Aster

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy rośliny. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Aster
Aster pirenejski
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad astrowe
Rząd astrowce
Rodzina astrowate
Podrodzina Asteroideae
Rodzaj aster
Nazwa systematyczna
Aster L.
Sp. Pl. 872. 1 Mai 1753
"(systm)" Systematyka w Wikispecies
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Wikiquote-logo.svg
Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
o astrach
Aster gawędka (kultywar)
Kwiatostan Aster ageratoides

Aster (Aster L. 1753) – rodzaj roślin nasiennych należących do rodziny astrowatych, obecnie zaliczane jest do niego około 250 gatunków[2]. Naturalnie występują na półkuli północnej, na obszarach o umiarkowanym klimacie[2]. Wiele z nich to rośliny ozdobne, chętnie uprawiane w ogrodach ze względu na dekoracyjne kwiaty. Obecnie rodzaj aster przeważnie ogranicza się do gatunków tzw. starego świata, z typowym przedstawicielem astrem gawędką (Aster amellus). Astry amerykańskie zostały sklasyfikowane do rodzajów: Almutaster, Canadanthus, Doellingeria, Eucephalus, Eurybia, Ionactis, Oligoneuron, Oreostemma, Sericocarpus i Symphyotrichum, nadal jednak stosowana jest wobec nich łącznie nazwa zwyczajowa "astry".

Nazwa rodzajowa Aster pochodzi od starogreckiego słowa ἀστήρ (astér), co znaczy "gwiazda". Nawiązuje ona do gwiaździstego kształtu koszyczka kwiatowego.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Byliny oraz wiecznie zielone lub sezonowo ulistnione podkrzewy o wielkości od miniaturowych roślinek do ok. 1,8 m wysokości[2]. Mają pojedyncze, zazwyczaj całobrzegie liście, niekiedy pokryte włoskami. Zewnętrzne kwiaty języczkowe u różnych gatunków w różnych kolorach (białe, różowe, purpurowe, czerwone, niebieskie), zebrane w koszyczek. Wewnątrz koszyczka występują żółte lub różowe kwiaty rurkowate.

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Synonimy[3]

Amphirhapis DC., Baccharidiopsis G. M. Barroso, Chlamydites J. R. Drumm., Conyzanthus Tamamsch., Crinitaria Cass., Galatella Cass., Heterochaeta DC., Kitamuraea Rauschert, Kitamuraster Soják, Lasallea Greene, Oreastrum Greene, Virgulaster Semple, Wardaster Small, Weberaster Á. Löve & D. Löve

Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system APG III z 2009)

Angiosperm Phylogeny Website adoptuje podział na podrodziny astrowatych (Asteraceae) opracowany przez Panero i Funka w 2002[4], z późniejszymi uzupełnieniami[5]. Zgodnie z tym ujęciem rodzaj Aster należy do plemienia Astereae Cass., podrodziny Asteroideae (Juss.) Chev. W systemie APG III astrowate są jedną z kilkunastu rodzin rzędu astrowców (Asterales), wchodzącego w skład kladu astrowych w obrębie dwuliściennych właściwych[1].

Pozycja w systemie Reveala (1993-1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa astrowe (Asteridae Takht.), nadrząd astropodobne (Asteranae Takht.), rząd astrowce (Asterales Lindl), rodzina astrowate (Asteraceae Dumort.), podrodzina Asteroideae (Cass.) Lindl. in Loud., plemię Astereae Cass., podplemię Asterinae (Cass.) Dumort., rodzaj aster (Aster L.)[6].

Information icon.svg Zobacz też: aster chiński.
Gatunki flory Polski[7]

(tylko dziko rosnące):

Inne gatunki (wybór)[8]

Uprawa[edytuj | edytuj kod]

Rośliny łatwe w uprawie. Najlepiej rosną na słonecznym stanowisku lub w półcieniu, na przepuszczalnej i żyznej ziemi. Powinny mieć stale wilgoć w glebie. Odmianom wysokim należy zapewnić podparcie. Po przekwitnięciu rośliny przycina się przy ziemi. Rozmnaża się przez podział jesienią lub wiosną przez zdrewniałe sadzonki. Mogą być atakowane przez mączniaka prawdziwego, mszyce i ślimaki.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-04-15].
  2. 2,0 2,1 2,2 Geoff Burnie i inni: Botanica. Rośliny ogrodowe. Könemann, 2005. ISBN 3-8331-1916-0.
  3. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-06-15].
  4. Panero J.L., Funk V.A.. Toward a phylogenetic subfamilial classification for the Compositae (Asteraceae). „Proceedings of the Biological Society of Washington”. 115 (4), s. 909–922, 2002. Biological Society of Washington. 
  5. B. Baldwin, J. M. Bonifacino, T. Eriksson, V. A. Funk, C.A. Mannheimer, B. Nordenstam, N. Roque, I. Ventosa: Compositeae classification (ang.). Smithsonian National Museum of Natural History. [dostęp 2010-05-24].
  6. Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Aster (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-01-21].
  7. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland : a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
  8. Ludmiła (red.) Karpowiczowa: Słownik nazw roślin obcego pochodzenia łacińsko-polski i polsko-łaciński. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 1973.