9 października jest 282. (w latach przestępnych 283.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 83 dni.
- Imieniny obchodzą: Aaron, Abraham, Arnold, Atanazja, Bogodar, Bogudar, Bożdar, Bożydar, Dionizy, Dionizjusz, Ginter, Guncerz, Gunter, Jan, Ludwik, Piotr, Przedpełk, Sara, Sybilla i Wincenty.
- Azerbejdżan – Święto Armii i Marynarki Wojennej
- Uganda – Święto Niepodległości
- Międzynarodowe – Światowy Dzień Poczty obchodzony w rocznicę założenia Powszechnego Związku Pocztowego (UPU) w 1874 roku (ustanowione przez Zgromadzenie Ogólne ONZ)[1]
- Polska
- Wspomnienia i święta w Kościele katolickim[3][4] obchodzą:
Wydarzenia w Polsce [edytuj]
Fontanna Neptuna w Gdańsku
Wydarzenia na świecie [edytuj]
- 43 p.n.e. – Wódz rzymski Lucjusz Munatius Plancus założył Lugdunum (dzisiejszy Lyon)
- 768 – Karloman i Karol Wielki zostali koronowani na królów frankijskich.
- 1000 – Leif Eriksson dobił do brzegów Winlandii i jako pierwszy znany Europejczyk postawił stopę na ziemi kanadyjskiej.
- 1238 – Rekonkwista: król Aragonii Jakub I wyzwolił Walencję spod panowania arabskiego i założył Królestwo Walencji.
- 1264 – Rekonkwista: król Kastylii-Leónu Alfons X wyzwolił Jerez de la Frontera.
- 1446 – W Korei opublikowano alfabet Hangyl.
- 1514 – Król Francji Ludwik XII poślubił Marię Tudor.
- 1531 – Wybuchła II wojna kappelska między katolickimi i protestanckimi kantonami Szwajcarii.
- 1556 – Założono wenezuelskie miasto Mérida.
- 1582 – Ze względu na wprowadzenie kalendarza gregoriańskiego w dniu 4 października, dat od 5 października do 14 października nie było we Francji, Hiszpanii, Italii, Portugalii i Rzeczypospolitej Obojga Narodów.
- 1600 – Irlandzka wojna dziewięcioletnia: nierozstrzygnięta bitwa pod Moyry Pass.
- 1604 – Została zaobserwowana supernowa SN 1604 (Gwiazda Keplera).
- 1610 – Wojna polsko-rosyjska: polskie chorągwie pod dowództwem hetmana Stanisława Żółkiewski wkroczyły na Kreml moskiewski.
- 1635 – Władze Salem w kolonii Massachusetts skazały na banicję pastora Rogera Williamsa, reformatora religijnego, poźniejszego założyciela Providence i obrońcę Indian.
- 1651 – Parlament angielski uchwalił Akt Nawigacyjny.
- 1683 – Król Jan III Sobieski pokonał Turków w II bitwie pod Parkanami.
- 1695 – Wojna Turcji ze Świętą Ligą: wojska rosyjskie zakończyły nieudane oblężenie tureckiej twierdzy Azak.
- 1701 – Założono Yale University.
- 1708 – III wojna północna: pierwsze w historii zwyciestwo wojsk rosyjskich nad szwedzkimi w otwartej bitwie pod Leśną.
- 1717 – Władze burbońskie zlikwidowały uniwersytet w Lleidzie.
- 1760 – Wojna siedmioletnia: wojska rosyjsko-austriackie zdobyły i spaliły Berlin.
- 1771 – Holenderski żaglowiec Vrouw Maria zatonął u wybrzeży Finlandii.
- 1776 – Franciszkanin Francisco Palóu założył klasztor Mission San Francisco de Asís, który stał się podwaliną dzisiejszego San Francisco w Kalifornii.
- 1799 – Zatonął brytyjski żaglowiec HMS Lutine z 240 osobami na pokładzie, przewożący złoto wartości 1 200 000 funtów.
- 1803 – W wyniku powodzi wywołanej sztormem na Maderze zginęło 600-1000 osób.
- 1804 – Założono Hobart na Tasmanii.
- 1806 – Prusy wypowiedziały wojnę Francji.
- 1817:
- 1824 – W Kostaryce zniesiono niewolnictwo.
- 1829 – Niemiec Friedrich Parrot i Ormianin Chaczatur Abowian dokonali pierwszego wejścia na Ararat.
- 1831 – Pierwszy prezydent niepodległej Grecji Joanis Kapodistrias zginął w zamachu w Nauplionie.
- 1861 – Wojna secesyjna; zwycięstwo wojsk Unii w bitwie o wyspę Santa Rosa.
- 1864 – Wojna secesyjna; zwycięstwo wojsk Unii w bitwie pod Tom’s Brook.
- 1874 – W szwajcarskim Bernie założono Powszechny Związek Pocztowy.
- 1888 – W Waszyngtonie odsłonięto Pomnik Waszyngtona.
- 1890 – Francuski inżynier i wynalazca Clément Ader odbył 50-metrowy, niekierowany lot samolotem o napędzie parowym.
- 1913 – Na Atlantyku zatonął w wyniku pożaru płynący do Nowego Jorku brytyjski statek pasażerski SS Volturno; zginęło 136 osób, uratowano 521.
- 1915 – I wojna światowa: zajęcie Belgradu przez Niemców.
- 1924 – W Chicago otwarto stadion Soldier Field.
- 1934 – W Marsylii w zamachu dokonanym przez chorwackich nacjonalistów zginęli: król Jugosławii Aleksander I i francuski minister spraw zagranicznych Louis Barthou.
- 1941:
- 1942 – Wiedeń został sklasyfikowany jako wolny od Żydów (Judenfrei).
- 1943 – Wojna na Pacyfiku: zwycięstwo wojsk amerykańsko-nowozelandzkich w bitwie o wyspę Vella Lavella (Wyspy Salomona).
- 1945:
- 1949 – Otwarto Stadion Partizana w Belgradzie.
- 1952 – Premiera filmu Piętno śmierci w reżyserii Akiry Kurosawy.
- 1962 – Uganda uzyskała niepodległość (od Wielkiej Brytanii).
- 1963 – W wyniku przerwania zapory Vajont we włoskich Alpach zginęło ok. 2 tys. osób.
- 1967 – Argentyński rewolucjonista Ernesto „Che” Guevara został rozstrzelany przez boliwijskich żołnierzy.
- 1970 – Kambodża została proklamowana Republiką Khmerską.
- 1973 – Elvis Presley po 6,5 roku małżeństwa rozwiódł się z Priscillą.
- 1975 – Radziecki naukowiec i dysydent Andriej Sacharow otrzymał Pokojową Nagrodę Nobla.
- 1977:
- 1981 – We Francji zniesiono karę śmierci.
- 1982 – Palestyńscy terroryści otworzyli ogień do Żydów modlących się w rzymskiej Wielkiej Synagodze; zginęła 1 osoba, 34 zostały ranne.
- 1983 – Kilka minut przed przyjazdem prezydenta Korei Południowej Chun Doo-hwana, wybuch bomby podłożonej przez północnokoreańskich agentów zniszczył Muzeum Męczenników w stolicy Birmy Rangunie. Zginęło 4 Birmańczyków i 17 członków delegacji koreańskiej (w tym 4 ministrów), a 46 osób zostało rannych.
- 1985 – Palestyńscy porywacze włoskiego liniowca MS Achille Lauro poddali się władzom egipskim w Port Said, w zamian za gwarancję swobodnego opuszczenia kraju.
- 1986:
- 1992:
- 1999 – Odbył się ostatni lot samolotu rozpoznawczego Lockheed SR-71 Blackbird.
- 2001 – Otwarto Most nad Kanałem Sueskim.
- 2004:
- 2006:
- 2008:
- 2009:
- 11 jordańskich i urugwajskich żołnierzy sił pokojowych MINUSTAH zginęło w katastrofie lotniczej na Haiti.
- 2 polskich żołnierzy zginęło, a 4 zostało rannych gdy ich pojazd wjechał na przydrożną minę w afgańskiej prowincji Wardak.
- Co najmniej 52 osoby zginęły, a ponad 100 zostało rannych w wyniku wybuchu samochodu-pułapki w pakistańskim Peszawarze.
- Prezydent USA Barack Obama otrzymał Pokojową Nagrodę Nobla.
- W chmurze pyłu powstałej po celowym rozbiciu fragmentu amerykańskiej sondy LCROSS na Księżycu odkryto wodę.
- 2011:
Urodzili się [edytuj]
- 1201 – Robert de Sorbon, francuski teolog, fundator Uniwersytetu w Paryżu (zm. 1274)
- 1261 – Dionizy I, król Portugalii (zm. 1325)
- 1328 – Piotr I, król Cypru (zm. 1369)
- 1585 – Heinrich Schütz, niemiecki kompozytor, organista (zm. 1672)
- 1693 – Johann Lorenz von Mosheim, niemiecki duchowny luterański, historyk Kościoła (zm. 1755)
- 1757 – Karol X Burbon, król Francji (zm. 1836)
- 1777 – Gaspare Bertoni, włoski ksiądz, święty katolicki (zm. 1853)
- 1815 – Jan Kanty Andrusikiewicz, polski pedagog, organista, przywódca powstania chochołowskiego (zm. 1850)
- 1824 – Włodzimierz Wolski, polski pisarz, tłumacz (zm. 1882)
- 1826 – Maksymilian Nowicki, polski zoolog, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, twórca Towarzystwa Tatrzańskiego (zm. 1890)
- 1835 – Camille Saint-Saëns, francuski kompozytor (zm. 1921)
- 1846 – Maksymilian Gierymski, polski malarz (zm. 1874)
- 1852 – Emil Hermann Fischer, niemiecki chemik, laureat Nagrody Nobla (zm. 1919)
- 1859 – Alfred Dreyfus, francuski oficer (zm. 1935)
- 1864 – Maud Watson, brytyjska tenisistka (zm. 1946)
- 1873 – Karl Schwarzschild, niemiecki fizyk, astronom (zm. 1916)
- 1874 – Mikołaj Roerich, rosyjski malarz, pisarz, podróżnik, archeolog (zm. 1947)
- 1879 – Max von Laue, niemiecki fizyk, laureat Nagrody Nobla (zm. 1960)
- 1888 – Nikołaj Bucharin, radziecki polityk, działacz komunistyczny, redaktor „Prawdy” (zm. 1938)
- 1892 – Ivo Andrić, serbski pisarz, laureat Nagrody Nobla (zm. 1975)
- 1893 – Mário de Andrade, brazylijski pisarz (zm. 1945)
- 1896 – Antoni Cwojdziński, polski pisarz, reżyser teatralny (zm. 1972)
- 1900:
- 1901 – Irena Byrska, polska aktorka, reżyserka teatralna, pedagog (zm. 1997)
- 1902 – Jerzy Kreczmar, polski reżyser teatralny, aktor (zm. 1985)
- 1903 – Karel Steklý, czeski reżyser filmowy (zm. 1987)
- 1904:
- 1906:
- 1907:
- 1913 – William Donald Borders, amerykański duchowny katolicki, arcybiskup Baltimore (zm. 2010)
- 1915:
- 1918:
- 1919:
- 1920 – Jens Bjørneboe, norweski pisarz (zm. 1976)
- 1921:
- 1922 – Ladislav Rychman, czeski reżyser filmowy (zm. 2007)
- 1923 – Stefan de Julien, polski żołnierz AK, podporucznik, uczestnik powstania warszawskiego (zm. 1944)
- 1924:
- 1927 – Wiesław Wodecki, polski pisarz, dziennikarz, reporter (zm. 2010)
- 1928 – Pat O'Connor, amerykański kierowca wyścigowy (zm. 1958)
- 1929:
- 1932 – Józef Konieczny, polski aktor (zm. 2007)
- 1933 – Peter Mansfield, brytyjski fizyk, laureat Nagrody Nobla
- 1934 – Abdullah Ibrahim, południowoafrykański pianista jazzowy
- 1935:
- 1936:
- 1937 – Brian Blessed, angielski aktor
- 1938 – Heinz Fischer, austriacki polityk, prezydent Austrii
- 1940 – John Lennon, brytyjski muzyk, kompozytor, autor tekstów, wokalista (zm. 1980)
- 1941:
- 1942 – Shukri Ghanem, libijski polityk, premier Libii (zm. 2012)
- 1944:
- 1946 – Tansu Çiller, turecka ekonomistka, polityk, premier Turcji
- 1947 – France Gall, francuska piosenkarka
- 1948 – Jackson Browne, amerykański wokalista, gitarzysta
- 1949:
- 1950:
- 1951 – Ryszard Rynkowski, polski piosenkarz, kompozytor
- 1952:
- 1953:
- 1954 – Scott Bakula, amerykański aktor
- 1955:
- Jerzy Ciechanowicz, polski pisarz, publicysta, historyk, archeolog, podróżnik, tłumacz (zm. 1999)
- Krzysztof Sujka, polski kolarz szosowy
- Andrzej Szczytko, polski aktor
- Piotr Uszok, polski samorządowiec, prezydent Katowic
- 1958 – Michael Paré, amerykański aktor
- 1960 – Kenny Garrett, amerykański saksofonista jazzowy
- 1962 – Jorge Burruchaga, argentyński piłkarz, trener piłkarski
- 1964:
- 1965 – Simon de La Brosse, francuski aktor (zm. 1998)
- 1966 – David Cameron, brytyjski polityk, 78. premier Wielkiej Brytanii
- 1967:
- 1969 – PJ Harvey, brytyjska piosenkarka
- 1972 – Elżbieta Cherezińska, polska pisarka, teatrolog
- 1973 – Fabio Lione, włoski wokalista zespołu Rhapsody Of Fire
- 1975:
- 1977 – Yaki Kadafi, amerykański raper zespołu Outlawz
- 1978:
- 1979:
- 1980 – Filip Bobek, polski aktor
- 1981 – Rafał Murawski, polski piłkarz
- 1986 – Laure Manaudou, francuska pływaczka
- 1990 – Cedrik-Marcel Stebe, niemiecki tenisista
- 1993 – Lauren Davis, amerykańska tenisistka
- 1047 – Klemens II, papież (ur. 1005)
- 1273 – Elżbieta Bawarska, królowa Niemiec (ur. ok. 1227)
- 1390 – Jan I, król Kastylii i Leónu (ur. 1358)
- 1537 – Hans Cranach, niemieckim malarz (ur. 1513)
- 1771 – Jan Klemens Branicki, miecznik wielki koronny, hetman polny koronny, hetman wielki koronny, wojewoda krakowski (ur. 1689)
- 1820 – Barbara Mickiewicz, matka Adama Mickiewicza (ur. ?)
- 1867 – Ignacy Feliks Dobrzyński, polski pianista, kompozytor (ur. 1807)
- 1908 – Józef Montwiłł-Mirecki, polski działacz socjalistyczny, przywódca Organizacji Bojowej PPS (ur. 1879)
- 1916 – Bronisław Gustawicz, polski krajoznawca, taternik, przyrodnik, członek Komisji Fizjograficznej i Antropologicznej Akademii Umiejętności (ur. 1852)
- 1918 – Raymond Duchamp-Villon, francuski rzeźbiarz (ur. 1876)
- 1924 – Walerij Briusow, rosyjski pisarz (ur. 1873)
- 1931 – Antal Stašek, czeski pisarz (ur. 1843)
- 1934:
- 1941 – Helen Morgan, amerykańska piosenkarka, aktorka (ur. 1900)
- 1942 – Símun av Skarði, farerski poeta, polityk, autor hymnu Wysp Owczych (ur. 1872)
- 1943 – Pieter Zeeman, holenderski fizyk, laureat Nagrody Nobla (ur. 1865)
- 1950:
- 1955 – Theodor Innitzer, austriacki duchowny katolicki, kardynał, arcybiskup Wiednia (ur. 1875)
- 1956 – Marie Doro, ameryakńska aktorka (ur. 1882)
- 1957 – Herminia Naglerowa, polska pisarka, publicystka (ur. 1890)
- 1958 – Pius XII, papież (ur. 1876)
- 1962 – Milan Vidmar, słoweński energetyk, szachista (ur. 1885)
- 1967:
- 1972 – Miriam Hopkins, amerykańska aktorka (ur. 1902)
- 1974:
- 1977 – Zdzisław Maklakiewicz, polski aktor (ur. 1927)
- 1978 – Jacques Brel, belgijski piosenkarz, bard, kompozytor, aktor (ur. 1929)
- 1980 – Bronisław Duch, polski dowódca wojskowy, generał, generalny inspektor Sił Zbrojnych (ur. 1896)
- 1982 – Anna Freud, austriacka psychoanalityk (ur. 1895)
- 1985 – Emilio Medici, brazylijski polityk, prezydent Brazylii (ur. 1905)
- 1986 – Harald Reinl, niemiecki reżyser filmowy (ur. 1908)
- 1987 – William Parry Murphy, amerykański fizyk, laureat Nagrody Nobla (ur. 1892)
- 1988 – Felix Wankel, niemiecki wynalazca (ur. 1902)
- 1990 – Géza Ottlik, węgierski pisarz (ur. 1912)
- 1992 – Jędrzej Giertych, polski polityk, dyplomata, publicysta (ur. 1903)
- 1994 – Rolf Thiele, austriacki reżyser filmowy (ur. 1918)
- 1995:
- 1998 – Ryszard Lindenberg, polski muzyk, twórca programów i filmów muzycznych (ur. 1921)
- 1999:
- 2000 – David Dukes, amerykański aktor (ur. 1945)
- 2001 – Herbert Ross, amerykański reżyser filmowy (ur. 1927)
- 2002 – Bruno O'Ya, estoński aktor, pisarz, piosenkarz (ur. 1933)
- 2004 – Maxime Faget, amerykański inżynier, konstruktor statków kosmicznych (ur. 1921)
- 2005 – Waldemar Wróblewski, polski kompozytor (ur. 1959)
- 2006:
- 2008 – Gidget Gein, amerykański basista zespołu Marilyn Manson (ur. 1969)
- 2009 – Jacques Chessex, szwajcarski pisarz (ur. 1934)
- 2010:
- 2011 – Pawieł Karielin, rosyjski skoczek narciarski (ur. 1990)
- 2012:
Przypisy
