Baszkirzy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Baszkirzy
Башҡорттар
Bashkir people.jpg
Liczebność ogółem
1,8 mln
Regiony zamieszkania
 Rosja: 1 584 554 (2010), w tym:

 Kazachstan: 17 tys.
 Ukraina: 4 253 (2001)
 Uzbekistan: 3,7 tys.
 Kirgistan: 1,1 tys.
 Białoruś: 607 (2009)[1]
 Łotwa: 258 (2014)[2]

Języki
baszkirski, rosyjski, tatarski
Główne religie
Islam sunnicki
Pokrewne grupy etniczne
Tatarzy, Kazachowie

Baszkirzynaród pochodzenia tureckiego, zamieszkujący głównie Baszkirię, bliski kulturowo, językowo i etnicznie z sąsiednimi Tatarami.

Rozmieszczenie i liczebność[edytuj | edytuj kod]

Żyją w przemieszaniu z Rosjanami oraz bliskimi kulturowo Tatarami. Część Baszkirów uważa za swój język ojczysty tatarski oprócz, a czasami zamiast baszkirskiego. Ta bliskość kulturowa i częsta dwujęzyczność powoduje trudności przy określaniu liczebności zarówno Baszkirów jak i Tatarów w Baszkirii. Oceny są różne od 1370 do 1870 tysięcy. Według spisu z 2010 w Baszkirii mieszka 1 172 287 Baszkirów, co stanowi 29,5% populacji regionu, co plasuje ich za Rosjanami (36,1%) i przed Tatarami (25,4%). W sąsiadujących obwodach liczebność Baszkirów wynosi odpowiednio: 162 513 (4,8% populacji) w czelabińskim, 46 696 (2,3%) w orenburskim, 31 183 (0,8%) w obwodzie swierdłowskim, 32 730 w Kraju Permskim i 13 726 w Tatarstanie.

Historyczne rozmieszczenie Baszkirów[edytuj | edytuj kod]

Kultura i tradycyjne zajęcia[edytuj | edytuj kod]

Młodzi Baszkirzy
Baszkirski zwrotniczy na trasie kolei transsyberyjskiej między Ufą a Czelabińskiem. Fot. Siergiej Prokudin-Gorski, ok. 1910

Baszkirzy aż do przełomu XVIII i XIX wieku byli pasterzami, prowadzili koczownicze życie podzieleni na liczne plemiona, które nie miały świadomości wspólnoty narodowej. Hodowali bydło, konie, kozy i owce. Wraz z przybyciem osadników z Rosji zmuszeni zostali do osiedlenia się i zmienili się w rolników, co rozbiło ich plemienną strukturę. Obecnie wielu żyje w miastach utrzymując się w pracy w przemyśle petrochemicznym. Stolicą Baszkirów jest miasto Ufa, które ze względów kulturowych jest ważne dla wszystkich muzułmanów żyjących na Uralu.

Baszkirzy są muzułmanami sunnitami. W XVIII wieku cerkiew rosyjska próbowała nawrócić ich na prawosławie, ale bezskutecznie.

Przypisy