Ajurweda

Dhanwantari – patron Ajurwedy

Ajurweda (dew. आयुर्वेद, ang. Ayurveda) – system medycyny indyjskiej rozwinięty w starożytności. Termin ajurweda jest złożeniem słów ajuh (sanskr. āyuh) – „życie” oraz weda (Pismo dewanagari वेद ), oznacza „wiedzę o życiu” lub „przebieg życia”. Ajurweda zajmuje się zdrowiem fizycznym, psychicznym i duchowym. Jako koncepcja zdrowia i terapii jest uznawana od 1979 przez Światową Organizację Zdrowia Jest jednym z niewielu systemów medycyny niekonwencjonalnej, wykorzystujących chirurgię.

Najwcześniej znanymi lekarzami byli Ćaraka i Suszruta. Z podręczników medycyny napisanych przez tych dwóch mędrców studenci medycyny ajurwedyjskiej korzystają do dziś. (…) Ćaraka specjalizował się w medycynie chorób wewnętrznych, Suszruta zaś był chirurgiem i wierzył, że chirurgia jest najlepszym sposobem leczenia, gdyż pozwala uzyskać natychmiastowe rezultaty. Ćarakasanhita oraz Suszrutasanhita, zostały napisane w siódmym wieku p.n.e.

W obrębie ajurwedy opracowano osiem specjalizacji:

• choroby wewnętrzne,
• chirurgia ogólna,
• leczenie chorób głowy i szyi,
• pediatria,
• toksykologia,
• nauka o afrodyzjakach,
• nauka o odmładzaniu,
• psychiatria (w tym leczenie chorób wywołanych przez złe duchy)

Teoria

Koncepcja pięciu żywiołów (panća mahabhuta)

Według ajurwedy wszystko składa się z pięciu żywiołów ("panća mahabhutas"). Elementy te to, przestrzeń (akaśa), powietrze (waju), ogień (agni), woda (dźala) i ziemia (prythwi). Istoty żyjące posiadają jeszcze jeden element: jest to prana. Prana to siła życiowa, podstawowa energia odpowiadająca za fizyczne, umysłowe i duchowe zdrowie i siłę.

Prana

Prana w sanskrycie oznacza "oddech" i jest rozumiana jako siła podtrzymująca życie, energia witalna. Jest to podstawowe założenie ajurwedy i jogi, energia ta przepływa przez kanały subtelne zwane nadi. Energia ta podtrzymuje życie w ciele i umyśle.

Koncepcja trzech dosz (tridosza)

Według medycyny indyjskiej ciało powstaje z pięciu żywiołów, a u podstaw jego rozwoju leżą trzy bioenergie: wata (na którą składają się elementy wiatr i eter), pitta (ogień), kapha (ziemia i woda). Bioenergia wata związana jest z ruchem, bioenergia pitta to „metaboliczna siła oddziaływania”, zaś bioenergia kapha to „regenerująca i podtrzymująca siła.”

Agni

Agni to ogień trawienny. To właśnie agni pozwala dobrze trawić pokarm i sprawia, że wszystkie składniki odżywcze docierają do tkanek. To dzięki agni umysł ma moc, aby za pomocą inteligencji i dyscypliny osiągnąć wewnętrzne piękno. To także agni oczyszcza ciało z toksyn i produktów przemiany materii.

Toksyny (Ama)

„W ajurwedzie uważa się, iż większość chorób wynika z obecności ama (āma), czyli toksyn w ciele. Toksyny to niestrawione resztki pokarmu, które gromadzą się w układzie trawiennym (…) Według ajurwedy zanim rozpocznie się długotrwałe leczenie, należy najpierw oczyścić ciało."

Terapia oczyszczająca (panća karma)

Panća karma oznacza dosłownie „pięć działań oczyszczających”. Terapia stanowi głębokie oczyszczenie ciała z nieczystości oraz ponowne odżywienie tkanek, dzięki czemu poprawia się stan zdrowia, a oznaki starzenia się organizmu znikają. Ciało nabiera witalności, dosze są w równowadze, co pozwala na zachowanie dobrego zdrowia oraz harmonii. Pięć działań oczyszczających składających się na zabieg panća karma:

• Wireczana - oczyszczenie przy zastosowaniu środków przeczyszczających w celu usunięcia nieczystości z jelita cienkiego.

• Basti (dzieli się na niruna oraz anuwasana) – lewatywy z wywarów

ziołowych lub olejowych mające za zadanie oczyścić oraz unormować funkcjonowanie jelita grubego.

• Wamana – lewatywy oraz prowokowanie wymiotów w celu usunięcia

toksyn z żołądka.

• Nasja – krople do nosa stosowane w celu usunięcia toksyn z obszaru

głowy.

• Rakta moksza – upuszczanie krwi lub jej oczyszczanie z wykorzystaniem ziół.

Masaże i zabiegi ajurwedyjskie

Masaż ajurwedyjski jest niezbędny, aby zachować zdrowie, świadomość i długowieczność. Masaż wpływa korzystnie na wszystkie części ciała. Ułatwia trawienie i przyswajanie, pobudza krążenie krwi i wymianę płynów w tkankach, usuwa stany zapalne i opuchliznę, a także blokady. Masaż całościowo wpływa na układ odpornościowy i pomaga zachować optymalne zdrowie. Wykonywany regularnie, pozwala uregulować funkcjonowanie ciała pod względem fizycznym, mentalnym i duchowym.” Masaż jest terapią, która pozwala odblokować kanały energetyczne nadi dla prawidłowego przepływu energii witalnej.

Masaż abhjanga

Masaż abhjanga jest częścią tradycyjnego ajurwedyjskiego programu oczyszczającego i odmładzającego nazywającego się panćakarma. Masaż wykonywany jest przy użyciu dużej ilości ciepłego oleju sezamowego. W trakcie masażu toksyny usuwane są z ciała, kanały energetyczne odblokowują się, pozwalając na swobodny przepływ energii życiowej. Masaż abhjanga rozpoczynamy od masażu głowy, który może być zrobiony na sucho lub olejem sezamowym. Masaż zwiększa sprawność umysłową i wydolność fizyczną.

Masaż głowy (sziroabhyanga)

Masaż „odżywia, nawilża i wzmacnia cebulki włosów oraz skórę głowy (…) Poprawia również dopływ krwi do głowy, odpręża mięśnie i włókna nerwowe. Przyczynia się w ten sposób do odświeżenia zarówno umysłu, jak i ciała, rozładowania napięcia, usunięcia zmęczenia oraz polepszenia cery.”

Masaż twarzy (mukhabhjanga)

„ (…) pobudza ośrodki znajdujące się głęboko w mózgu, punkty refleksologiczne, meridiany, przez które przepływa energia, oraz krążenie w twarzy, co przynosi ciału całkowitą ulgę. Napięcie szyi, ramion i twarzy znika, a równowaga zostaje przywrócona w całym ciele, od stóp do głów (…)”

Szirodhara

„Sziro dhara jest procedurą polegającą na polewaniu obszaru „trzeciego oka” na czole strumieniem ciepłego oleju sezamowego przez około pół godziny. (…) pobudza ośrodki położone głęboko w mózgu, (…) Zabieg ten przyczynia się do uspokojenia i wyciszenia umysłu.”

Nasja

„Nasja polega na podawaniu leczniczych proszków lub kropli do nosa. Mogą one mieć działanie uspokajające, nasenne, oczyszczające, stymulujące lub po prostu odżywcze (…) Zwykle ten rodzaj zabiegu stosowany jest w celu oczyszczenia zatok (…)”

Oleje i zioła ajurwedyjskie

„Każdy olejek ajurwedyjski ma właściwości lecznicze, które pomagają pacjentowi wyzdrowieć lub łagodzą objawy chorobowe. (…) Ajurweda to nauka, która pozwala nam wykorzystać zioła do tego, by przeciwdziałać problemom emocjonalnym i umysłowym. W ajurwedzie leczy się daną osobę zgodnie z tym, jaka dosza u niej dominuje.”

Odżywianie według ajurwedy

„Podstawowym obszarem, na którym ajurweda się koncentruje, jest nasza zdolność trawienia pokarmu. Drugie miejsce zajmuje zagadnienie spożywania pokarmów dopasowanych do naszej konstytucji oraz niezaburzających metabolizmu. Po trzecie należy spożywać pokarmy w jak najmniejszym stopniu przetworzone.”

Dieta ajurwedyjska

Ajurweda „nie proponuje diety jednolitej. Jej nauka o odżywianiu jest bardzo zróżnicowana. Witaminy, kalorie, tłuszcze, węglowodany, białka i elementy śladowe mogą zarówno sprzyjać zdrowiu, jak i wywoływać choroby. Tak naprawdę liczy się tylko energetyka środków żywnościowych i ich wpływ na bioenergie.” W południe powinno się spożywać największy posiłek. Między jednym a drugim posiłkiem powinny przeminąć trzy godziny.

Zobacz też

• Okulary ajurwedyjskie

Linki zewnętrzne

• a-ajurweda.pl