Bilbao

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Bilbao
Bilbo
Herb Flaga
Herb Bilbao Flaga Bilbao
Państwo  Hiszpania
Wspólnota autonomiczna Flaga Kraj Basków
Prowincja Vizcaya
Burmistrz vacat
Powierzchnia 41,26 km²
Wysokość 90 m n.p.m.
Populacja (2011)
• liczba ludności
• gęstość

352 700
8676,51 os./km²
Kod pocztowy 480xx
Położenie na mapie Kraju Basków
Mapa lokalizacyjna Kraju Basków
Bilbao
Bilbao
Położenie na mapie Hiszpanii
Mapa lokalizacyjna Hiszpanii
Bilbao
Bilbao
Ziemia 43°16′N 2°56′W/43,266667 -2,933333Na mapach: 43°16′N 2°56′W/43,266667 -2,933333
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikipodróże Informacje turystyczne w Wikipodróżach
Strona internetowa
Portal Portal Hiszpania

Bilbao (bask. Bilbo, kast. Bilbao) – miasto w północnej Hiszpanii, stolica baskijskiej prowincji Bizkaia (kast. Vizcaya), największe miasto Kraju Basków. Leży nad Zatoką Biskajską, nad rzeką Nervión (jak chcą niektórzy - Ibaizabal, rzeki Nervión i Ibaizabal łączą się u bram miasta).

Miasto liczy 354 tys. mieszkańców (2006), a wraz z przyległymi miejscowościami (tzw. Gran Bilbao) 950 tys., to jest - prawie połowa mieszkańców Kraju Basków.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Rozwój demograficzny Bilbao (1920-2010)

Historia[edytuj | edytuj kod]

Bilbao prawa miejskie nadane zostały w 1300 roku. Od XIX wieku znajdowało się tu centrum baskijskiego ruchu narodowego. W latach 1936 - 1937 stolica autonomicznej Republiki Baskijskiej, krwawo spacyfikowanej przez wojska gen. Francisco Franco.

Obecnie główny ośrodek gospodarczy i najważniejsze miasto regionu. Różnorodny przemysł; wydobycie i przetwórstwo rud żelaza i metali nieżelaznych, zakłady przemysłu maszynowego, chemicznego, przetwórstwa spożywczego, stocznia.

Ośrodek kulturalny i naukowy Kraju Basków (2 uniwersytety). Bilbao stara się przyciągnąć turystów, budując muzea (słynne Muzeum Guggenheima), sale wystawowe i koncertowe ('Palacio Euskalduna'), zagospodarowując dawne tereny przemysłowe i ściągając sławnych architektów (np. tej miary co Frank Gehry, Norman Foster i Santiago Calatrava).

Klimat[edytuj | edytuj kod]

Bilbao znajduje się w strefie klimatu subtropikalnego[1] typu oceanicznego[2], z łagodnymi zimami i umiarkowanie ciepłymi latami. Średnia roczna temperatura wynosi 19.1°C w dzień i 9.4 °C w nocy[3]. Według Europejskiej Agencji Środowiska, Bilbao leży w obrębie Atlantyckiego regionu biogeograficznego[4].

Średnia temperatura miesięcy zimowych – grudnia, stycznia i lutego wynosi około 14 °C w dzień i 5 °C w nocy, zima pod względem temperatury przypomina kwiecień i październik w Polsce, jednakże ma mniejszą ilość słońca niż w tych dwóch miesiącach. Średnia temperatura morza w zimie wynosi 12–13 °C[5]. Opady śniegu są rzadkie. Średnia temperatura sześciu miesięcy letnich, od maja do października wynosi 23.1 °C w dzień i 12.8 °C w nocy[3]. W najcieplejszym miesiącach roku – lipcu i sierpniu, średnia temperatura wynosi 25–26 °C w ciągu dnia, 15 °C w nocy, a średnia temperatura morza wynosi 20–21 °C[5]. Generalnie, zimy w Bilbao jak i w pozostałej części Costa Verde pod względem temperatur przypominają zimy z basenu morza Śródziemnego np. z Monako, natomiast lato jest umiarkowanie ciepłe i przypomina lato z północnej połowy Europy np. Paryża.

Bilbao ma aż 1195 mm deszczu rocznie oraz 128 dni deszczowych rocznie przy opadach ≥1mm, 171 dni deszczowe rocznie przy opadach ≥0.1mm. Opady wahają się średnio od 7–11 dni w lipcu do 13–16 dni deszczowych w styczniu. Klimat Bilbao charakteryzuje się dużą ilością deszczu jak i dni deszczowych w skali europejskiej. Średnia roczna wilgotność wynosi 72%, od 70% w lutym i marcu do 74% w sierpniu i listopadzie. Miasto ma około 1600 godzin czystej słonecznej pogody rocznie, od 78 h (średnio 2.5 godziny dziennie, około 150% więcej niż w Polsce) w grudniu do 188 h (średnio 6 godzin czystego słońca na dobę, około 25% mniej niż w Polsce) w lipcu[3]. Jest to jedno z najniższych wartości słonecznych w Europie Południowej.

Średnia temperatura i opady dla Bilbao
Miesiąc Sty Lut Mar Kwi Maj Cze Lip Sie Wrz Paź Lis Gru Roczna
Średnie najwyższe temperatury [°C] 13.2 14.5 15.9 16.8 20.1 22.6 25.2 25.5 24.4 20.6 16.4 14.0 19,1
Średnia dobowa temperatura [°C] 9.0 9.8 10.8 11.9 15.1 17.6 20.0 20.3 18.8 15.8 12.0 10.0 14,3
Średnie najniższe temperatury [°C] 4.7 5.1 5.7 7.1 10.1 12.6 14.8 15.2 13.2 10.8 7.6 6.0 9,4
Opady [mm] 126 97 94 124 90 64 62 80 74 121 141 116 1195
Średnia liczba dni z opadami 13 11 11 13 12 8 7 8 9 11 12 12 128
Średnie nasłonecznienie (w godzinach) 86 97 128 128 160 173 188 179 157 123 93 78 1584
Źródło: Agencia Estatal de Meteorología[3]

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Transport[edytuj | edytuj kod]

W mieście sprawną komunikację zapewnia szybki tramwaj EuskoTran oraz nowoczesne metro. Bilbao jest ważnym węzłem komunikacyjnym w północnej Hiszpanii, główną stacją kolejową jest Bilbao Abando, inne to Bilbao-Atxuri. Miasto posiada międzynarodowy port lotniczy Bilbao i międzynarodowy port morski.

Kultura[edytuj | edytuj kod]

Bilbao jest tematem piosenki Bilbao song pochodzącej z musicalu autorsko - kompozytorskiego trio Hauptmann - Brecht- Weil zatytułowanego Happy End.

Miasto pojawia się też na początku filmu z Jamesem Bondem z 1999 roku Świat to za mało.

W tym mieście znajduje się też teatr operowy, wystawiający opery światowego repertuaru - Teatro Arriaga. Z tą instytucją współpracują artyści światowej klasy, jak np. Ildebrando d'Arcangelo.

Sport[edytuj | edytuj kod]

Wiki letter w.svg Ta sekcja jest niekompletna. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

Podobnie, jak w innych miastach o tej wielkości i znaczeniu, ważną pozycję w życiu miasta zajmuje sport. Najbardziej znaną drużyną jest klub piłkarski Athletic Bilbao.

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Die Klimatypen der Erde - Pädagogische Hochschule in Heidelberg
  2. World Map of Köppen−Geiger Climate Classification.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 Standard Climate Values. Bilbao Aeropuerto - Agencia Estatal de Meteorología
  4. Europe's environment: the third assessment. Environmental assessment report No 10. European Environment Agency, Luxembourg: Office for Official Publications of the European Communities, p. 231 (mapa)
  5. 5,0 5,1 Weather2Travel.com: Bilbao Climate.