Adam Dembicki von Wrocień

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Adam Dembicki von Wrocień
Fotografia nagrobna
Fotografia nagrobna
Generał dywizji (Feldmarschalleutnant) Generał dywizji (Feldmarschalleutnant)
Data i miejsce urodzenia 2 grudnia 1849
 Austro-Węgry, Wrocień k. Sanoka
Data i miejsce śmierci 17 kwietnia 1933
 Polska, Sanok
Przebieg służby
Lata służby od 1870
Jednostki 45 Galicyjski Regiment Piechoty
65 Brygada Piechoty
76 Batalion Landwehry
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Adam Dembicki von Wrocień (ur. 2 grudnia 1849 Wrocień k. Sanoka, zm. 17 kwietnia 1933 w Sanoku) – austriacki generał-porucznik (niem. Feldmarschalleutnant), dowódca obrony Budapesztu.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Grobowiec Dembickich w Sanoku

Był synem dyrektora szkoły, grekokatolikiem. Ukończył jedną klasę szkoły realnej, a następnie Instytut Kadecki w Hainburgu. Służbę wojskową rozpoczął 1 września 1870 po ukończeniu z wynikiem bardzo dobrym Akademii Wojskowej w Wiener Neustadt, jako porucznik 45 pułku piechoty, stacjonującego w Hradec Kralowe i Brnie. W latach 1873-1876 studiował w Szkole Wojennej w Wiedniu, kończąc ją z wynikiem dobrym.

Po ukończeniu szkoły został awansowany do stopnia nadporucznika i skierowany do sztabu 65 brygady piechoty. Od 1879 do 1883 pracował w szkolnictwie wojskowym, początkowo jako nauczyciel na kursie żandarmerii polowej, a następnie jako nauczyciel w szkole kadetów w Karthaus koło Jicina. W 1883 został awansowany do stopnia kapitana II klasy i powrócił do służby w 45 pp w Krems an der Donau. W 1886 został awansowany do stopnia kapitana I klasy i przeniesiony na Bukowinę jako dowódca kompanii w 76 batalionie Landwehry.

W październiku 1890 został adiutantem Dowództwa Obrony Krajowej w Przemyślu i pozostawał na tym stanowisku do końca 1894, awansując w międzyczasie w 1891 na stopień majora i w 1894 na stopień podpułkownika. W 1895 przeniesiony do 22 pp Landwehry w Czerniowcach, 1 maja 1897 został awansowany na stopień pułkownika. W kwietniu 1898 objął dowództwo 18 pp Landwehry w Przemyślu, 1 września 1899 dowództwo 29 pp Landwehry w Budziejowicach[1]. 17 sierpnia 1903 objął dowództwo 90 brygady piechoty w Jarosławiu, awansując 1 listopada 1903 na stopień generała majora. 30 czerwca 1907 został dowódcą 5 DP w Ołomuńcu, awansując 1 listopada 1907 na stopień generała-porucznika. 31 marca 1910 został odwołany ze stanowiska, 1 października został urlopowany, i udał się do Lwowa.

Nobilitację na 1 stopień szlachecki ("Edler von") bez wpisania do "Ksiąg Majestatycznych" otrzymał 11 lipca 1911. Mógł ją uzyskać za 30 lat nieprzerwanej służby wojskowej i udział w przynajmniej jednej kampanii lub za 40 lat służby.

24 sierpnia 1915 powrócił do służby na stanowisko zastępcy komendanta Budapesztu. We wrześniu 1916 został mianowany komendantem twierdzy Hohensalzburg Salzburga. 1 stycznia 1917 powtórnie go urlopowano, a spensjonowano 1 stycznia 1919. Wówczas osiadł na stałe we Lwowie. Pod koniec życia przeprowadził się do rodzinnego Sanoka.

Adam Dembicki von Wrocień był dwukrotnie żonaty. Z pierwszą żoną (ślub w 1881) miał synów Georga (ur. 1882) i Adama. Jego drugą żoną była Oktawia, z domu Pisarczuk (1890-1984), którą poślubił 24 marca 1920 w wieku 71 lat (panna młoda miała wówczas 30 lat) i także miał syna Adama (ur. 1927).

Został pochowany w grobowcu rodzinnym w części „Rymanowski Stary” Cmentarza Centralnego w Sanoku[2][3]. Nagrobek jest uznany za obiekt zabytkowy i podlega ochronie prawnej[4]. Grobowiec został wyremontowany w 1987 ze środków rządu austriackiego.

Wnuk generała mieszka w Sanoku.

Herb Dembicki von Wrocień Tarcza dwudzielna pasem srebrnym. W polu I czerwonym gałązka dębowa w pas o ośmiu ułożonych parami żołędziach z czterema na przemian ułożonymi liśćmi, złota, w polu II błękitnym cztery gwiazdy sześciopromienne w pas złote. W klejnocie dwa skrzydła orle czerwono-błękitne z pasem srebrnym. Labry prawe czerwone lewe błękitne podbite srebrem.

S. Górzyński, Nobilitacje w Galicji w latach 1772-1918, 1999. s. 87)

Przypisy

  1. Dembicki, Adam, Leutnant des Inf.-Reg. Nr 45., Oberst Komdt. des k.k. Landw.-Inf.-Reg. Budweis Nr 29 (Rang. * Juni 1897) [w:] Die K. Und K. Kriegsschule 1852-1902. Heer. Kriegsarchive. 1903.
  2. Stefan Stefański: Cmentarze sanockie. Sanok: 1991, s. 18.
  3. Spacer po cmentarzu przy ul. Rymanowskiej. zymon.com.pl. [dostęp 17 maja 2014].
  4. Zabytkowe nagrobki (pol.). starecmentarze.sanok.pl. [dostęp 2013-08-10].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Nota biograficzna na podstawie : Sylwester Kruczkowski, Lwów, 1935, Forum Nobilium. Poczet Polaków wyniesionych do godności szlacheckiej przez monarchów austriackich w czasie od 1773 do 1918.
  • Jan Rydel - "W służbie cesarza i króla", Kraków 2001, ISBN 83-7188-235-1

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]