Adriano Celentano

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Adriano Celentano
Adriano Celentano w 2008
Adriano Celentano w 2008
Data
i miejsce urodzenia
6 stycznia 1938
Mediolan
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Adriano Celentano (ur. 6 stycznia 1938 w Mediolanie) – włoski piosenkarz, aktor, reżyser i prezenter telewizyjny. W 1964 roku ożenił się z aktorką Claudią Mori. Jego córką jest Rosalinda Celentano.

Adriano Celentano dzięki swojej trwającej już ponad 50 lat, karierze piosenkarskiej jest uważany za sacrum włoskiej muzyki rozrywkowej, niemalże włoskiego Elvisa Presleya; stał się symbolem Włoch po drugiej wojnie światowej. Do 2009 sprzedano 150 milionów jego płyt na całym świecie[1].

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Lata 50.[edytuj | edytuj kod]

Adriano Celentano urodził się w Mediolanie przy via Gluck nr 14; jego rodzice przyjechali tu z południa Włoch, z Apulii w poszukiwaniu lepszych warunków życia. Sam Adriano spędził w Mediolanie dzieciństwo i młodość. Porzuciwszy szkołę imał się rożnych zajęć, by w końcu pozostać przy swoim ulubionym zawodzie – zegarmistrza. Wcześnie jednak zaczął interesować się muzyką pop a zwłaszcza nowymi trendami, które w tym czasie zaczęły docierać do Europy (w tym i do Włoch) z Ameryki. Był jednym z pierwszych, którzy je podchwycili, uczestnicząc w 1955 roku w imprezach organizowanych przez Ghigo Agostiego, który odkrył dla Włoch boogie-woogie, Rhythm and blues i Rock and roll. 18 maja 1957 roku miał miejsce udany debiut Adriano Celentano – artysta występując z zespołem Rock Boys (m.in. Giorgio Gaber na gitarze i Enzo Jannacci na fortepianie) wygrał zorganizowany po raz pierwszy festiwal włoskiego rocka w Palaghiaccio w Mediolanie piosenką Ciao ti dirò. W 1959 roku zaprezentował swój nowy, jak się wkrótce okazało wielki przebój Il tuo bacio è come un rock - 10. miejsce na liście najlepiej sprzedawanych singli we Włoszech[2]. Na scenie artysta całkiem świadomie naśladował króla rock and rolla Elvisa Presleya – podskoki, nagłe volty, wszystko to tylko przydawało dynamiki jego przebojom; przy tym wszystkim Adriano Celentano potrafił zachować własną osobowość i indywidualność.

Lata 60.[edytuj | edytuj kod]

W 1961 Adriano Celentano zadebiutował na Festiwalu w San Remo i choć wywołał przy tym skandal poprzez odwrócenie się tyłem do publiczności, to jego piosenka Ventiquattromila baci zajęła 2 miejsce. Natomiast piosenka Nata per me zajęła 1. miejsce na liście najlepiej sprzedawanych singli we Włoszech[3].

Sukces został powtórzony w roku 1962: Pregherò (oryg. Stand by me) zajął 1. miejsce, a Stai lontana da me (oryg.Tower of strength) – 3. miejsce na wspomnianej liście[4]. W tym samym 1962 roku piosenkarz tryumfował ponadto na festiwalu Cantagiro wspomnianą już piosenką Stai lontana da me (muzyka: Burt Bacharach, tekst: Mogol) razem z tą piosenką powstaje Clan Celentano – wydawnictwo płytowe, a także swoista komuna artystyczna skupiająca przyjaciół piosenkarza, wyznających podobne jak on zasady artystyczne (m.in. Don Backy, i Ribelli, Detto Mariano, Pilade; jest wśród nich także przyszła żona piosenkarza – Claudia Mori (właśc. Claudia Moroni)).

Adriano Celentano i Claudia Mori w 1970

W 1964 Adriano i Claudia wzięli potajemnie ślub w kościele San Francesco a Grosseto. Z tego związku narodziło się 3 dzieci: – Rosita w 1965 – Giacomo w 1966 i Rosalinda w 1968. Eksperyment Clan przetrwał zaledwie 6 lat. Odznaczał się despotycznymi poczynaniami lidera oraz problemami kontraktowymi. Ale był to też okres spotkania artysty z religią, co miało wywrzeć znaczący wpływ na jego przyszłą twórczość artystyczną. Główne przeboje z tego okresu to Ciao ragazzi, Pregherò, Grazie prego scusi, Tre passi avanti, Mondo in mi 7a, Il ragazzo della via Gluck (przetłumaczona na 18 języków ale bez sukcesu na Festiwalu w San Remo w 1967, 10. miejsce na liście najlepiej sprzedawanych singli we Włoszech w 1966 roku[5], La coppia più bella del mondo, Azzurro (skomponowana przez Paolo Conte – największy przebój Celentano w tamtym okresie – 1. miejsce na liście najlepiej sprzedawanych singli we Włoszech w 1968[6]), Chi era lui, Torno sui miei passi, czy wreszcie Chi non lavora non fa l'amore (zwycięzca na Festiwalu Piosenki Włoskiej w San Remo 1970). Adriano Celentano nie zadowalał się w tym czasie sukcesami na niwie piosenkarskiej lecz zainteresował się również kinematografią – wystąpił w filmie Serafino Pietro Germiego.

Lata 70.[edytuj | edytuj kod]

Wspomnianą już piosenką Chi non lavora non fa l'amore Adriano Celentano udanie wkroczył w lata 70. Jego główne przeboje z początku dekady to m.in. Sotto le lenzuola (1971; ostatnia piosenka, z którą uczestniczył w Festiwalu w San Remo), Storia d'amore, Soli, Ti avrò. W 1973 zaprezentował zaskakującą piosenkę pod dziwacznym tytułem Prisencolinensinainciusol. Piosenka ta, śpiewana parodiowaną angielszczyzną zdobywa rozgłos w świecie muzyki pop, dostała się na amerykańskie listy przebojów (co dawno się już nie zdarzyło włoskiemu wykonawcy) a przez wielu została okrzyknięta pierwszym na świecie przykładem muzyki rap. We Włoszech na sukces musiała jednak trochę poczekać – zdobyła ją w końcu dzięki programowi Gran Varietà.

W 1974 Adriano Celentano zaprezentował swój kolejny wielki przebój Yuppi Du, pochodzący z filmu pod tym samym tytułem, do którego to filmu artysta sam napisał scenariusz, osobiście wyreżyserował i wyprodukował i wystąpił w nim. Rozwijał równolegle “wątek ekologiczo-moralizatorski“ w swoich utworach (Un albero di trenta piani, Svalutation czy L'unica chance)

Druga połowa lat 70. to dominacja muzyki disco na świecie. Adriano Celentano potrafił również odnaleźć się i na tym polu; wyrazem tego jest m.in. album Disco dance. W tym czasie artysta wystąpił w kilkunastu filmach. Pod koniec dekady jednakże, wzorem Miny, zdecydował się na zaprzestanie działalności koncertowej.

Lata 80.[edytuj | edytuj kod]

Lata 80. zapoczątkowane zostały książką autobiograficzną Il paradiso è un cavallo bianco che non suda mai (1982) napisaną we współpracy z Marią Ripa di Meana. Udane były również kolejne wydawnictwa fonograficzne I miei americani..., I miei americani 2 (pół miliona sprzedanych egzemplarzy), autorski musical Joan Lui (1985). Były też i mniej pomyślne wydarzenia – małżeństwo z Claudią Mori przechodzi kryzys (separacja), ostatecznie zażegnany. Jednakże pod koniec dekady (1987-1990) piosenkarzowi nie udało się nagrać żadnego albumu.

Lata 90. i późniejsze[edytuj | edytuj kod]

Lata 90. przyniosły jednak przełamanie tego niepomyślnego trendu: artysta wydał szereg udanych albumów: Il re degli ignoranti (1991; 300.000 sprzedanych egzemplarzy), Quel Punto (1994; 100.000 sprzedanych egzemplarzy), Arrivano gli uomini (1996; 300.000 sprzedanych egzemplarzy). Na ekrany kin wszedł tez film z jego udziałem – Jackpot (1992): ostatni jak dotąd (2008) w jego karierze.

Adriano Celentano i Gianni Morandi, 14 lutego 2012

Inne ważne wydarzenia z tego okresu to: – 1994 – europejskie tournée artysty – 1997 – występ przed papieżem Janem Pawłem II – 1998 – wspólny album z Miną: Mina Celentano (1 600 000 sprzedanych egzemplarzy) – 1999 – album Io non so parlar d'amore (wspólnie z Mogolem i Giannim Bellą; 2 000 000 sprzedanych egzemplarzy) – 2000 – z tymi samymi współpracownikami wychodzi Esco di rado e parlo ancora meno, kolejny wielki sukces (1.300.000 egzemplarzy) – 2005 – artysta prowadzi udany show telewizyjny w Rai Uno – Rockpolitik – 2006 – kompilacja Unicamentecelentano (3 CD) – podsumowująca cały dotychczasowy dorobek artysty.

Przeboje[edytuj | edytuj kod]

  • 1959 – Ciao ti dirò
  • 1959 – Il tuo bacio è come un rock
  • 1960 – Impazzivo per te
  • 1961 – 24 mila baci
  • 1961 – Nata per me
  • 1962 – La mezza luna
  • 1966 – Il ragazzo della via Gluck
  • 1967 – La coppia più bella del mondo
  • 1968 – Canzone
  • 1968 – Azzurro (tekst – Vito Pallavicini, muzyka – Paolo Conte), w 2006 hymn reprezentacji piłkarskiej Włoch (Azzuri)
  • 1969 – La storia di Serafino
  • 1970 – Chi non lavora non fa l'amore
  • 1972 – Prisencolinensinainciusol
  • 1975 – Yuppi du
  • 1980 – Il tempo se ne va
  • 1984 – Susanna

Dyskografia[edytuj | edytuj kod]

  • Ciao Ragazzi
  • Gli Anni Sessanta
  • Festa (1965)
  • Non Mi Dir (1965)
  • Mondo In Mi 7a (1966)
  • Ragazzo Della Via Gluck (1966)
  • Azzurro (1968)
  • Adriano Rock (1969)
  • Robe Che Ha Detto Adriano (1969)
  • Forestiero (1970)
  • Er Piu (1971)
  • I Mali del Secolo (1972)
  • Nostal Rock (1973)
  • Yuppi Du (1974)
  • Svalutation (1976)
  • Disco Dance (1977)
  • Me, Live! (1977)
  • Tecadisk (1977)
  • Geppo II Folle (1978)
  • Soli (1979)
  • Po Artista un P? No (1980)
  • Deus (1981)
  • Uh...Uh... (1982)
  • Atmosfera (1983)
  • I Miei Americani (1984)
  • I Miei Americani Tre Puntini, Vol. 2 (1984)
  • Joan Lui (1985)
  • Pubblica Ottusit? (1987)
  • I Successi Di (1990)
  • Re Degli Ignoranti (1991)
  • Rock Matto (1991)
  • Superbest (1992)
  • Quel Punto (1994)
  • Ti Avro (1994)
  • Greatest Hits (1995)
  • Arrivano Gli Uomini (1996)
  • Alla Corte del Remix (1997)
  • Origini Di Adriano Celentano, Vols. 1 & 2 (1997)
  • Und Immer Azzuro: Seine 20 Größen Erfolge 1962-1997 (1997)
  • Mina + Celentano (1998)
  • Selection of Adriano Celentano (1998)
  • Buona Sera Signorina (1999)
  • Io Non So Parlar d'Amore (1999)
  • New 2000 (2000)
  • Concerto Di Adriano Celentano (2001)
  • Esco Di Rado -- E Parlo Ancora Meno (2001)
  • Cuore E la Voce: Best Love Songs (2002)
  • Per Sempre (2002)
  • Azzuro (2003)
  • C'è sempre un motivo (2004)

Wybrana filmografia[edytuj | edytuj kod]

  • 1992: Jackpot jako Furio
  • 1987: Burbero, Il jako Tito Torrisi
  • 1985: Joan Lui – ma un giorno nel paese arrivo io di lunedì jako Joan Lui
  • 1983: Segni particolari: bellissimo jako Mattia
  • 1983: Sing Sing jako Alfredo "Boghy"
  • 1982: Grand Hotel Excelsior jako Taddeus, menadżer hotelu
  • 1982: Bingo Bongo jako Bingo Bongo
  • 1981: As jako Ace
  • 1981: Innamorato pazzo jako Barnabé Cecchini
  • 1980: Locandiera, La jako Cavaliere di Ripafretta
  • 1980: Qua la mano
  • 1980: Bisbetico domato, Il jako Elia Codogno
  • 1979: Mani di velluto jako Guido Quiller
  • 1979: Sabato, domenica e venerdì jako Constantin
  • 1978: Zio Adolfo, in arte Führer jako Herman/Gustav
  • 1978: Geppo il folle jako Geppo

Programy telewizyjne[edytuj | edytuj kod]

  • 2001: 125 milioni di cazzate jako Prowadzący

Przypisy

  1. Emanuela Di Pasqua w: Corriere della Sera: L'inglese inventato di Celentano spopola negli Usa e su Internet (wł.). [dostęp 2013-01-06].
  2. Hit Parade Italia: I singoli più venduti del 1959 (wł.). [dostęp 2010-02-15].
  3. Hit Parade Italia: I singoli più venduti del 1961 (wł.). [dostęp 2010-02-15].
  4. Hit Parade Italia: I singoli più venduti del 1962 (wł.). [dostęp 2010-02-15].
  5. Hit Parade Italia: I singoli più venduti del 1966 (wł.). [dostęp 2010-02-15].
  6. Hit Parade Italia: I singoli più venduti del 1968 (wł.). [dostęp 2011-10-27].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]