Agora (film)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Agora
Ágora
Gatunek dramat historyczny
Data premiery Ziemia 9 października 2009
Polska 12 marca 2010
Kraj produkcji  Hiszpania
Język angielski
Czas trwania 126 minut
Reżyseria Alejandro Amenábar
Scenariusz Alejandro Amenábar
Mateo Gil
Główne role Rachel Weisz
Max Minghella
Muzyka Dario Marianelli
Zdjęcia Xavi Giménez
Produkcja Fernando Bovaira
Dystrybucja Hiszpania Focus Features, Telecinco Cinema
Budżet $70 000 000[1]

Agorahiszpański dramat historyczny z 2009 roku w reżyserii Alejandro Amenábara, na podstawie scenariusza napisanego przez jego samego oraz Mateo Gila. W rolach głównych wystąpili Rachel Weisz[2] oraz Max Minghella. Film zdobył 7 filmowych nagród Goya w 2010 roku, w tym za najlepszy scenariusz oryginalny.

Opis fabuły[edytuj | edytuj kod]

Film opowiada historię Hypatii, greckiej filozofki i astronomki żyjącej w IV wieku w Aleksandrii, zagranej przez Weisz oraz Dawosa (Max Minghella), zakochanego w niej niewolnika. Tłem dla filmu jest historia rodzącej się potęgi nowej religii – chrześcijaństwa. Hypatia poświęcona nauce stara się uratować od zapomnienia wiedzę starożytnego świata przed nową religią, podczas gdy Dawos musi dokonać wyboru pomiędzy miłością do Hypatii a szansą na wolność, którą mogłoby mu zapewnić przejście na chrześcijaństwo.

Obraz miał swoją premierę, poza konkursem, podczas Festiwalu w Cannes w maju 2009 roku[3][4], a w Hiszpanii 9 października tego samego roku. W Polsce premiera filmu miała miejsce 12 marca 2010 roku[5].

Przy realizacji filmu pracowali liczni eksperci: z Uniwersytetu Autonomicznego w Madrycie – zajmujacy się historią nauki prof. Javier Ordóñez Rodríguez oraz prof. Elisa M. Garrido González – ekspert w dziedzinie historii kobiet w starożytności, filolog klasyczny prof. Carlos García Gual z Uniwersytetu "Complutense" w Madrycie, dr Antonio Mampaso Recio z Instytutu Astrofizyki na Wyspach Kanaryjskich, a także Justin Pollard – znany brytyjski producent filmów historycznych.

Dystrybutorem filmu w Polsce jest "Forum Film Polska". Polski tekst dialogowy filmu przygotowała Elżbieta Gałązka-Salamon. Konsultantem naukowym był dr Paweł P. Wróblewski z Uniwersytetu Wrocławskiego.

Kontrowersje[edytuj | edytuj kod]

Hiszpańska organizacja katolicka Observatorio Antidifamación Religiosa uznała film za antychrześcijański; według reżysera Agory jego film jest krytyką wszelkiego fanatyzmu religijnego[6]. Zarzuty o uprzedzenia wobec chrześcijaństwa miały byc przeszkodą w znalezieniu dystrybutora dla filmu we Włoszech i w USA[7][6], w obu tych państwach obraz został jednak zakupiony[8][9].

Reżyser filmu odpiera zarzuty mówiąc, że jego film nie jest atakiem na chrześcijaństwo, ale uniwersalnym obrazem ukazującym mechanizmy bezsensownej przemocy i religijnego fanatyzmu, mogących istnieć w wielu systemach religijnych[10].

Zgodność z wiedzą historyczną[edytuj | edytuj kod]

Profesor Maria Dzielska, autorka biografii Hypatii, w wywiadzie dla Tygodnika Powszechnego wskazała na następujące nieścisłości historyczne:

  • Hypatia w momencie śmierci miała ok. 60 lat, nie była więc młodą dziewczyną[11], jak pokazał film.
  • Za czasów Hypatii Aleksandria była już miastem o bogatej kulturze chrześcijańskiej, a od 380 r. chrześcijaństwo było religią panującą w imperium rzymskim (zob. dekrety cesarzy Gracjana i Teodozjusza I). Był to najstarszy w dziejach chrześcijaństwa ośrodek teologiczny, starszy niż w Rzymie, Antiochii, Konstantynopolu. Tymczasem, zdaniem Dzielskiej, film pokazuje Aleksandrię jako miasto zdecydowanie pogańskie, a chrześcijaństwo jako twór ciemnoty, obłudników, którzy pozyskują biednych dając im chleb, ale po to, by przy ich pomocy przejąć władzę.
Quote-alpha.png
Dyskusje chrystologiczne w tym Kościele lokalnym doprowadziły do zwołania pierwszego soboru powszechnego w Nicei w 325 r. Wszystko to dzieje się, kiedy Hypatii nie ma jeszcze na świecie. Tymczasem oglądając film mamy wrażenie, że chrześcijaństwo nagle i niespodziewanie wdziera się przemocą do tej perły kultury antycznej[12].

Maria Dzielska pozytywnie natomiast oceniła stronę wizualną filmu, mówiąc, że reżyser: (...) pięknie oddał materialne i architektoniczne realia Aleksandrii w IV i na początku V wieku.[12]

Profesor Adam Łukaszewicz widzi Aleksandrię, założoną 7 kwietnia 331 p.n.e.[13], przede wszystkim jako kulturalną stolicę świata hellenistycznego, będącą w czasach ukazywanych przez film, aktywnym ośrodkiem kultury i religii pogańskiej[14]. Taki charakter tego miasta ukształtował się za panowania Ptolemeusza II[15][16]. Musejon i Serapejon, liczące kilkaset lat ośrodki wiedzy i kultury pogańskiej, które rozsławiły Aleksandrię w całym grecko-rzymskim świecie, istniały jeszcze za życia Hypatii.

Obsada[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Agora (2010) – Box Office Mojo
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 Obsada. [dostęp 2010-02-20].
  3. Festival de Cannes: Agora. [dostęp 2009-05-17].
  4. Fiona: Cannes 2009: Agora World Premiere – Reviews. 18 maja 2009.
  5. Agora – Release Dates
  6. 6,0 6,1 http://www.catholicnewsagency.com/news/civil_groups_protest_new_antichristian_film/ Civil groups protest new anti-Christian film :: Catholic News Agency (CNA)]
  7. Il film che l'Italia non vedrà – LASTAMPA.it
  8. Mikado distribuirà ‘Agorà’ in Italia (wł.). [dostęp 2010-12-28].
  9. Alejandro Amenábar's Agora Finally Bought for US Distribution (ang.). [dostęp 2010-12-28].
  10. http://kultura.dziennik.pl/artykuly/113266,agora-antychrzescijanska-krucjata.html [data dostępu: 2010-12-29]
  11. Rachel Weisz, grająca rolę Hypatii, miała podczas realizacji filmu prawie 40 lat Rachel Weisz w IMDB (ang.). [dostęp 2010-12-29].
  12. 12,0 12,1 Sympatia do Hypatii. Tomasz Ponikło rozmawia z prof. Marią Dzielską. W: Tygodnik Powszechny [on-line]. 2010-12-14. [dostęp 2010-12-29].
  13. Adam Łukaszewicz, Egipt Greków i Rzymian, KiW, Warszawa 2006, s. 361 cytat: Tradycyjna data założenia Aleksandrii to 7 kwietnia 331 r. p.n.e., choć podawane są i inne daty.
  14. Władysław Dziewulski, Zwycięstwo chrześcijaństwa w świecie starożytnym, Prace Opolskiego TPN, Wrocław 1969, s. 127-129 cytat: Aleksandria pozostała dość silnym ośrodkiem pogaństwa i po zburzeniu Serapejonu... Pozostali wierni pogaństwu profesorowie i studenci uczelni Aleksandryjskiej – Musejonu. Z niej wychodzili misjonarze pogańscy, którzy starali się powstrzymać proces cofania się dawnej religii... Mamy z kolei sporo informacji z życia uczelni aleksandryjskiej w ostatniej ćwierci V wieku. Większość profesorów i studentów wyznawała poganizm i odprawiała obrzędy pogańskie... L. Hertling szacuje liczbę chrześcijan egipskich w IV wieku na 1 milion, całą zaś ludność kraju – na 6 milionów.
  15. Adam Łukaszewicz, Egipt Greków i Rzymian, KiW, Warszawa 2006, s. 375 cytat: Wiele napisano ... o Aleksandrii, w tym o roli Aleksandrii jako kulturalnej stolicy świata hellenistycznego. Taki charakter tego miasta wyraźnie ukształtował się już za panowania Ptolemeusza II.
  16. Adam Łukaszewicz, Egipt Greków i Rzymian, KiW, Warszawa 2006, s. 378 cytat: Aleksandria odegrała niepowtarzalną rolę w dziejach kultury, nie tylko Egiptu grecko-rzymskiego, ale całej ludzkości. Istniejące tam Musejon i Biblioteka Aleksandryjska były pierwszymi zakrojonymi na wielką skalę instytucjami naukowymi, de facto niezwiązanymi z religią.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]