Bamian (miasto)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Bamian
بامیان
Bamian
Państwo  Afganistan
Wilajet Bamian
Położenie na mapie Afganistanu
Mapa lokalizacyjna Afganistanu
Bamian
Bamian
Ziemia 34°49′N 67°49′E/34,816667 67,816667Na mapach: 34°49′N 67°49′E/34,816667 67,816667
Krajobraz kulturowy i zabytki archeologiczne w dolinie Bamiana
Obiekt z listy światowego dziedzictwa UNESCO
Buddha Bamiyan 1963.jpg
Typ kulturowe
Spełniane kryterium I, II, III, IV, VI
Charakterystyka #208rev
Historia wpisania na listę
Wpisanie na listę 2003
na 27. sesji
Obiekt zagrożony 2003
a Oficjalna nazwa wpisana na liście UNESCO
b Oficjalny podział dokonany przez UNESCO
brak współrzędnych

Bamian (per. بامیا Bâmyân) – to miasto w środkowym Afganistanie znajdujące się w górach Hindukusz, u podnóży masywu Baba (na wysokości 2545 m n.p.m.), nad rzeką Bamian (dorzecze Amu-darii). Miasto liczy 61 863 mieszkańców. Jest ośrodkiem administracyjnym prowincji Bamian oraz centrum handlowym regionu rolniczego (na nawadnianych polach uprawiane są zboża, ziemniaki i warzywa).

Dolina rzeki Bamian znana jest z pozostałości wielowiekowego kultu buddyjskiego, szczególnie z kompleksu świątyń wykutych w skale w okresie od I do VIII wieku, gdzie wykuto olbrzymie posągi Buddy, zniszczone przez talibów w 2001 roku.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Rozwój doliny rzeki Bamian zapoczątkował w drugiej połowie I wieku władca plemienia Kuszanów Kaniszka. Król ten był protektorem buddyzmu oraz opiekunem nauki i sztuki, za jego panowania powstały pierwsze świątynie buddyjskie w dolinie. Za rządów Kaniszki rozpoczęto również prace nad posągami Buddy wykuwanymi na zboczach Bamian. Prace te zakończono dwieście lat później i Bamian stał się znaczącym ośrodkiem kultu Buddy.

Nowe świątynie i klasztory buddyjskie zakładano do VIII wieku. Powstał tu labirynt cel mnichów buddyjskich (mieszkało tu ich ponad tysiąc w dziesięciu klasztorach) i dużych pomieszczeń obrzędowych wykuty w skale. Umieszczano w nich liczne malowidła ścienne i rzeźby. Buddyjskie budowle sakralne powstawały także w sąsiedniej dolinie rzeki Kakrak.

W 1222 roku osiedla klasztorne zostały zniszczone przez Czyngis-chana. Doliną leżącą na głównej drodze pomiędzy Kabulem a Turkiestanem przemieszczali się ze swymi wojskami w różnych okresach także inni słynni władcy: Aleksander Macedoński i Timur.

Niecka po zniszczonym posągu Buddy

Posągi Buddy[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Posągi Buddy w Bamianie.

W północnej ścianie Bamian w skale wysokości 60 m wydrążono olbrzymie figury ludzkie, będące podobiznami Buddy. Wewnątrz figur znajdowały się schody wiodące na szczyt głowy. Figur tych było pierwotnie pięć, były niewątpliwie dziełem rzeźbiarzy indyjskich. Opisane zostały przez chińskiego mnicha Xuanzanga. Największa figura miała 53 m, najmniejsza 9 m.

8 marca 2001 roku rządzący Afganistanem talibowie zniszczyli za pomocą ognia artyleryjskiego oraz środków wybuchowych dwa największe posągi Buddy (53- i 36-metrowy), gdyż uznali ich istnienie za sprzeczne z zasadami islamu. Przeciw tej decyzji protestowało wiele krajów, w tym także islamskich. Nie zapobiegła jej nawet osobista interwencja Kofi Annana. Zburzenie zabytkowych posągów wywołało falę oburzenia na całym świecie.

W 2003 roku krajobraz kulturowy i zabytki archeologiczne w dolinie rzeki Bamian wpisano na listę światowego dziedzictwa UNESCO[1].

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]