Alban Berg

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Alban Berg (1927)

Alban Maria Johannes Berg (ur. 9 lutego 1885 w Wiedniu, zm. 24 grudnia 1935 tamże[1]) – kompozytor austriacki, jeden z prekursorów muzyki atonalnej. Jeden z trzech czołowych muzyków drugiej szkoły wiedeńskiej.

Życie[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w średniozamożnej rodzinie mieszczańskiej. Otrzymał typowe dla epoki domowe wykształcenie muzyczne. Komponować zaczął jako nastolatek, nie posiadając formalnej wiedzy kompozytorskiej. Po skończeniu (nie bez trudności) szkoły średniej, w 1904 został zaakceptowany jako student wiedeńskiego konserwatorium w klasie Arnolda Schönberga, który w ten czas rozpoczął eksperymenty z muzyką dodekafoniczną. Innym uczniem Schönberga studiującym w tym samym czasie był Anton Webern. W swej twórczości Berg wykorzystywał zasady atonalności i serializm, lecz także wiele z jego kompozycji jest muzyką tonalną lub mieszaną, osadzoną w estetyce późnego romantyzmu.

Po zakończeniu studiów Berg rozpoczął pracę kompozytorską jednocześnie pracując zawodowo jako księgowy. W 1911 poślubił znaną śpiewaczkę Helenę Nahowską. W 1915 został powołany do służby wojskowej, z której został zwolniony w rok później z powodu słabego zdrowia (cierpiał na astmę). Jego wojskowe przeżycia skłoniły go do skomponowania opery Wozzeck bazującej na popularnym dramacie Büchnera (Woyzeck). Premiera opery miała miejsce w 1925 i spotkała się z dobrym przyjęciem. W 1919 wraz z Arnoldem Schönbergiem założył Towarzystwo Muzyczne, którego celem było wspieranie awangardowych eksperymentów muzycznych.

Do innych znanych dzieł Berga należą Koncert kameralny na fortepian, skrzypce i 13 instrumentów dętych (1925) oraz Suita liryczna na kwartet smyczkowy (1926). W obu Berg połączył tradycyjną tonalność z zasadami atonalności. Ostatnim dziełem opublikowanym za życia kompozytora był Koncert skrzypcowy "pamięci Anioła" dedykowany tragicznie zmarłej w wieku 19 lat Manon Gropius, córce Almy Mahler, wdowy po Gustawie Mahlerze i Waltera Gropiusa.

Umierając Berg pozostawił niedokończoną operę Lulu. Jest on także autorem libretta tego dzieła. Erotycznie skandalizująca opera opowiada o jego skrywanej miłości do Hanny Fuchs-Robettin. Kompozycja ujrzała światło dzienne dopiero po śmierci żony Berga w 1964. Została ukończona przez Friedricha Cerha i wystawiona w 1976.

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Dorobek kompozytorski
Rodzaj twórczości Liczba dzieł
Muzyka wokalna
Pieśni 83
Muzyka chóralna  
Muzyka instrumentalna
Symfonie  
Koncerty 2
Muzyka kameralna 6
Inne formy orkiestrowe 2
Opery 2
Balety  
Utwory na fortepian 19
RAZEM 116

Najważniejsze utwory:

  • opery Wozzeck, Lulu
  • Koncert skrzypcowy "pamięci Anioła"
  • Suita liryczna na kwartet smyczkowy
  • Siedem wczesnych pieśni

Przypisy

  1. Alban Berg na stronie allmusic.com (ang.). allmusic.com. [dostęp 2011-05-17].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Literatura dodatkowa
  • L. Czapliński, We władzy operowych kurtyzan: Violetta, Manon, Lulu (o Lulu Albana Berga) [w:] W kręgu operowych mitów, Kraków 2003.
  • B. Kaczyński, Ucieczki do Karyntii. Rzecz o A. Bergu i jego operach, Warszawa: Wydawnictwa Radia i Telewizji, 1987, ISBN 83-212-0483-X.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]