Adriano Celentano

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Adriano Celentano
Adriano Celentano w 2008
Adriano Celentano w 2008
Data
i miejsce urodzenia
6 stycznia 1938
Mediolan
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Adriano Celentano (ur. 6 stycznia 1938 w Mediolanie) – włoski piosenkarz, aktor, reżyser i prezenter telewizyjny. W 1964 roku ożenił się z aktorką Claudią Mori. Jego córką jest Rosalinda Celentano.

Adriano Celentano dzięki swojej trwającej już ponad 50 lat, karierze piosenkarskiej jest uważany za sacrum włoskiej muzyki rozrywkowej, niemalże włoskiego Elvisa Presleya; stał się symbolem Włoch po drugiej wojnie światowej. Do 2009 sprzedano 150 milionów jego płyt na całym świecie[1].

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Lata 50.[edytuj | edytuj kod]

Adriano Celentano urodził się w Mediolanie przy via Gluck nr 14; jego rodzice przyjechali tu z południa Włoch, z Apulii w poszukiwaniu lepszych warunków życia. Sam Adriano spędził w Mediolanie dzieciństwo i młodość. Porzuciwszy szkołę imał się rożnych zajęć, by w końcu pozostać przy swoim ulubionym zawodzie – zegarmistrza. Wcześnie jednak zaczął interesować się muzyką pop a zwłaszcza nowymi trendami, które w tym czasie zaczęły docierać do Europy (w tym i do Włoch) z Ameryki. Był jednym z pierwszych, którzy je podchwycili, uczestnicząc w 1955 roku w imprezach organizowanych przez Ghigo Agostiego, który odkrył dla Włoch boogie-woogie, Rhythm and blues i Rock and roll. 18 maja 1957 roku miał miejsce udany debiut Adriano Celentano – artysta występując z zespołem Rock Boys (m.in. Giorgio Gaber na gitarze i Enzo Jannacci na fortepianie) wygrał zorganizowany po raz pierwszy festiwal włoskiego rocka w Palaghiaccio w Mediolanie piosenką Ciao ti dirò. Adriano Celentano w 1959 roku zaprezentował swój nowy, jak się wkrótce okazało wielki przebój Il tuo bacio è come un rock - 10. miejsce na liście najlepiej sprzedawanych singli we Włoszech[2]. Na scenie artysta całkiem świadomie naśladował króla rock and rolla Elvisa Presleya – podskoki, nagłe volty, wszystko to tylko przydawało dynamiki jego przebojom; przy tym wszystkim Adriano Celentano potrafił zachować własną osobowość i indywidualność.

Lata 60.[edytuj | edytuj kod]

W 1961 Adriano Celentano zadebiutował na Festiwalu w Sanremo i wywołał przy tym skandal poprzez odwrócenie się tyłem do publiczności; jego piosenka Ventiquattromila baci zajęła jednak 2 miejsce. Natomiast piosenka Nata per me zajęła 1. miejsce na liście najlepiej sprzedawanych singli we Włoszech[3].

Sukces został powtórzony w roku 1962: Pregherò (oryg. Stand by me) zajął 1. miejsce, a Stai lontana da me (oryg.Tower of strength) – 3. miejsce na wspomnianej liście[4]. W tym samym 1962 roku piosenkarz tryumfuje ponadto na festiwalu Cantagiro wspomnianą już piosenką Stai lontana da me (muzyka: Burt Bacharach, tekst: Mogol) razem z tą piosenką powstaje Clan Celentano – wydawnictwo płytowe, a także swoista komuna artystyczna skupiająca przyjaciół piosenkarza, wyznających podobne jak on zasady artystyczne (m.in. Don Backy, i Ribelli, Detto Mariano, Pilade; jest wśród nich także przyszła żona piosenkarza – Claudia Mori (właśc. Claudia Moroni)).

Adriano Celentano i Claudia Mori w 1970

W 1964 Adriano i Claudia biorą potajemnie ślub w kościele San Francesco a Grosseto. Z tego związku narodziło się 3 dzieci: – Rosita w 1965 – Giacomo w 1966 i Rosalinda w 1968. Eksperyment Clan przetrwał zaledwie 6 lat. Odznaczał się despotycznymi poczynaniami lidera oraz problemami kontraktowymi. Ale jest to też okres spotkania artysty z religią, co miało wywrzeć znaczący wpływ na jego przyszłą twórczość artystyczną. Główne przeboje z tego okresu to Ciao ragazzi, Pregherò, Grazie prego scusi, Tre passi avanti, Mondo in mi 7a, Il ragazzo della via Gluck (przetłumaczona na 18 języków ale bez sukcesu na Sanremo '67, 10. miejsce na liście najlepiej sprzedawanych singli we Włoszech w 1966 roku[5], La coppia più bella del mondo, Azzurro (skomponowana przez Paolo Conte – największy przebój Celentano w tamtym okresie – 1. miejsce na liście najlepiej sprzedawanych singli we Włoszech w 1968[6]), Chi era lui, Torno sui miei passi, czy wreszcie Chi non lavora non fa l'amore (zwycięzca na Festiwalu Piosenki Wloskiej w Sanremo 1970). Adriano Celentano nie zadowalał się w tym czasie sukcesami na niwie piosenkarskiej lecz zainteresował się również kinematografią – wystąpił w filmie Serafino Pietro Germiego.

Lata 70.[edytuj | edytuj kod]

Wspomnianą już piosenką Chi non lavora non fa l'amore Adriano Celentano udanie wkroczył w lata 70. Jego główne przeboje z początku dekady to m.in. Sotto le lenzuola (1971; ostatnia piosenka, z którą uczestniczy w Festiwalu w Sanremo), Storia d'amore, Soli, Ti avrò. W 1973 zaprezentował zaskakującą piosenkę pod dziwacznym tytułem Prisencolinensinainciusol. Piosenka ta, śpiewana parodiowaną angielszczyzną zdobywa rozgłos w świecie muzyki pop, dostaje się na amerykańskie listy przebojów (co dawno się już nie zdarzyło włoskiemu wykonawcy) a przez wielu zostaje okrzyknięta pierwszym na świecie przykładem muzyki rap. We Włoszech na sukces musiała jednak trochę poczekać – zdobywa ją w końcu dzięki programowi Gran Varietà.

W 1974 Adriano Celentano prezentuje swój kolejny wielki przebój Yuppi Du, pochodzący z filmu pod tym samym tytułem, do którego to filmu artysta sam napisał scenariusz, osobiście wyreżyserował i wyprodukował; oczywiście również w nim wystąpił. Adriano Celentano rozwijał równolegle “watek ekologiczo-moralizatorski“ w swoich utworach (Un albero di trenta piani, Svalutation czy L'unica chance)

Druga połowa lat 70. to dominacja muzyki disco na świecie. Adriano Celentano potrafił również odnaleźć się i na tym polu; wyrazem tego jest m.in. album Disco dance. W tym czasie Adriano Celentano wystąpił w kilkunastu filmach. Pod koniec dekady artysta jednakże, wzorem Miny, zdecydował się na zaprzestanie działalności koncertowej.

Lata 80.[edytuj | edytuj kod]

Lata 80. zapoczątkowane zostały książką autobiograficzną Il paradiso è un cavallo bianco che non suda mai (1982) napisaną we współpracy z Marią Ripa di Meana. Udane są również kolejne wydawnictwa fonograficzne I miei americani..., I miei americani 2 (pól miliona sprzedanych egzemplarzy), autorski musical Joan Lui (1985). Są też i mniej pomyślne wydarzenia – małżeństwo z Claudią Mori przechodzi kryzys (separacja) – na szczęście zażegnany. Jednakże pod koniec dekady (1987-1990) piosenkarzowi nie udaje się nagrać żadnego albumu.

Lata 90. i późniejsze[edytuj | edytuj kod]

Lata 90. przynoszą jednak przełamanie tego niepomyślnego trendu: artysta wydaje szereg udanych albumów: Il re degli ignoranti (1991; 300.000 sprzedanych egzemplarzy), Quel Punto (1994; 100.000 sprzedanych egzemplarzy), Arrivano gli uomini (1996; 300.000 sprzedanych egzemplarzy). Na ekrany kin wchodzi tez film z jego udzialem – Jackpot (1992): ostatni jak dotąd (2008) w jego karierze.

Adriano Celentano i Gianni Morandi, 14 lutego 2012

Inne ważne wydarzenia z tego okresu to: – 1994 – europejskie tournée artysty – 1997 – występ przed papieżem Janem Pawłem II – 1998 – wspólny album z Miną: Mina Celentano (1 600 000 sprzedanych egzemplarzy) – 1999 – album Io non so parlar d'amore (wspólnie z Mogolem i Giannim Bellą; 2 000 000 sprzedanych egzemplarzy) – 2000 – z tymi samymi współpracownikami wychodzi Esco di rado e parlo ancora meno, kolejny wielki sukces (1.300.000 egzemplarzy) – 2005 – artysta prowadzi udany show telewizyjny w Rai Uno – Rockpolitik – 2006 – kompilacja Unicamentecelentano (3CD) – podsumowująca cały dotychczasowy dorobek artysty.

Przeboje[edytuj | edytuj kod]

  • 1959 – Ciao ti dirò
  • 1959 – Il tuo bacio è come un rock
  • 1960 – Impazzivo per te
  • 1961 – 24 mila baci
  • 1961 – Nata per me
  • 1962 – La mezza luna
  • 1966 – Il ragazzo della via Gluck
  • 1967 – La coppia più bella del mondo
  • 1968 – Canzone
  • 1968 – Azzurro (tekst – Vito Pallavicini, muzyka – Paolo Conte), w 2006 hymn reprezentacji piłkarskiej Włoch (Azzuri)
  • 1969 – La storia di Serafino
  • 1970 – Chi non lavora non fa l'amore
  • 1972 – Prisencolinensinainciusol
  • 1975 – Yuppi du
  • 1980 – Il tempo se ne va
  • 1984 – Susanna

Dyskografia[edytuj | edytuj kod]

  • Ciao Ragazzi
  • Gli Anni Sessanta
  • Festa (1965)
  • Non Mi Dir (1965)
  • Mondo In Mi 7a (1966)
  • Ragazzo Della Via Gluck (1966)
  • Azzurro (1968)
  • Adriano Rock (1969)
  • Robe Che Ha Detto Adriano (1969)
  • Forestiero (1970)
  • Er Piu (1971)
  • I Mali del Secolo (1972)
  • Nostal Rock (1973)
  • Yuppi Du (1974)
  • Svalutation (1976)
  • Disco Dance (1977)
  • Me, Live! (1977)
  • Tecadisk (1977)
  • Geppo II Folle (1978)
  • Soli (1979)
  • Po Artista un P? No (1980)
  • Deus (1981)
  • Uh...Uh... (1982)
  • Atmosfera (1983)
  • I Miei Americani (1984)
  • I Miei Americani Tre Puntini, Vol. 2 (1984)
  • Joan Lui (1985)
  • Pubblica Ottusit? (1987)
  • I Successi Di (1990)
  • Re Degli Ignoranti (1991)
  • Rock Matto (1991)
  • Superbest (1992)
  • Quel Punto (1994)
  • Ti Avro (1994)
  • Greatest Hits (1995)
  • Arrivano Gli Uomini (1996)
  • Alla Corte del Remix (1997)
  • Origini Di Adriano Celentano, Vols. 1 & 2 (1997)
  • Und Immer Azzuro: Seine 20 Größen Erfolge 1962-1997 (1997)
  • Mina + Celentano (1998)
  • Selection of Adriano Celentano (1998)
  • Buona Sera Signorina (1999)
  • Io Non So Parlar d'Amore (1999)
  • New 2000 (2000)
  • Concerto Di Adriano Celentano (2001)
  • Esco Di Rado -- E Parlo Ancora Meno (2001)
  • Cuore E la Voce: Best Love Songs (2002)
  • Per Sempre (2002)
  • Azzuro (2003)
  • C'è sempre un motivo (2004)

Wybrana filmografia[edytuj | edytuj kod]

  • 1992: Jackpot jako Furio
  • 1987: Burbero, Il jako Tito Torrisi
  • 1985: Joan Lui – ma un giorno nel paese arrivo io di lunedì jako Joan Lui
  • 1983: Segni particolari: bellissimo jako Mattia
  • 1983: Sing Sing jako Alfredo "Boghy"
  • 1982: Grand Hotel Excelsior jako Taddeus, menadżer hotelu
  • 1982: Bingo Bongo jako Bingo Bongo
  • 1981: As jako Ace
  • 1981: Innamorato pazzo jako Barnabé Cecchini
  • 1980: Locandiera, La jako Cavaliere di Ripafretta
  • 1980: Qua la mano
  • 1980: Bisbetico domato, Il jako Elia Codogno
  • 1979: Mani di velluto jako Guido Quiller
  • 1979: Sabato, domenica e venerdì jako Constantin
  • 1978: Zio Adolfo, in arte Führer jako Herman/Gustav
  • 1978: Geppo il folle jako Geppo

Programy telewizyjne[edytuj | edytuj kod]

  • 2001: 125 milioni di cazzate jako Prowadzący

Przypisy

  1. Emanuela Di Pasqua w: Corriere della Sera: L'inglese inventato di Celentano spopola negli Usa e su Internet (wł.). [dostęp 2013-01-06].
  2. Hit Parade Italia: I singoli più venduti del 1959 (wł.). [dostęp 2010-02-15].
  3. Hit Parade Italia: I singoli più venduti del 1961 (wł.). [dostęp 2010-02-15].
  4. Hit Parade Italia: I singoli più venduti del 1962 (wł.). [dostęp 2010-02-15].
  5. Hit Parade Italia: I singoli più venduti del 1966 (wł.). [dostęp 2010-02-15].
  6. Hit Parade Italia: I singoli più venduti del 1968 (wł.). [dostęp 2011-10-27].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]