Baszkortostan

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Republika Baszkortostanu
Республика Башкортостан
Башҡортостан Республикаһы
Godło Flaga
Godło Baszkortostanu Flaga Baszkortostanu
Państwo  Rosja
Siedziba Ufa
Prezydent Rustem Chamitow
Premier Rustem Chamitow
Powierzchnia 142 896,7 km²
Populacja (2008)
• liczba ludności

4 051 567
• gęstość 28,35 os./km²
Strefa czasowa czas moskiewski+2:00, UTC +6:00
Języki urzędowe rosyjski, baszkirski
Położenie na mapie Rosji
Położenie na mapie
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Portal Portal Rosja

Baszkortostan, Baszkiria[1] (Republika Baszkortostanu[1], ros. Республика Башкортостан, Riespublika Baszkortostan, baszk. Башҡортостан Республикаһы, Bašǩortostan Respublikaḥy) – autonomiczna republika, wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej.

Położona jest w europejskiej części Rosji, na wschód od Wyżyny Nadwołżańskiej, w dorzeczu rzek Ufa i Biełaja.

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Ważniejsze miasta:

Strefa czasowa[edytuj | edytuj kod]

Baszkortostan należy do jekaterynburskiej strefy czasowej (YEKT). UTC +6:00 przez cały rok. Wcześniej, przed 27 marca 2011 roku, obowiązywał czas standardowy (zimowy) strefy UTC+5:00, a czas letni – UTC+6:00.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Od X wieku do XIII wieku uzależniona od Bułgarii Wołżańsko-Kamskiej. Od 1236 po najeździe Tatarów w składzie Złotej Ordy. W 1557 została włączona do Rosji. Po rewolucji październikowej i zwycięstwie nad białogwardzistami w 1919 proklamowano Baszkirską ASRR ze stolicą w Ufie. Obecnie na terytorium Rosji. Po rozpadzie ZSRR zamiast dotychczasowej nazwy Башкирия wprowadzono nazwę Башкортостан.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Baszkortostan zamieszkuje około 100 narodowości najwięcej jest: Rosjan 36%, Tatarów 24%, Baszkirów 30%, Czuwaszy, Maryjczyków, Ukraińców i Niemców.

Wszyscy posługują się językiem rosyjskim, jedna trzecia używa także tatarskiego, a jedna piąta baszkirskiego.

Narodowości[edytuj | edytuj kod]

Zmiany udziału procentowego poszczególnych narodów w populacji republiki (wymieniono tylko narody stanowiące co najmniej 0,5% ludności republiki):

Narodowość
(liczebność i udział procentowy)
spis z 1939 spis z 1959 spis z 1970 spis z 1979 spis z 1989 spis z 2002
Baszkirzy 671 188 (21,2%) 737 744 (22,1%) 892 248 (23,4%) 935 880 (24,3%) 863 808 (21,9%) 1 221 302 (29,8%)
Rosjanie 1 281 347 (40,6%) 1 418 147 (42,4%) 1 546 304 (40,5%) 1 547 893 (40,3%) 1 548 291 (39,3%) 1 490 715 (36,3%)
Tatarzy 777 230 (24,6%) 768 566 (23,0%) 944 505 (24,7%) 940 436 (24,5%) 1 120 702 (28,4%) 990 702 (24,1%)
Maryjczycy 90 163 (2,9%) 93 902 (2,8%) 109 638 (2,9%) 106 793 (2,8%) 105 768 (2,7%) 105 829 (2,6%)
pozostali 339 041 (10,7%) 323 250 (9,7%) 325 380 (8,5%) 313 278 (8,1%) 304 544 (7,7%) 295 788 (7,2%)

Statystyka demograficzna[edytuj | edytuj kod]

Bashkir03.png

Ludność: 4 104 336 (2002)

  • według miejsca zamieszkania:
    • ludność miejska: 2 626 613 (70,8%)
    • ludność wiejska: 1 477 723 (29,2%)
  • według płci:
    • mężczyźni: 1 923 233 (46,9%)
    • kobiety: 2 181 103 (53,1%)
    • liczba kobiet na 1000 mężczyzn: 1.134
  • według wieku
    • średnia wieku: 35,6 lat
    • średnia wieku w mieście: 35,2 lat
    • średnia wieku na wsi: 36,4 lat
    • średnia wieku mężczyzny: 33,4 lat
    • średnia wieku kobiety: 37,7 lat
  • Liczba gospodarstw domowych: 1 429 004 (dla populacji 4 066 649)
    • liczba gospodarstw domowych w mieście: 931 417
    • liczba gospodarstw domowych na wsi: 497 587
  • Przyrost naturalny – ujemny: –13 693 (–3,4‰) (2005)
    • Liczba urodzeń: 44 094 (10,8‰)
    • Liczba zgonów: 57 787 (14,2‰)

Populacja Baszkortostanu[edytuj | edytuj kod]

rok Liczba ludności
1897 1 991 000
1913 2 811 000
1926 2 547 000
1939 3 158 000
1959 3 340 000
1970 3 818 000
1979 3 849 000
1989 3 950 000
2002 4 104 000
2005 4 078 800

Miasta[edytuj | edytuj kod]

Miasta i osiedla typu miejskiego (stan na 1 stycznia 2005)

Miasto Nazwa rosyjska Liczba mieszkańców
Ufa Уфа 1 036 026
Sterlitamak Стерлитамак 264 950
Saławat Салават 157 932
Nieftiekamsk Нефтекамск 119 086
Oktiabrskij Октябрьский 108 158
Biełorieck Белорецк 70 271
Iszymbaj Ишимбай 69 252
Tujmazy Туймазы 66 322
Kumiertau Кумертау 63 864
Mieleuz Мелеуз 62 609
Sibaj Сибай 61 597
Belebej Белебей 61 203
Birsk Бирск 41 187
Uczały Учалы 37 917
Błagowieszczeńsk Благовещенск 33 269
Diurtiuli Дюртюли 30 396
Janauł Янаул 27 254
Dawlekanowo Давлеканово 23 850
Cziszmy Чишмы 21 323
Prijutowo Приютово 20 565
Agidel Агидель 18 850
Mieżgorie Межгорье 18 094
Bajmak Баймак 17 063
Eniergietik Энергетик 3262
Pierwomajskij Первомайский 469

Tablice rejestracyjne[edytuj | edytuj kod]

Tablice pojazdów zarejestrowanych w Baszkortostanie mają oznaczenie 02 w prawym górnym rogu nad flagą Rosji i literami RUS.

Surowce naturalne[edytuj | edytuj kod]

Republika Baszkortostanu jest jednym z najzasobniejszych w surowce naturalne regionem Rosji. Baszkortostan ma bogate złoża ropy naftowej (była jednym z głównych centrów wydobywania ropy w ZSRR), gazu ziemnego, węgla brunatnego i rud żelaza. Rozwinięte hutnictwo, przemysł chemiczny, maszynowy, drzewny i spożywczy. Baszkortostan ma też dużo obszarów leśnych. Stanowią ona ponad 1/3 terytorium republiki – ok. 62 000 km², z czego ponad 10 000 km² to parki narodowe i miejsca chronione.

Rolnictwo[edytuj | edytuj kod]

Obszary uprawy zbóż, roślin pastewnych, słonecznika i chowu bydła.

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]