Bilbao

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Bilbao
Bilbo
Herb Flaga
Herb Bilbao Flaga Bilbao
Państwo  Hiszpania
Wspólnota autonomiczna Flaga Kraj Basków
Prowincja Vizcaya
Burmistrz vacat
Powierzchnia 41,26 km²
Wysokość 90 m n.p.m.
Populacja (2011)
• liczba ludności
• gęstość

352 700
8676,51 os./km²
Kod pocztowy 480xx
Położenie na mapie Kraju Basków
Mapa lokalizacyjna Kraju Basków
Bilbao
Bilbao
Położenie na mapie Hiszpanii
Mapa lokalizacyjna Hiszpanii
Bilbao
Bilbao
Ziemia 43°16′N 2°56′W/43,266667 -2,933333
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikipodróże Informacje turystyczne w Wikipodróżach
Strona internetowa
Portal Portal Hiszpania

Bilbao (bask. Bilbo, kast. Bilbao) – miasto w północnej Hiszpanii, stolica baskijskiej prowincji Bizkaia (kast. Vizcaya), największe miasto Kraju Basków. Leży nad Zatoką Biskajską, nad rzeką Nervión (jak chcą niektórzy - Ibaizabal, rzeki Nervión i Ibaizabal łączą się u bram miasta).

Miasto liczy 354 tys. mieszkańców (2006), a wraz z przyległymi miejscowościami (tzw. Gran Bilbao) 950 tys., to jest - prawie połowa mieszkańców Kraju Basków.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Według danych hiszpańskiego Ministerstwa Rozwoju tzw. Wielki Zespół Miejski Bilbao (hiszp. Grande Área Urbana) ma 910 578 mieszkańców na powierzchni 504 km², w latach 2001-2011 nastąpił wzrost ludności o 14 809 osób, co stanowi wzrost o 1.65%[1].

Rozwój demograficzny centrum administracyjnego Bilbao (1920-2010)

Historia[edytuj | edytuj kod]

Bilbao prawa miejskie nadane zostały w 1300 roku. Od XIX wieku znajdowało się tu centrum baskijskiego ruchu narodowego. W latach 1936 - 1937 stolica autonomicznej Republiki Baskijskiej, krwawo spacyfikowanej przez wojska gen. Francisco Franco.

Obecnie główny ośrodek gospodarczy i najważniejsze miasto regionu. Różnorodny przemysł; wydobycie i przetwórstwo rud żelaza i metali nieżelaznych, zakłady przemysłu maszynowego, chemicznego, przetwórstwa spożywczego, stocznia.

Ośrodek kulturalny i naukowy Kraju Basków (2 uniwersytety). Bilbao stara się przyciągnąć turystów, budując muzea (słynne Muzeum Guggenheima), sale wystawowe i koncertowe ('Palacio Euskalduna'), zagospodarowując dawne tereny przemysłowe i ściągając sławnych architektów (np. tej miary co Frank Gehry, Norman Foster i Santiago Calatrava).

Klimat[edytuj | edytuj kod]

Bilbao znajduje się w strefie klimatu subtropikalnego[2] typu oceanicznego[3], z łagodnymi zimami i umiarkowanie ciepłymi latami. Średnia roczna temperatura wynosi 19°C w dzień i 10 °C w nocy[4][5]. Według Europejskiej Agencji Środowiska, Bilbao leży w obrębie Atlantyckiego regionu biogeograficznego[6].

Średnia temperatura miesięcy zimowych – grudnia, stycznia i lutego wynosi około 13.5 °C w dzień i 5.5 °C w nocy, zima pod względem temperatury przypomina kwiecień i październik w Polsce, jednakże ma mniejszą ilość słońca niż w tych dwóch miesiącach. Średnia temperatura morza w zimie wynosi 12–13 °C[7]. Opady śniegu są rzadkie. Średnia temperatura sześciu miesięcy letnich, od maja do października wynosi 23.2 °C w dzień i 14 °C w nocy[4][5]. W najcieplejszym miesiącu roku – lipcu, średnia temperatura wynosi wokół 25 °C w ciągu dnia, 15 °C w nocy, a średnia temperatura morza wynosi 20–21 °C[7]. Generalnie, zimy w Bilbao jak i w pozostałej części Costa Verde pod względem temperatur przypominają zimy z basenu morza Śródziemnego np. z Monako, natomiast lato jest umiarkowanie ciepłe i przypomina lato z północnej połowy Europy np. Paryża.

Bilbao ma aż 1100–1200 mm deszczu rocznie oraz ponad 120 dni deszczowych rocznie przy opadach ≥1mm, 170 dni deszczowych rocznie przy opadach ≥0.1mm. Opady wahają się średnio od 7–11 dni w lipcu do 13–16 dni deszczowych w styczniu. Klimat Bilbao charakteryzuje się dużą ilością deszczu jak i dni deszczowych w skali europejskiej. Średnia roczna wilgotność wynosi 72%, od 70% w lutym i marcu do 74% w sierpniu i listopadzie. Miasto ma około 1600 godzin czystej słonecznej pogody rocznie, od 72–78 h (około 2.5 godziny dziennie, około 150% więcej niż w Polsce) w grudniu do 188 h (średnio 6 godzin czystego słońca na dobę, około 25% mniej niż w Polsce) w lipcu[4][5]. Jest to jedno z najniższych wartości słonecznych w Europie Południowej.

Średnia temperatura i opady dla Bilbao (2001–2010)
Miesiąc Sty Lut Mar Kwi Maj Cze Lip Sie Wrz Paź Lis Gru Roczna
Średnie najwyższe temperatury [°C] 13.3 13.8 16.8 17.9 20.7 23.9 25.2 24.0 24.0 21.8 16.0 13.2 19,2
Średnia dobowa temperatura [°C] 9.5 9.7 12.0 13.1 15.8 19.2 20.6 20.1 19.0 17.0 12.1 9.4 14,8
Średnie najniższe temperatury [°C] 5.7 5.6 7.2 8.4 11.0 14.5 15.9 16.2 14.0 12.3 8.2 5.5 10,4
Opady [mm] 117 74.6 101 84.6 85.6 61.6 38.5 55.0 72.1 105 174 137 1107
Średnia liczba dni z opadami 14.0 10.2 11.0 12.6 10.2 6.4 6.9 8.1 7.8 10.4 14.4 13.3 125
Średnie nasłonecznienie (w godzinach) 71 92 126 137 163 179 184 176 155 124 81 72 1560
Źródło: Agencia Estatal de Meteorología[5]

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Transport[edytuj | edytuj kod]

W mieście sprawną komunikację zapewnia szybki tramwaj EuskoTran oraz nowoczesne metro. Bilbao jest ważnym węzłem komunikacyjnym w północnej Hiszpanii, główną stacją kolejową jest Bilbao Abando, inne to Bilbao-Atxuri. Miasto posiada międzynarodowy port lotniczy Bilbao i międzynarodowy port morski.

Kultura[edytuj | edytuj kod]

Bilbao jest tematem piosenki Bilbao song pochodzącej z musicalu autorsko - kompozytorskiego trio Hauptmann - Brecht- Weil zatytułowanego Happy End.

Miasto pojawia się też na początku filmu z Jamesem Bondem z 1999 roku Świat to za mało.

W tym mieście znajduje się też teatr operowy, wystawiający opery światowego repertuaru - Teatro Arriaga. Z tą instytucją współpracują artyści światowej klasy, jak np. Ildebrando d'Arcangelo.

Sport[edytuj | edytuj kod]

Ta sekcja jest niekompletna. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

Podobnie, jak w innych miastach o tej wielkości i znaczeniu, ważną pozycję w życiu miasta zajmuje sport. Najbardziej znaną drużyną jest klub piłkarski Athletic Bilbao.

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Áreas urbanas +50, Ministerio de Fomento de España (pol. Ministerstwo Rozwoju
  2. Die Klimatypen der Erde - Pädagogische Hochschule in Heidelberg
  3. World Map of Köppen−Geiger Climate Classification.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 Standard Climate Values. Bilbao Aeropuerto - Agencia Estatal de Meteorología
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 Valores climatológicos normales y estadísticos de estaciones principales - Agencia Estatal de Meteorología
  6. Europe's environment: the third assessment. Environmental assessment report No 10. European Environment Agency, Luxembourg: Office for Official Publications of the European Communities, p. 231 (mapa)
  7. 7,0 7,1 Weather2Travel.com: Bilbao Climate.