Kazachowie
 |
Ten artykuł od 2011-09 wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Możliwe, że ten artykuł w całości albo w części zawiera informacje nieprawdziwe. Informacje bez źródeł w każdej chwili mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Pomóż Wikipedii i dodaj przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. |
 |
Ten artykuł należy dopracować zgodnie z zaleceniami edycyjnymi: Styl, treść, źródła. Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się na stronie dyskusji tego artykułu. Po wyeliminowaniu niedoskonałości prosimy usunąć szablon {{Dopracować}} z kodu tego artykułu. |
| Kazachowie | |
| Liczebność ogółem | |
| ok. 14 mln | |
| Regiony zamieszkania | |
 Kazachstan:10 mln.  Chiny:1 400 000  Uzbekistan:1 000 000  Rosja:650 000
|
|
| Języki | |
| kazachski, rosyjski | |
| Główne religie | |
| prawosławie, islam | |
| Pokrewne grupy etniczne | |
| Turcy |
Kazachowie (Қазақтар Qazaqtar) są narodem tureckim, zamieszkują północną część Azji Środkowej, głównie w Kazachstanie, ale również w Chinach (Sinciang), Uzbekistanie, Rosji, Mongolii i w rozproszeniu we wszystkich republikach byłego ZSRR. Niegdyś słynęli z polowań z sokołami i niezwykłej zręczności podczas jazdy konnej. W zależności od dawnego obszaru zamieszkania, przynależności plemiennej, pokrewieństwa oraz zawieranych sojuszy, Kazachowie dzielą się na Żuzy: Starszy, Średni i Młodszy Żuz. Te z kolei dzielą się na plemiona i klany.
Istnieją różne teorie na temat pochodzenia słowa "Kazach" (ż. "Kazaszka"). Niekiedy utożsamiane jest ono z – również tureckiego pochodzenia – terminem "kozak". Wiadomo jednak, że po raz pierwszy termin ten pojawia się w XIII stuleciu.
Kazachowie są potomkami wczesnych ludów tureckich. Na ich kulturę wpływ miały głównie kultura mongolska, perska, rosyjska oraz arabska.
Język kazachski posiada cechy charakterystyczne dla innych języków tureckich, podobieństwo jest tak duże, że Kazachowie, Uzbecy, Kirgizi, Tatarzy oraz Ujgurzy mogą porozumiewać się między sobą bez tłumaczy.
Pod koniec XV i w XVI wieku rozpoczął się proces tworzenia kazachskiej tożsamości narodowej, było to związane z powstaniem Chanatu Kazachskiego. W XIX wieku Kazachowie podbici zostali przez Rosję i rozpoczął się proces rusyfikacji i kolonizowania ziem. Najlepsze ziemie przydatne do uprawy roli przeznaczano pod uprawę dla rosyjskich kozaków i osadników. Kazachowie zaczęli tracić pastwiska. Około 1,5 - 2,0 mln (40% populacji) Kazachów obecnego Kazachstanu zginęło w 1932–33 z głodu w wyniku kolektywizacji. Głód spowodował liczną emigrację do Chin i do Azji Środkowej (ok. 600 tys.). Część uchodźców później powróciła do Kazachstanu.
Obecnie w Kazachstanie żyje ponad 10 mln Kazachów (stanowią około 65% ludności kraju) w Chinach ok. 1,5 mln. zaś w Mongolii około 140 tysięcy. Duża grupa żyje również w Uzbekistanie – 0,8-1,1 mln i Rosji – 0,65 mln.
Kazachowie przyjęli islam dopiero w XVI wieku i przez długi czas rywalizował on o wpływy z szamanizmem. Pozycja islamu jako narodowej religii Kazachów ugruntowała się dopiero w reakcji na rusyfikację i przymusowe nawracanie na prawosławie[potrzebne źródło], a później w czasach radzieckich, jako reakcja na walkę z religią jako taką.
Obecnie Kazachowie odbudowują swą tożsamość narodową. Problemem jest zniszczenie środowiska naturalnego kraju. Morze Aralskie systematycznie wysycha, nasila się proces pustynnienia kraju. Istotne jest również skażenie radioaktywne. Na terytorium Kazachstanu znajduje się były radziecki poligon atomowy w Semipałatyńsku.
W 1936 roku grupa około 10 000 Kazachów opuściła północny Xinjiang i migrowała na południe do Qinghai. Doszło tam do masakry dokonanej przez Chińczyków. W wyniku tych wydarzeń około 3000 społeczność Kazachów w Qinghai zyskuje powoli własną, odmienną od ogólnokazachskiej, świadomość wspólnoty.
|
|||||||||||
