Araneomorphae

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Araneomorphae
F. Smith, 1902
Okres istnienia: 225–dziś mln lat temu
Zyzuś tłuścioch (Steatoda bipunctata)
Zyzuś tłuścioch (Steatoda bipunctata)
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ stawonogi
Podtyp szczękoczułkowce
Gromada pajęczaki
Rząd pająki
Podrząd Opisthothelae
Infrarząd Araneomorphae
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Araneomorphaeinfrarząd pająków z grupy Opisthothelae. Obejmuje większość współczesnych gatunków pająków. W przeciwieństwie do przedstawicieli Mesothelae i Mygalomorphae szczękoczułki Araneomorphae są ustawione prostopadle do osi ciała i wbijają się w ofiarę z boków – jest to cecha bardziej zaawansowana ewolucyjnie niż szczękoczułki ustawione równolegle do osi ciała, jak u Mesothelae i Mygalomorphae[1]. Badania wykazały, że sitko przędne (cribellum) i calamistrum, uważane niegdyś za autapomorfie Araneomorphae, u innych linii ewolucyjnych pająków były kilkukrotnie tracone, dlatego też podział na Cribellatae i Ecribellatae został zarzucony[2]. Większość analiz kladystycznych jest zgodna, że najbardziej bazalną grupą wewnątrz Araneomorphae jest Hypochilidae[3][4][1], będąca taksonem siostrzanym kladu Neocribellatae, obejmującego Austrochiloidea i Araneoclada. Do grupy Araneoclada należą Haplogynae oraz Entelegynae, obejmujące najbardziej zaawansowane i zróżnicowane pająki[1][4]. Skamieniałości najstarszych znanych przedstawicieli Araneomorphae odkryto w triasowych osadach w Republice Południowej Afryki oraz stanie Wirginia w Stanach Zjednoczonych. Szczątki Triassaraneus andersonorum i Argyrarachne solitus ocenia się na około 225 milionów lat, o 40 mln lat więcej niż najstarszego przed ich odkryciem Juraraneus[5]. Analizy molekularne sugerują, że Mygalomorphae wyewoluowały około 300 mln lat temu[6] – Araneomorphae, jako grupa siostrzana wobec Mygalomorphae, musiały powstać w tym samym czasie.

Uproszczony kladogram Araneomorphae według Coddingtona i Leviego (1991)[4] oraz Coddingtona (2005)[1]
Araneomorphae 

 Hypochilidae


 Neocribellatae 
 Austrochiloidea 
   

 Gradungulidae



 Austrochilidae



 Araneoclada 

 Haplogynae



 Entelegynae





Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Do Araneomorphae należy 95 rodzin (za Platnick N.I., 2013)[7]: Hypochilidae, Austrochilidae, Gradungulidae, Filistatidae, Sicariidae, Scytodidae (rozsnuwaczowate), Periegopidae, Drymusidae, Leptonetidae, Telemidae, Ochyroceratidae, Pholcidae (nasosznikowate), Plectreuridae, Diguetidae, Caponiidae, Tetrablemmidae, Trogloraptoridae, Segestriidae, Dysderidae (komórczakowate), Oonopidae, Orsolobidae, Archaeidae, Mecysmaucheniidae, Pararchaeidae, Holarchaeidae, Huttoniidae, Stenochilidae, Palpimanidae, Malkaridae, Mimetidae (naśladownikowate), Eresidae (poskoczowate), Oecobiidae, Hersiliidae, Deinopidae, Uloboridae (koliściakowate), Cyatholipidae, Synotaxidae, Nesticidae (tkańcowate), Theridiidae (omatnikowate), Theridiosomatidae, Symphytognathidae, Anapidae, Micropholcommatidae, Mysmenidae, Pimoidae, Sinopimoidae, Linyphiidae (osnuwikowate), Tetragnathidae (kwadratnikowate), Nephilidae (prządkowate), Araneidae (krzyżakowate), Lycosidae (pogońcowate), Trechaleidae, Pisauridae (darownikowate), Oxyopidae (śpiesznikowate), Senoculidae, Stiphidiidae, Zorocratidae, Psechridae, Zoropsidae, Zoridae (trawnikowcowate), Ctenidae, Agelenidae (lejkowcowate), Cybaeidae (topikowate), Desidae, Amphinectidae, Cycloctenidae, Hahniidae, Dictynidae (ciemieńcowate), Amaurobiidae (sidliszowate), Phyxelididae, Titanoecidae (podkamieniakowate), Nicodamidae, Tengellidae, Miturgidae (zbrojnikowate), Anyphaenidae (motaczowate), Liocranidae (obniżowate), Clubionidae (aksamitnikowate), Corinnidae, Zodariidae (lenikowate), Penestomidae, Chummidae, Homalonychidae, Ammoxenidae, Cithaeronidae, Gallieniellidae, Trochanteriidae, Lamponidae, Prodidomidae, Gnaphosidae (worczakowate), Selenopidae, Sparassidae (spachaczowate), Philodromidae (ślizgunowate), Thomisidae (ukośnikowate), Salticidae (skakunowate).

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Jonathan A. Coddington: Phylogeny and classification of spiders. W: D. Ubick, P. Paquin, P. E. Cushing, V. Roth (red.): Spiders of North America: an identification manual. American Arachnological Society, 2005, s. 18–24. ISBN 978-0977143900. (ang.)
  2. B. Hausdorf. Molecular phylogeny of araneomorph spiders. „Journal of Evolutionary Biology”. 12 (5), s. 980–985, 1999. doi:10.1046/j.1420-9101.1999.00104.x (ang.). 
  3. Norman I. Platnick. The hypochiloid spiders: a cladistic analysis, with notes on the Atypoidea (Arachnida, Araneae). „American Museum Novitates”. 2627, s. 1–23, 1977 (ang.). 
  4. 4,0 4,1 4,2 Jonathan A. Coddington, Herbert W. Levi. Systematics and evolution of spiders (Araneae). „Annual Review of Ecology and Systematics”. 22, s. 565–592, 1991. doi:10.1146/annurev.es.22.110191.003025 (ang.). 
  5. Paul A. Selden, John M. Anderson, Heidi M. Anderson, Nicholas C. Fraser. Fossil araneomorph spiders from the Triassic of South Africa and Virginia. „Journal of Arachnology”. 27 (2), s. 401–414, 1999 (ang.). 
  6. Nadia A. Ayoub, Jessica E. Garb, Marshal Hedin, Cheryl Y. Hayashi. Utility of the nuclear protein-coding gene, elongation factor-1 gamma (EF-1γ), for spider systematics, emphasizing family level relationships of tarantulas and their kin (Araneae: Mygalomorphae). „Molecular Phylogenetics and Evolution”. 42 (2), s. 394–409, 2007. doi:10.1016/j.ympev.2006.07.018 (ang.). 
  7. Norman I. Platnick: Families (ang.). W: The World Spider Catalog, Version 14.0 [on-line]. American Museum of Natural History. DOI:10.5531/db.iz.0001. [dostęp 13 sierpnia 2013].