Język baszkirski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Башҡорт теле
Obszar Federacja Rosyjska (Baszkiria)
Liczba mówiących 1 451 340[1]
Ranking poza pierwszą 100.
Klasyfikacja genetyczna Języki ałtajskie
 Języki tureckie
  Języki kipczackie
   Język baszkirski
Pismo cyrylica
Status oficjalny
język urzędowy Baszkiria
Kody języka
ISO 639-1 ba
ISO 639-2 bak
W Wikipedii
Zobacz też: język, języki świata
logo Wikipedii
Wikipedia w języku baszkirskim
WiktionaryPl.svg
W Wikisłowniku: Słownik języka baszkirskiego
Słownik {{{z języka}}}-polski, polsko- online

Język baszkirski (nazwa własna: башҡорт теле i [bɑʂ.ˌqʊ̞rt.tɪ̞.ˈlɪ̞]) – język Baszkirów, należący do kipczackiej grupy języków tureckich. Ten język jest najbliżej spokrewniony z językiem tatarskim, jednak znacznie odróżnia się od niego fonetycznie i gramatycznie.

Językiem baszkirskim posługuje się głównie ludność Baszkirii, republiki autonomicznej, wchodzącej w skład Federacji Rosyjskiej, oraz sąsiadujących z Baszkirią obwodów. Według spisu powszechnego z 1989 r. liczba użytkowników języka wynosiła 1 047 000 osób, natomiast dane szacunkowe za rok 2002 mówią o niespełna 1,4 mln osób. Zgodnie z danymi spisów powszechnych ponad 20% Baszkirów uznaje język tatarski za swój język ojczysty[potrzebne źródło]. W przeszłości tatarski był wykorzystywany przez Baszkirów jako język literacki.

Wyróżnia się trzy główne dialekty języka baszkirskiego: południowy, wschodni oraz północno-zachodni[2].

Zapis[edytuj | edytuj kod]

Początki baszkirskiego języka literackiego należy odnosić do przełomu XIX i XX wieku. Początkowo do zapisu języka baszkirskiego stosowano zmodyfikowany alfabet arabski. W 1930 podjęto próbę stworzenia piśmiennictwa w oparciu o łacinkę, jednak ze względów politycznych prace nad tym projektem nie były kontynuowane i od 1938 baszkirski zapisywany jest cyrylicą. Po upadku Związku Radzieckiego wielokrotnie podnoszono konieczność wprowadzenia alfabetu łacińskiego, wzorowanego na tureckim, jednak mocą decyzji parlamentu federalnego prace nad tym przerwano.

Wykorzystywany do zapisu języka baszkirskiego alfabet cyrylicki poszerzony został o szereg znaków, służących do zapisu dźwięków charakterystycznych dla tego języka. Są to litery: Ә ә Ө ө Ү ү Ғ ғ Ҡ ҡ Ң ң Ҙ ҙ Ҫ ҫ Һ һ.

Przypisy

  1. Lewis, M. Paul (ed.): Ethnologue: Languages of the World, Sixteenth edition. (ang.). Dallas, Tex.: SIL International., 2009.
  2. Lars Johanson. The Turkic Languages. Routledge, 1998

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • George L. Campbell: Compendium of the World's Languages, Volume 1. Londyn, Nowy Jork: Routlege, s. 173-177. ISBN 0-415-06978-5.