
Singel po singlu
  "A Whiter Shade of Pale"
(1967)
"Homburg"
(1967)

A Whiter Shade of Pale (dosłowny tytuł polski Bielszy odcień bladości, przyjęty ogólnie Bielszy odcień bieli) – debiutancki przebój brytyjskiej grupy rockowej Procol Harum. Singiel z utworem osiągnął szczyty list przebojów w kilkunastu krajach i stał się wizytówką zespołu. Nagrano ponad 900 coverów tego utworu.

Spis treści

[edytuj] Szczegóły utworu

[edytuj] Wykonawcy

Kompozytor Gary Brooker w latach 70

Utwór został nagrany czterośladowo[1] (studio Olympic Studios - Barnes, Londyn w maju 1967) w wersji monofonicznej przy udziale następujących osób:

Utwór nagrano w studiu „na żywo”, bez montażu - w 3 podejściach[2]. Kilka dni później nagrano utwór ponownie, z nowo pozyskanym perkusistą Bobbym Harrisonem. Wersja została jednak uznana za gorszą i do rozpowszechniania weszła wersja pierwotna.

[edytuj] Muzyka

[edytuj] Nawiązania do Bacha

Główny motyw muzyczny utworu grany na organach Hammonda jest zainspirowany przez Arię na strunie G z III Suity Orkiestrowej D-Dur (BWV 1068) Jana Sebastiana Bacha - nie jest jednak dosłownym cytatem muzycznym. Słychać również odniesienie muzyczne do kantaty Wachet auf, ruft uns die Stimme (BWV 140) tego samego kompozytora[3].

[edytuj] Proces o prawa autorskie

W roku 2005 były organista Procol Harum, Matthew Fisher wytoczył proces przeciwko Brookerowi i producentowi twierdząc, że był współautorem muzyki utworu (zmienił niektóre akordy i dołączył drugi motyw muzyczny w kontrapunkcie)[4]. Fisher wygrał proces w grudniu 2006. Przyznano mu 40% tantiem - lecz nie od dnia skomponowania utworu, a tylko od 2005 roku[5].

Gary Brooker i producent (Onward Music) odwołali sie od wyroku sądu do wyższej instancji (Court of Appeal of England and Wales) w 2007. W kwietniu 2008 zapadł wyrok podtrzymujący współprawa autorskie Fishera[6], lecz odmawiający mu tantiem - ponieważ roszczenie zostało zgłoszone 38 lat po skomponowaniu. Pełne prawa autorskie otrzymał ponownie Brooker[7].

W listopadzie 2008 Matthew Fisher uzyskał możliwość odwołania się od tego wyroku do Izby Lordów[8]. Apelacja została przedstawiona w kwietniu 2009. Wyrok zapadł 30 lipca 2009 - przywrócono orzeczenie 1 instancji. Lordowie stwierdzili, że w brytyjskim prawie nie ma limitów czasowych ograniczających możliwość zgłoszenia roszczeń do praw autorskich. Prawa do części przyszłych tantiem przyznano zatem ponownie Fisherowi[9].

[edytuj] Tekst

Utwór cechuje się nieco psychodelicznym tekstem Keith Reida. Według autora[2] tytuł wpadł mu do głowy na imprezie. Sam tekst powstał jako luźny ciąg skojarzeń (strumień świadomości). W oryginale kompozycja miała 4 zwrotki, lecz na singlu znalazły sie tylko dwie. Trzecia i (rzadziej) czwarta jest wykonywana wyłącznie na koncertach Procol Harum na żywo. Zwrot A whiter shade of pale od tego czasu stał się w angielszczyźnie popularnym stałym związkiem frazeologicznym i jest często parafrazowany do formy Xer shade of Y (jakiś odcień czegoś). Polskie - dość zgrabne, lecz niezbyt dosłowne tłumaczenie tytułu (Bielszy odcień bieli) również doczekało się parafraz - np. w tytule audycji radiowej Programu III Polskiego Radia (oraz płyty) Bielszy odcień bluesa.

[edytuj] Pozycje na listach przebojów

Singiel wydano w dniu 12 maja 1967 roku. W czerwcu wszedł na 1 miejsce brytyjskiej listy przebojów pozostając tam 6 tygodni[10]. Kompozycja dotarła również do pierwszego miejsca w innych krajach europejskich. W USA utwór dotarł do 5 miejsca listy przebojów, sprzedając się w ponad milionie kopii.

[edytuj] Uznanie utworu

Powstało ponad 900 coverów utworu (jednym z bardziej popularnych stała się wersja Annie Lennox). Kompozycja znalazła się także na ścieżce dźwiękowej kilku filmów, m.in:

Wraz z Bohemian Rhapsody utwór znalazł się na 1 miejscu listy najlepszych brytyjskich singli 1952-1977 (BRIT Awards). Magazyn Rolling Stone umieścił go w 2004 na miejscu 57 listy 500 utworów wszech czasów[11].

Przypisy

[edytuj] Linki zewnętrzne

Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Działania
Nawigacja
Dla czytelników
Dla wikipedystów
Narzędzia
Drukuj lub eksportuj
W innych językach